II OSK 1521/06

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Rzążewska ( spr. ) Sędziowie sędzia NSA Alicja Plucińska-Filipowicz sędzia NSA Bożena Walentynowicz Protokolant Renata Sapieha po rozpoznaniu w dniu 28 grudnia 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej [...] Spółka Akcyjna od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 11 kwietnia 2006 r., sygn. akt II SA/Po 581/05 w sprawie ze skargi [...] Spółka Akcyjna na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odrzucenia zgłoszenia zanieczyszczenia oddala skargę kasacyjną. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2006r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę [...] S.A. w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] utrzymującą w mocy decyzję Starosty K. z dnia [...] odrzucającą zgłoszenie [...] S.A. zanieczyszczenia powierzchni ziemi na terenie działek o nr ew. [...] i [...] położonych w K., dokonanego przez inny podmiot - Spółkę A. W uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia Sąd I instancji zgodził się z poglądem wyrażonym przez organy administracji, że przedłożone na żądanie organu wyniki badań nie wykazują przekroczenia dopuszczalnych stężeń w zakresie skażenia substancjami ropopochodnymi, wykazały jedynie lokalne zanieczyszczenie olejami, które mieści się w granicach wartości dopuszczalnych. Nie stwierdzono natomiast zanieczyszczenia benzynami ani węglowodorami aromatycznymi. Skoro zgłaszający nie wykazał faktu zanieczyszczenia powierzchni ziemi, do czego był zobowiązany na podstawie art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 27 lipca 2001r. o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 100, poz. 1085) zwanej dalej "ustawą", to organ administracji słusznie odrzucił zgłoszenie na podstawie art. 12 ust. 4 ustawy. Sąd I instancji nie podzielił również wywodów skarżącego co do formy wyników badań wymaganych w ustawie. Zdaniem Sądu może tu chodzić jedynie o wyniki badań naukowych (laboratoryjnych) dowodzących istnienia zanieczyszczeń. [...] S.A. wniosła skargę kasacyjną na powyższe orzeczenie wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie prawa procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 64 § 2 k.p.a. poprzez przyjęcie, że nie załączenie do dokonanego zgłoszenia wyników badań laboratoryjnych stanowi brak formalny podlegający uzupełnieniu w 7-dniowym terminie; - art. 12 ust. 2 ustawy poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że nie przedstawienie wyników badań laboratoryjnych , potwierdzających fakt zanieczyszczenia gleby jest brakiem formalnym zgłoszenia oraz poprzez uznanie, że naocznych oględzin terenu nie można uznać za badanie w rozumieniu ustawy; oraz naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, tj. art. 12 ust. 2 ustawy poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że brak wykazania przekroczenia dopuszczalnych stężeń w zakresie skażenia gleby substancjami ropopochodnymi stanowi podstawę do odrzucenia zgłoszenia mimo zgłoszenia przez skarżącą zanieczyszczenia wód podziemnych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że art. 12 ust. 1 ustawy nakazuje załączyć do zgłoszenia wyniki badań potwierdzających fakt zanieczyszczenia, nie wskazując jednak sposobu ich wykonania oraz nie precyzując przedmiotu badania i nie określając rodzaju ich wyników. Nie przedstawienie przez skarżącą wyników badań z okresu przejmowania stacji paliw od Spółki A. wynika tylko z faktu, iż w tym okresie nie prowadzono żadnych badań stanu zanieczyszczenia terenu. W takim wypadku należy kierować się zasadami doświadczenia życiowego, a te nakazują przyjąć, że podczas 40-sto letniej eksploatacji gruntów przez Spółkę A., przy stanie technicznym urządzeń znacznie odbiegającym od dzisiejszego, Spółka A. eksploatowała grunty w sposób niezgodny z obecnie obowiązującymi normami. Fakt ten potwierdza także raport sporządzony w związku z połączeniem z 1999r., w którym potwierdzony został zły stan eksploatacji gruntów i duże zanieczyszczenie powierzchni ziemi na terenach stacji paliw [...]