II SAB/Łd 82/23

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Michał Zbrojewski po rozpoznaniu w dniu 27 grudnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. M. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi w sprawie ponownego rozpatrzenia uzasadnienia postanowienia w sprawie stanu technicznego lokalu postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. przyznać i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa –Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na rzecz adwokata D. S. prowadzącego Kancelarię Adwokacką w Ł. przy [...], kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych obejmującą należny podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu. ał UZASADNIENIE E. M., reprezentowana przez pełnomocnika w osobie adwokata, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi w sprawie ponownego rozpatrzenia uzasadnienia postanowienia w sprawie stanu technicznego lokalu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie z uwagi na niewyczerpanie trybu wskazanego w art. 37 k.p.a., a z ostrożności procesowej o jej oddalenie jako bezzasadnej. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z 4 sierpnia 2023 r. skarżąca została wezwana do usunięcia braku formalnego skargi w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi przez złożenie dowodu wyczerpania trybu określonego w art. 37 k.p.a. przed wniesieniem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżąca wniosła o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Postanowieniem z 14 września 2023 r., sygn. akt II SPP/Łd 146/23 referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi przyznał skarżącej prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Zarządzeniem sędziego sprawozdawcy z 17 listopada 2023 r. pełnomocnik skarżącej został wezwany do usunięcia w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi braku formalnego skargi przez złożenie dowodu wyczerpania trybu określonego w art. 37 k.p.a. przed wniesieniem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik skarżącej wyjaśnił, że skarżąca skierowała 6 czerwca 2023 r. ponaglenie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego za pośrednictwem Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi. Pełnomocnik skarżącej stwierdził, że ponaglenie powinno być skierowane do Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego, a nie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, jednakże powinno zostać przekazane przez organ według właściwości do Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego. Jednocześnie pełnomocnik skarżącej stwierdził, że z dostępnych mu danych ponaglenie nie zostało przekazane ani do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ani do Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 52 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1637 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a." skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie przewidziany w ustawie. Stosownie zaś do treści art. 53 § 2b p.p.s.a., skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Celem złożenia ponaglenia jest wyczerpanie środków zaskarżenia i umożliwienie załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym. W związku z tym warunkiem koniecznym skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność jest uprzednie wniesienie ponaglenia, tzn. przed złożeniem skargi do sądu administracyjnego. Jednocześnie jak wynika z treści art. 37 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.), powoływanej dalej jako: "k.p.a.", stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność), zaś ponaglenie wnosi się do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie (art. 37 § 3 pkt 1 k.p.a.). bądź do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia (art. 37 § 3 pkt 2 k.p.a.). W myśl art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (§ 3). O innej przyczynie można mówić w przypadku niepoprzedzenia wniesienia skargi wyczerpaniem przysługujących stronie skarżącej środków zaskarżenia (por. postanowienie NSA z dnia 9 maja 2012 r. sygn. akt II GSK 729/12, dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej jako: "CBOSA"). Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, że skarżąca była zobowiązana przed skierowaniem do sądu administracyjnego skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi wnieść ponaglenie do organu wyższego stopnia i dopiero w następstwie powyższego złożyć skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji. Z akt sprawy nie wynika, aby skarżąca przed wniesieniem skargi do sądu złożyła ponaglenie do właściwego organu administracji na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi w sprawie ponownego rozpatrzenia uzasadnienia postanowienia w sprawie stanu technicznego lokalu. Mając powyższe na względzie dwukrotnie, tj. zarządzeniami z 4 sierpnia oraz 17 listopada 2023 r. wezwano skarżącą do usunięcia braku formalnego skargi przez złożenie dowodu wyczerpania trybu określonego w art. 37 k.p.a. przed wniesieniem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pod rygorem jej odrzucenia. W odpowiedzi na drugie wezwanie pełnomocnik z urzędu skarżącej wskazał, że skarżąca skierowała 6 czerwca 2023 r. ponaglenie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego za pośrednictwem Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi. Pełnomocnik skarżącej stwierdził, że ponaglenie powinno być skierowane do Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego, a nie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, jednakże mając na względzie przepisy k.p.a. powinno zostać przekazane przez organ według właściwości do Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego. Jednocześnie pełnomocnik skarżącej wskazał, że z dostępnych mu danych ponaglenie nie zostało przekazane ani do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ani do Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego. Podkreślić