II SAB/Sz 85/24

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesław Drabik Sędziowie Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj, Asesor WSA Krzysztof Szydłowski (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 31 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi T. Z. na bezczynność Burmistrza Miasta S. w przedmiocie składowiska złomu oddala skargę UZASADNIENIE Pismem z 21 października 2024 r. T. Z., powołując się na art. 50 § 1 oraz art. 54 § 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 935), wniósł skargę na bezczynność Burmistrza Miasta. Skarżący wskazał, iż powyższa bezczynność zaistniała w sprawie wszczętej na skutek złożonego przez niego 1 lutego 2024 r. wniosku o podjęcie interwencji w związku z nielegalnym składowiskiem złomu urządzonym na nieruchomości stanowiącej działkę nr [...], położonej w obrębie [...] m. S.. W skardze zarzucono organowi naruszenie przepisu art. 35 § 1-3 w zw. z art 36 § 1 oraz art 12 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 572). Wskazując na powyższe zawnioskowano o: 1. stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności a bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 2. zobowiązanie do wydania decyzji w określonym terminie, 3. zarządzenie wyjaśnienia przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie. W uzasadnieniu Skarżący wskazał, że pismem z 1 lutego 2024 r. wystąpił do Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w K. z wnioskiem o przeprowadzenie kontroli nielegalnego złomowiska znajdującego się na nieruchomości położonej w S. przy ul. [...] i wydanie decyzji o jego usunięciu i oczyszczeniu terenu. Na skutek tego wniosku Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w S., pismem z 6 lutego 2024 r., na podstawie art. 243 k.p.a. przekazał sprawę Burmistrzowi Miasta, wskazując jednocześnie, że w myśl art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, utrzymanie czystości i porządku w gminach należy do zadań własnych gminy. Zdaniem Skarżącego po przekazaniu niniejszej sprawy Burmistrz Miasta nie podjął realnych działań zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, pomimo obowiązku wynikającego z art 7 k.p.a. Jak wynika z pisma Burmistrza Miasta z 12 kwietnia 2024 r. znak [...], działania gminy ograniczyły się do niewnikliwych oględzin przedmiotowej nieruchomości i rozmowy z właścicielem pojazdów. Jak podkreślił Skarżący informacje przekazane przez właściciela pojazdów w przedmiocie sporu co do prawa własność działki nr [...] nie zostały w żaden sposób zweryfikowane. Tymczasem w myśl art. 7 k.p.a. organ powinien podjąć wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Nie sposób w tym miejscu uznać, że ustalenie komu przysługuje prawo własności nieruchomości może nastąpić na podstawie ustnej deklaracji. Stosownie do treści księgi wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w S., prawo własności nieruchomość stanowiącej działkę oznaczoną numerem [...] przysługuje Skarżącemu. Końcowo Skarżący podkreślił, że stosownie do treści art. 35 § 3 k.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Ponadto zdaniem Skarżącego, skoro postanowieniem z 23 września 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wskazało, że Burmistrz Miasta dopuścił się bezczynności, nie budzi wątpliwości, iż Burmistrz Miasta dopuścił się w niniejszej sprawie bezczynności. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Burmistrza S. wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, iż zgodnie z przyjętym orzecznictwem o bezczynności można mówić wówczas, gdy w terminie nie zostanie wydana decyzja rozstrzygająca o istocie sprawy lub decyzja o umorzeniu postępowania. Wskazano również, iż organ administracji działał w ramach procedury, która zakończyła się wydaniem postanowienia SKO w K. z dnia 23 września 2024 r. nr SKO.4150.1781.2024, które expressis verbis wskazało, że nie mamy w sprawie do czynienia z rażącym naruszeniem prawa. Co więcej SKO w K. w ww. postanowieniu wskazało organowi pierwszej instancji dalszy sposób procedowania sprawy, z którego organ wywiązał się w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Sądowa kontrola bezczynności przeprowadzona w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., dalej: P.p.s.a.), doprowadziła do stwierdzenia, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Skargę na bezczynność organu administracji publicznej można wnieść skutecznie w stosunku do organu który - mimo że zobowiązany do wydania aktu, interpretacji lub dokonania czynności bądź stwierdzenia uznania uprawnienia lub obowiązków wynikających z przepisów prawa - nie czyni tego w terminie ustawowo przewidzianym (art. 149 P.p.s.a.). Sąd uwzględniając skargę zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu czy dokonania czynności (zgodnie ze wskazanym wyżej przepisem). Zgodnie z art. 53 § 2b P.p.s.a., skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. W niniejszej sprawie, Sąd uznał, że Skarżący wyczerpał środki zaskarżenia w toku postępowania administracyjnego, czyniąc zadość regulacji zawartej w art. 53 § 2b P.p.s.a., tj. wniósł pismem z 26 sierpnia 2024 r. ponaglenie. Pojęcie "bezczynności" zdefiniowane zostało w art. 37 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a., jako niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym w art. 36 § 1 k.p.a. Z powyższego wynika, że organ jest bezczynny, jeśli nie zakończy postępowania w przewidziany prawem sposób w ustawowym terminie lub w terminie wyznaczonym na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. Pod pojęciem "załatwienie sprawy" należy przy tym rozumieć wydanie w sprawie rozstrzygnięcia merytorycznego lub formalnoprawnego, kończącego postępowanie administracyjne w rozpatrywanej przez organ sprawie. Wyjaśnić również należy, że w zakresie skargi na bezczynność przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Rozpoznając skargę na bezczynność sąd kontroluje jedynie, czy w sprawie zaistniał stan bezczynności, tzn. czy organ podjął określone czynności i załatwił sprawę na danym etapie postępowania. