III SA/Kr 1284/10

SENTENCJA Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 31 grudnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. Z. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi M. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 13 września 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zadłużenia postanawia: I. przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie na jego rzecz adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka, II. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. UZASADNIENIE Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego lub adwokata. Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną oraz małoletnim synem. Określając majątek swój i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym uwidocznił, że nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Z wyjaśnień skarżącego wynika, że najemcą 48 metrowego mieszkania komunalnego w którym skarżący zamieszkuje jest teść skarżącego. Miesięczne dochody swego gospodarstwa domowego skarżący oszacował łącznie na kwotę 2321 zł. Uzasadniając swoje starania zaakcentował, że nie jest w stanie bez uszczerbku dla utrzymania swojego i swojej rodziny ponieść kosztów postępowania i nie stać go na opłacenie adwokata bądź radcy prawnego z wyboru. Wskazał, że czynszu płaci 670 zł, za prąd 140 zł, za gaz 80 zł a na leki wydaje pomiędzy 200-250 zł. Podniósł, że po opłaceniu mieszkania i wykupieniu leków rodzinie pozostaje kwota ok. 400 zł na osobę. W oparciu o przedstawione przez organ wraz ze skargę akta administracyjne okolicznościami znanymi z urzędu pozostaje, że skarżący boryka się z problemami zdrowotnymi (k. 45, 43, 4). Problemy zdrowotne ma także syn skarżącego (k. 8, 7). Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 1 osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym o ile – poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży również oświadczenia, że nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym (art. 246 §3 ppsa) i jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne", a owa "dokładność" stopniowana jest przeświadczeniem sądu, że strona okoliczności te wykazała, czyli przedstawiła je w sposób przekonywujący. Skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa wskazując na swój stan rodzinny, majątek, aktualną wysokość i źródło dochodów rodziny. Oświadczenia te uzupełnione informacjami dostępnymi orzekającemu z urzędu należy uznać za wystarczające. Aktualnie sytuacja skarżącego przedstawia się w ten sposób, że po opłaceniu kosztów utrzymania mieszkania i wykupieniu leków rodzinie skarżącego pozostaje do rozporządzenia miesięcznie po około 400 zł na osobę, co daje łącznie kwotę 1200 zł. Wynika to wprost z oświadczeń skarżącego (vide: rubryka 9 formularza PPF). Wskazując na powyższe zauważyć trzeba, że ze sformułowania przesłanki zawartej w art. 246 §1 pkt. 1 ppsa "nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów" wynika, iż możliwości strony przekraczać musi opłacenie nawet minimalnych kosztów, które na gruncie postępowania sądowoadministrcyjnego wynoszą 100 zł (por. S. Babiarz, B. Dauter, M. Niezgódka-Medek; Koszty postępowania w sprawach administracyjnych i sądowoadministrcyjnych, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2007 r. s. 249). Przy 1200 zł (3x400) wolnych środków o sytuacji takiej raczej trudno mówić. Nie przekreśla to jednak starań skarżącego w całej rozciągłości. Zwrócenia uwagi wymaga bowiem, że zgodnie z poglądami doktryny sąd nie jest związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie prawa pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). Konsekwencją takiego stanu rzeczy jest to, że w sytuacji gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, można przyznać jej to prawo w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie kwalifikowanego pełnomocnika (art. 245 §3 ppsa) po dokonaniu ustaleń, że nie jest ona w stanie ponieść takich kosztów bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa). Ponieważ sytuacja skarżącego wpisuje w się tę przesłankę do rozważenia pozostaje, co będzie dla niego korzystniejsze. W ocenie orzekającego rozwiązaniem korzystniejszym będzie ustanowienie dla skarżącego adwokata którego wyznaczy właściwy organ samorządu zawodowego, aniżeli zwolnienie z kosztów sądowych. Przy 1200 zł wolnych środków skarżący o wiele łatwiej podoła bowiem kosztom sądowym, które na obecnym etapie ograniczają się do konieczności uiszczenia 200 zł tytułem wpisu od skargi kasacyjnej ustalonego w oparciu o (§2 ust. 6 rozp. RM z dnia 16.12.2003 r. w sprawie wysokości oraz szczególnych zasad pobierania wpisu przed sądami administracyjnymi Dz.U. 03/221/2193) a w przyszłości ewentualnie do konieczności uiszczenia 100 zł tytułem zażaleń na postanowienia WSA (§2 ust. 1 pkt. 7 cyt. rozp.) lub 100 zł tytułem skargi kasacyjnej (§3 cyt. rozp.) oraz 100 zł tytułem opłaty kancelaryjnej za doręczenie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem (§2 rozp. MS z 16.12.2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjynch Dz.U. 03/221/2192), aniżeli opłaci własnym sumptem wynagrodzenie kwalifikowanego pełnomocnika z wyboru. Z przytoczonych względów orzeczono zatem jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.