III SA/Wa 1839/08

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Długosz - Szyjko po rozpoznaniu w dniu 30 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. N. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi S. N. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2008 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od spadków i darowizn postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika UZASADNIENIE Wnioskiem złożonym na urzędowym formularzu PPF S. N. (dalej "Skarżący" lub "strona") wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego i adwokata. Jako uzasadnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy Skarżący wskazał bardzo zły stan zdrowia, niewspółmierne do otrzymywanej emerytury wysokie koszty leczenia. Oświadczył, że posiada wielotysięczne zadłużenie, a brak wystarczających środków na leczeni grozi wcześniejszą ciężką chorobą lub śmiercią. Z oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach wynika, że Skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną W.. Skarżący z żoną posiada rozdzielność majątkową. W skład swojego majątku Skarżący zaliczył dom o powierzchni 90 m² (współwłasność z żoną) oraz mieszkanie o powierzchni 42,5 m². skarżący oświadczył, że z tytułu emerytury otrzymuje miesięczny dochód w kwocie 2.680 zł netto natomiast jego żona z tego samego tytułu dochód w kwocie około 1.450 zł netto. Oświadczył, że posiada wielotysięczne długi w tym z tytułu niezapłac0onego podatku w kwocie 700 zł oraz za leczenie stomatologiczne 600 zł. Podniósł, że z tytułu podatku za odziedziczone mieszkanie poniósł wydatek w kwocie 1.200 zł. Natomiast koszty leczenia prywatnego wzrosły o 50%. Stwierdził: "z powodu śmiertelnego zagrożenia" musiał zamieszkać w mieszkaniu. Małżonków nie stać na sanatorium i ratowanie zdrowia. Skarżący wyjaśnił, że trudności finansowe mają swoje źródło w długotrwałym procesie sądowym o zwrot wyłudzonej pożyczki. W odpowiedzi na wezwanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przedłożenie dokumentów obrazujący sytuację majątkową, Skarżący wniósł o przesłanie mu pisma pozbawionego wad formalnych oraz przedłużenie terminu do złożenia dokumentów źródłowych o dwa tygodnie licząc od daty otrzymania przez niego nowego wezwania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przezd sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze z.), dalej w skrócie: p.p.s.a. Sąd może - na wniosek strony - przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W myśl art. 245 § 3 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, może obejmować między innymi zwolnienie od opłat sądowych w całości lub części. Zgodnie natomiast z art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym może nastąpić, jeśli osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji osobom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej im poniesienie kosztów z tym związanych. Instytucja ta stanowi wyjątek od generalnej zasady, zgodnie z którą strona jest zobowiązana ponieść koszty sądowe. Możliwość przyznania prawa pomocy jest więc uzależniona od oceny sytuacji materialnej wnioskodawcy, tak aby można było jednoznacznie stwierdzić, że poniesienie pełnych kosztów postępowania będzie wiązało się z uszczerbkiem dla utrzymania koniecznego jego i rodziny. Pod pojęciem tym należy rozumieć takie zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony, że nie jest ona w stanie zapewnić sobie i najbliższym minimum warunków socjalnych. Podkreślenia wymaga, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania zasadności złożonego wniosku i przesłanek wymienionych w treści art. 246 p.p.s.a. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie brak jest uzasadnienia dla przyznania Skarżącemu prawa pomocy w żądanym zakresie, ponieważ nie wykazał on, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Skarżący pomimo skierowanego do niego wezwania nie dopełnił w sposób należyty ciążącego na nim obowiązku rzetelnego i wyczerpującego zaprezentowania swojej sytuacji finansowej. Sąd podziela bowiem wyrażany w orzecznictwie pogląd, że uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w celu wyjaśnienia jej rzeczywistej sytuacji finansowej należy uznać za przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku o przyznanie prawa pomocy informacji (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 10 stycznia 2008 r., sygn. II FZ 540/07, niepubl.). Skarżący powołał się przy tym na swoją złą sytuacją zdrowotną uniemożliwiającą zgromadzenie żądanej dokumentacji. W ocenie Sadu nawet zakładając, że nie mógł on samodzielnie zgromadzić choćby części ż żądanych dokumentów to mógł w tej mierze skorzystać z pomocy osób bliskich, z których pomocy – wobec wskazanej złej sytuacji zdrowotnej – korzysta w sprawach bieżących. Z pism Skarżącego wynika jednakże, że nie podjął w tej mierze jakichkolwiek starań. Wskazać również należy, że część z żądanej dokumentacji (odpisy zeznań podatkowych, dokumenty dotyczące kosztów leczenia) Skarżący z pewnością posiada w domu. Wobec powyższego, Sąd uznał, że Skarżący nie uprawdopodobnił faktu ponoszenia wysokich kosztów leczenia, a jego oświadczenia w tym zakresie pozostały gołosłowne. Opierając się natomiast o dane zawarte w formularzu PPF Sąd uznał, że osiągane przez Skarżącego dochody nie wskazują, iż poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie spowoduję uszczerbek w kosztach jego utrzymania koniecznego. Skarżący otrzymuje emeryturę w kwocie netto 2.680 złotych i posiada znaczny majątek nieruchomy – dom oraz mieszkanie. W ocenie Sądu do przyznania prawa pomocy nie wystarcza subiektywne przekonanie wnioskodawcy, że to prawo mu przysługuje, ale konieczne jest obiektywne wykazanie, iż istnieją przesłanki do jego przyznania. W niniejszej sprawie takie przesłanki nie zostały wykazane. Wskazać również należy, że fakt prowadzenia odrębnych gospodarstw domowych oraz ponoszenia kosztów utrzymania nieruchomości oraz lokalu mieszkalnego wynika z samodzielnej decyzji Skarżącego i jego żony – niezależnie od uzasadnienia takiego wyboru. Istnienie zaś między małżonkami rozdzielności majątkowej nie uchyla zasady wynikającej z art. 23 ustawy z dnia 25 lutego 1964r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59 ze zm.), w myśl której małżonkowie są obowiązani do wspólnego pożycia, wzajemnej pomocy oraz współdziałania dla dobra rodziny, którą przez swój związek założyli. Z powyższych względów, na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 1, § 3, art. 246 § 1 pkt 2 oraz 260 p.p.s.a. Sąd postanowił jak w sentencji.