zatem należy, że przedmiotem niniejszego postępowania jest przewlekłe prowadzenie postępowania przez Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowalnego w Łodzi. Zgodnie zaś z art. 88a ust. 1 pkt 1 ustawy z 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2023 poz. 682 ze zm.), powoływanej dalej jako: "prawo budowlane" Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego pełni funkcję organu wyższego stopnia w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego w stosunku do wojewódzkich inspektorów nadzoru budowlanego. Zgodnie natomiast z treścią art. 37 § 3 k.p.a. ponaglenie wnosi się do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie. Stwierdzić zatem należy, że ponaglenie skarżąca powinna skierować do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego za pośrednictwem Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowalnego w Łodzi. Mając na względzie powyższe unormowania stwierdzić należy, że skarżąca co prawda wniosła ponaglenie jednakże skierowała je do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi za pośrednictwem Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi co w ocenie sądu nie wyczerpuje toku postępowania wskazanego w art. 37 k.p.a. Do wniesienia skargi do sądu administracyjnego nie wystarczy bowiem samo wniesienie ponaglenia, musi być ono jednocześnie skierowane do organu właściwego do jego rozpoznania na co jednoznacznie wskazuje treść art. 53 § 2b p.p.s.a. Mając zatem na uwadze, że ponaglenie w niniejszej sprawie skierowane było do niewłaściwego organu, należy jednoznacznie wskazać, że nie został wyczerpany środek zaskarżenia przysługujący stronie (por. postanowienie WSA w Łodzi z 19 listopada 2021 r., sygn. akt II SAB/Łd 146/21, CBOSA), co czyni niniejszą skargę niedopuszczalną. Odnosząc się zaś do twierdzenia pełnomocnika skarżącej, że z jego wiedzy ponaglenie nie zostało przekazane zarówno do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ani do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wyjaśnić należy, że nie mają one odzwierciedlenia w rzeczywistości. Ponaglenie skarżącej z 6 czerwca 2023 r. zostało przekazane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi i zarejestrowane pod sygn. akt II SAB/Łd 61/23. Postanowieniem z 27 września 2023 r. Sąd odrzucił skargę E. M. wyjaśniając, że analiza pisma z 6 czerwca 2023 r. doprowadziła do wniosku, że intencją skarżącej było jednoczesne wniesienie środka zaskarżenia o jakim jest mowa w art. 52 § 2 p.p.s.a. oraz skargi na bezczynność organu w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a. Następnie stwierdzono, że wojewódzki sąd administracyjny nie jest ani organem prowadzącym postępowanie ani organem wyższego stopnia w rozumieniu art. 37 § 3 k.p.a., wobec czego nie jest również władny do rozpoznania ponaglenia na bezczynność organu i skarga w tym zakresie, uznana za ponaglenie, jako nienależąca do właściwości sądu administracyjnego, podlega odrzuceniu. Kwalifikując zaś pismo zatytułowane "Ponaglenie" jako skargę na bezczynność Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi, Sąd stwierdził, że warunek wynikający z art. 53 § 2b p.p.s.a. nie został spełniony co również obligowało do odrzucenia skargi. W ocenie sądu nie ma racji również pełnomocnik skarżącej stwierdzając, że ponaglenie z 6 czerwca 2023 r. powinno być przekazane przez Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W myśl art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (§ 2). Z przywołanych regulacji prawnych jednoznacznie wynika, że podmiot za pośrednictwem którego kierowana jest do sądu administracyjnego skarga jest bezwzględnie zobowiązany przekazać to pismo sądowi wraz z kompletem akt sprawy i odpowiedzią na skargę. Pismo z 6 czerwca 2023 r. zostało jednoznacznie skierowane przez skarżącą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, zatem organ postąpił prawidłowo i w granicach prawa przekazał ww. pismo do Sądu, a nie do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Na marginesie podkreślić również należy, że stanowisko wyrażone w niniejszym postanowieniu nie narusza konstytucyjnego prawa skarżącej do sądu i nie zamyka jej drogi sądowej dochodzenia naruszonych praw (art. 45 ust. 1 w zw. z art. 77 ust. 2 Konstytucji RP). W szczególności bowiem nie wyklucza ani nie przesądza (gdyż wykraczałoby to poza granice sprawy) czy organ nie dopuścił się zaskarżanego przewlekłego prowadzenia postępowania. Sąd wyjaśnia, że ewentualna przewlekłość postępowania w sprawie ponownego rozpatrzenia uzasadnienia postanowienia w sprawie stanu technicznego lokalu może być ponownie zakwestionowana przez skarżącą w ramach skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania jednakże dopiero po uprzednim wniesieniu przez nią ponaglenia do właściwego organu. Konkludując stwierdzić należy, że warunek wynikający z art. 53 § 2b p.p.s.a. nie został spełniony, co obligowało sąd do odrzucenia skargi. Wobec powyższego sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w związku z art. 58 § 3 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 postanowienia. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej sąd orzekł w pkt 2 postanowienia na podstawie na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. w związku z § 4 ust. 1 oraz § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 2631). Sąd jednakże przyznał adwokatowi kwotę 480 zł obejmującą należny podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu uwzględniając wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 23 kwietnia 2020 r., sygn. akt SK 66/19 i uznał, że analiza statusu adwokata oraz jego roli w postępowaniu w którym występuje jako podmiot powołany i zobowiązany do zastępstwa prawnego prowadzi do uznania, że różnicowanie jego wynagrodzenia, tj. obniżenie pełnomocnikom z urzędu wynagrodzenia, które otrzymaliby gdyby występowali w sprawie jako pełnomocnicy z wyboru, nie ma konstytucyjnego uzasadnienia.