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu nie mają znaczenia przyczyny, z powodu których akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, jak również, czy bezczynność lub przewlekłość organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu, czy też spowodowana była przeświadczeniem organu, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinien zostać wydany. W pierwszej kolejności należy dostrzec, iż we wskazanym w skardze piśmie z 1 lutego 2024 r. Skarżący zawiadomił Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska, iż na jego działce nr [...] położonej w S., K. S. urządził skład złomu ze starych pojazdów (szrot) a z rozbitych pojazdów oleje i resztki z akumulatorów zanieczyszczają środowisko. Pomimo wielokrotnych pism K. S. nie reaguje i nie usuwa złomowiska położonego w S. przy ul. [...]. Wskazując na powyższe wnioskodawca zażądał "przeprowadzenia kontroli złomowiska i wydania decyzji o usunięcie jego i oczyszczenie terenu". Powyższe pismo zostało w dniu 8 lutego 2024 r. przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska przesłane Burmistrzowi S. . W dniu 14 lutego 2024 r. organ przeprowadził na wskazanej w piśmie działce oględziny, których przebieg odzwierciedlono w stosownym protokole. Kolejna wizja na nieruchomości została przeprowadzona przez organ w dniu 23 lutego 2024 r. a jej ustalenia ponownie opisano protokolarnie. Po powyższych czynnościach kontrolnych, pismem z 5 marca 2024 r. organ poinformował Skarżącego o swoich ustaleniach i podjętych działaniach oraz wskazał, że zaparkowane pojazdy zostały usunięte. Natomiast w odpowiedzi na kolejne pismo Skarżącego z dnia 4 marca 2024 r., w którym wskazywano, że część składowanych pojazdów została usunięta przez ich właściciela, lecz część pozostała, organ w piśmie z 12 kwietnia 2024 r. po kolejnej kontroli na nieruchomości poinformował Skarżącego o dalszych ustaleniach. W szczególności wskazano Skarżącemu, że na działce były zaparkowane 4 pojazdy samochodowe i trzy przyczepy. Wszystkie stały na kołach i wyglądały na użytkowane. Nadto na działce nie stwierdzono cieczy pochodzących z pojazdów ani zużytych części samochodowych. Dodatkowo przywoływano dokumenty okazane przez właściciela pojazdów wskazujące, że własność działki jest sporna. Końcowo organ wskazał, iż w jego ocenie w wyżej opisanym przypadku nie mają zastosowania przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 2021 r. o odpadach, ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości w gminach oraz ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. prawo ochrony środowiska. Po wniesieniu ponaglenia w dniu 26 sierpnia 20204 r., pismem z 21 października 2024 r. Skarżący wniósł skargę. W kontekście żądania Skarżącego, z którego wywodzi on bezczynność organu administracji wynika, że domagał się on wydania decyzji nakazującej posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania. Zgodnie z art. 26 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1587 z późn. zm.) posiadacz odpadów jest obowiązany do niezwłocznego usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania. Natomiast w przypadku nieusunięcia odpadów, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji wydawanej z urzędu, nakazuje posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, z wyjątkiem przypadku, gdy obowiązek usunięcia odpadów jest skutkiem wydania decyzji o cofnięciu decyzji związanej z gospodarką odpadami, stwierdzenia nieważności, uchylenia lub wygaśnięcia decyzji związanej z gospodarką odpadami. Jak wynika natomiast z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Skoro decyzja na podstawie art. 26 ust 2 ustawy o odpadach wydawana jest z urzędu, brak jest podstaw do uznania, że pismo Skarżącego zainicjowało postępowanie administracyjne. Z okoliczności sprawy jednoznacznie wynika, iż po weryfikacji podstaw wszczęcia postępowania organ administracji stwierdził, że posiadacz odpadów wywiązał się ze swoich obowiązków, o których mowa w art. 26 ust. 1 ustawy i nie znalazł podstaw do wszczęcia postępowania z urzędu. O powyższym informowano też pisemnie Skarżącego. Skoro nie doszło do skutecznego wszczęcia postępowania administracyjnego nie może być też mowy o naruszeniu przez organ przepisów dotyczących terminów załatwiania sprawy, które mają zastosowanie w toku takiego postępowania. Powyższe czyni skargę oczywiście nieuzasadnioną. Odnosząc się do twierdzeń Skarżącego dotyczących własności działki, to pozostają one bez znaczenia dla oceny zarzutu bezczynności organu, bowiem wobec braku wszczęcia postępowania organ nie miał obowiązku ustalania jego stron. Nie jest przy tym rolą organu administracji rozstrzyganie sporów dotyczących własności nieruchomości pomiędzy Skarżącym na podmiotem korzystającym z owej nieruchomości. Jeśli chodzi natomiast o postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z 23 września 2024 r. stwierdzające bezczynność Burmistrza S. oraz wyznaczające termin na załatwienie sprawy do 31 października 2024 r., to powyższy akt administracyjny nie podlega ocenie Sądu w niniejszym postępowaniu. Jednocześnie ustalenia Kolegium kończące postępowanie wywołane ponagleniem nie są wiążące dla Sądu, do którego wniesiono skargę na bezczynność organu administracji. Na przedstawioną wyżej ocenę zasadności skargi nie może też wpłynąć okoliczność wydania przez Burmistrza S. dołączonej do akt sprawy decyzji Nr [...] z 28 października 2024 r., która jak wskazał pełnomocnik organu, była skutkiem wykonania postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. rozpatrującego ponaglenie. Wobec powyższego Sąd stwierdził, iż organ nie dopuścił się bezczynności co czyni skargę nieuzasadnioną a zatem na podstawie art. 151 P.p.s.a., skarga podlegała oddaleniu.