. Jednocześnie skarżąca zwróciła uwagę na niejednoznaczność słowa "badać" w języku polskim, a tym samym nieprecyzyjność zapisów ustawy. Zgodnie bowiem z internetowym słownikiem języka polskiego "badać" to nie tylko poznawać coś za pomocą analizy laboratoryjnej, ale także "sprawdzać, starać się poznać przyglądając się, słuchając uważnie, dotykając czegoś". Oznacza to, że także naoczne oględziny terenu można uznać za jego badanie. Skarżąca ponadto podniosła, że brak wykazania przekroczenia dopuszczalnych stężeń skażenia substancjami ropopochodnymi wynika z faktu, iż wyniki dotyczą tylko zanieczyszczeń powierzchniowych, które nie odzwierciedlają zanieczyszczenia wód podziemnych, w tym wód przypowierzchniowych - podskórnych, szczególnie narażonych na zanieczyszczenia. Zgodnie zaś z definicją art. 3 pkt 23 ustawy Prawo ochrony środowiska jako powierzchnię ziemi rozumieć należy także wody, na które wpływ mają działania człowieka. Okoliczność, że nie przekroczone zostały dopuszczalne stężenia w zakresie skażenia gleby substancjami ropopochodnymi nie stanowi więc dowodu na brak zanieczyszczenia wód, a tym samym nie może stanowić podstawy do odrzucenia zgłoszenia zanieczyszczenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zarzuty skargi kasacyjnej nie mają usprawiedliwionych podstaw i dlatego skarga podlega oddaleniu. Przede wszystkim podnieść należy, że w rozpoznanej sprawie odrzucenie zgłoszenia nie nastąpiło z tej przyczyny, że strona nie przedłożyła wyników badań laboratoryjnych, jak też nie z tego powodu, że złożyła je z opóźnieniem a wyłącznie dlatego, iż przedłożone wyniki badań nie wykazały zanieczyszczenia powierzchni ziemi i wobec tego nie zostały spełnione przesłanki stosowania art. 12 ustawy. Kontrola zaskarżonej decyzji przez Sąd I instancji dotyczyła prawidłowości dokonanych przez organ ustaleń i zastosowania wymienionego przepisu w odniesieniu do stanu faktycznego ujawnionego przez organ administracji przez ustalenie, iż przedłożonymi wynikami badań strona nie wykazała faktu zanieczyszczenia powierzchni ziemi, gdyż badania te wykazały wyłącznie lokalne zanieczyszczenia powierzchni ziemi olejami, lecz mieszczącymi się w granicach wielkości dopuszczalnych przepisami, natomiast badaniami tymi nie stwierdzono zanieczyszczenia benzynami ani węglowodorami aromatycznymi powierzchni. Tych ustaleń i oceny skarga kasacyjna nie kwestionuje zawartymi w niej zarzutami. W związku z tym za całkowicie nieuzasadniony należy uznać zarzut skargi kasacyjnej naruszania przez Sąd I instancji art. 12 ust. 2 ustawy upatrujący to naruszenie w przesłankach, które nie legły u podstaw wydania kontrolowanej przez Sąd I instancji decyzji. Wprawdzie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd I instancji odnosząc się do zarzutu skargi wypowiedział pogląd, z którym w pełni należy się zgodzić, że wyniki badań, o jakich mowa w uprzednio wymienionym przepisie, obejmują wyniki badań naukowych - laboratoryjnych, jednak stanowisko to nie odnosiło się w istocie do oceny legalności zaskarżonej decyzji, gdyż w rozpoznawanej sprawie strona złożyła dokumenty obejmujące wyniki badań w wymaganej formie i na ich podstawie organ administracji dokonał ustaleń faktycznych. Przedłożone przez stronę dowody nie tylko nie wykazały, aby w dacie wejścia w życie ustawy - Prawo ochrony środowiska powierzchnia ziemi była zanieczyszczona, co uzasadniałby dokonanie zgłoszenia w trybie art. 12 ustawy, ale przedłożone badania w ogóle nie wykazały zanieczyszczeń powierzchni ziemi, które wymagałyby przeprowadzenia rekultywacji. Wymieniony przepis dotyczy wyłącznie zanieczyszczenia powierzchni ziemi lub gleby albo niekorzystnego przekształcenia naturalnego ukształtowania terenu nie zaś zanieczyszczenia wód, stąd podnoszony w skardze kasacyjnej zarzut, że nie została wzięta pod rozwagę okoliczność, że zgłoszenie obejmowało również zanieczyszczenia wód jest całkowicie chybiony i stawiany w oderwaniu od treści przepisu, którego naruszenie strona zarzuca. Nie jest też trafny zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 62 § 2 k.p.a. przez przyjęcie, że przedłożenie wyników badań przy dokonaniu zgłoszenia jest wymogiem formalnym, bowiem z art. 12 ust. 2 ustawy jednoznacznie wynika, że do zgłoszenia winny być dołączone odpowiednie wyniki badań potwierdzających fakt zanieczyszczenia ziemi i treść tego przepisu nie pozostawia wątpliwości, że jest to wymóg od którego zależy skuteczność zgłoszenia dokonanego w trybie wymienionego przepisu. Z przyczyn wymienionych na podstawie art.184 ustawy z dnia 30 sierpnia 20003r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/Dz. U. Nr 153,poz. 1270 ze zm / Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.