IV SA/Wa 1993/07

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Otylia Wierzbicka po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Stowarzyszenia "Z." na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2007 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia postanawia: pozostawić wniosek Stowarzyszenia "Z." o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. UZASADNIENIE Pismem z dnia 10 grudnia 2007 r. Stowarzyszenie "Z." wniosło sprzeciw od zarządzenia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 listopada 2007 r. sygn. akt IV SA/Wa 1993/07 (doręczonego Stowarzyszeniu w dniu 3 grudnia 2007 r.) o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. W uzasadnieniu sprzeciwu podniesiono m. in., że Stowarzyszenie jest organizacją pożytku publicznego, i że zgodnie z art. 24 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. Nr 96, poz. 873 ze zm.), powinno być z mocy prawa zwolnione od kosztów sądowych. W ocenie Stowarzyszenia zwolnienie na podstawie powołanego art. 24 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie nie jest uzależnione od stanu majątkowego organizacji, tj. organizacja nie ma obowiązku złożenia wypełnionego formularza PPPr. Stowarzyszenie na poparcie swoich twierdzeń powołało się także na Konwencję z Aarhus z dnia 25 czerwca 1998 r. o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska (Dz. U. z 2003 r., Nr 78, poz. 706). Jednocześnie Stowarzyszenie stwierdziło, iż przepis art. 239 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) jest niesprawiedliwy i niekonstytucyjny, gdyż "pomija organizacje pożytku publicznego zajmujące się ochroną środowiska i zdrowia ludzi w zamkniętym katalogu podmiotów zwolnionych z opłat sądowych". Zdaniem strony skarżącej, nieumieszczenie organizacji pożytku publicznego w tym katalogu, narusza konstytucyjną zasadę równości podmiotów wobec prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Wniosek o przyznanie prawa pomocy – zgodnie z art. 252 § 2 P.p.s.a.- składa się na urzędowym formularzu wg wzoru ustalonego przez Radę Ministrów w drodze rozporządzenia z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. Nr 227, poz. 2245). Z kolei, stosownie do art. 257 P.p.s.a., wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub, którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. W niniejszej sprawie zarządzeniem z dnia 31 października 2007 r. wezwano Stowarzyszenie "Z." do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania, poprzez złożenie wniosku na urzędowym formularzu PPPr. Zarządzenie doręczono w dniu 6 listopada 2007 r. (dowód: potwierdzenie odbioru znajdujące się w aktach sadowych), a termin do uzupełnienia braków wniosku, tj. złożenia go w przewidzianej prawem formie, upłynął bezskutecznie w dniu 13 listopada 2007 r. Rozpatrując przedmiotową sprawę, należy w pierwszej kolejności wskazać, że argumentacja wnioskodawcy w kwestii ustawowego zwolnienia od kosztów na mocy przepisów ustawy o działalności pożytku publicznego, nie znajduje uzasadnienia w obowiązujących przepisach. Zgodnie z art. 24 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. Nr 96, poz. 873 ze zm.), organizacjom pożytku publicznego, przysługuje zwolnienie m. in. od opłat sądowych, na zasadach określonych w przepisach odrębnych. Na gruncie postępowania sądowoadministracyjnego kwestie zwolnienia od kosztów sądowych regulują przepisy rozdziału 3 (Zwolnienie od kosztów sądowych) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepisy te, a w szczególności przepis art. 239, zawierający zamknięty katalog podmiotów zwolnionych z mocy ustawy od kosztów w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie przewidują zwolnienia organizacji pożytku publicznego od opłat sądowych. Z kolei przewidziana w art. 240 P.p.s.a. delegacja dla Rady Ministrów, umożliwiająca jej wydanie rozporządzenia zwalniającego organizacje społeczne od obowiązku uiszczenia wpisu w ich własnych sprawach, nie została wykorzystana. W konsekwencji do przedmiotowej sprawy ma zastosowanie ogólna reguła tego postępowania, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (art. 199 P.p.s.a.). Powoływanie się na konwencję z Aarhus w kontekście zwolnienia od kosztów sądowych w niniejszej sprawie również jest bezzasadne. Wspomniana Konwencja jedynie zaleca stworzenie odpowiedniego mechanizmu udzielania pomocy, aby zlikwidować m. in. finansowe ograniczenia dostępu do wymiaru sprawiedliwości. W ocenie Sądu takim mechanizmem jest m. in. instytucja prawa pomocy przewidziana w przepisach ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Natomiast zarzuty Stowarzyszenia "Z." dotyczące niekonstytucyjności przepisu art. 239 P.p.s.a., zawierającego katalog podmiotów zwolnionych od kosztów sądowych z mocy prawa, pozostają poza zakresem kontroli sądu administracyjnego. Zgodnie bowiem z art. 188 Konstytucji RP orzekanie w sprawie zgodności ustaw z Konstytucją, należy do wyłącznej kompetencji Trybunału Konstytucyjnego. W tej sytuacji należy stwierdzić, ze Stowarzyszenie chcąc uzyskać zwolnienie od kosztów niniejszej sprawie, miało obowiązek wykazać - składając stosowny urzędowy formularz PPPr, że spełnia przesłanki określone w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skoro jednak wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych nie został, mimo wezwania, złożony w wymaganej prawem formie, należało go pozostawić bez rozpoznania. W świetle powyższego na podstawie art. 254 § 1, art. 257 i art. 260 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.