II SA/Łd 574/07

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Anna Stępień Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Protokolant asystent sędziego Anna Dębowska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 grudnia 2007 r. przy udziale -- sprawy ze skargi T. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...], znak: [...] w przedmiocie uchylenia do ponownego rozpoznania decyzji o zgłoszeniu sprzeciwu w sprawie zamiaru budowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej T. M. kwotę 757,00 (siedemset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] r., nr [...], znak: [...], wydaną na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2003r., nr 207, poz. 2016 ze zm.) i art. 104 k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku inwestora A. K. w sprawie zgłoszenia budowy ogrodzenia o wysokości 3,80 m pomiędzy działką nr ewid. 739 a działkami nr 743, 742, 744 w O. przy ul. A, Starosta [...] wniósł sprzeciw. W uzasadnieniu decyzji podano, że w dniu 22 stycznia 2007r. inwestor wystąpił z wnioskiem w sprawie zgłoszenia budowy wskazanego ogrodzenia o długości 70 mb. Po przeanalizowaniu tego zgłoszenia w dniu [...]., postanowieniem nr [...] nałożono na niego obowiązek uzupełnienia zgłoszenia o rysunki z wyliczeniami stwierdzającymi, że ogrodzenie nie spowoduje ograniczenia dopływu światła do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi zlokalizowanych na sąsiednich działkach oraz rysunki konstrukcji stalowej pokrytej blachą, zakreślając termin do dokonania tych czynności, do dnia 16 lutego 2007r. W dniu 12 lutego 2007r. A. K. poinformował organ administracji, że zmianie uległa długość ogrodzenia (od pkt A do pkt B zgodnie z załączoną mapą sytuacyjno – wysokościową) oraz przedłożył rysunki określające sposób mocowania przęseł i ich usztywnienia. W dniu 19 lutego 2007r., pismem znak: [...] inwestor został wezwany do przedłożenia w terminie 3 dni od daty jego doręczenia opinii projektanta, na którą powołał się w piśmie z dnia 12 lutego 2007r. mającej potwierdzić, że ogrodzenie o wysokości 3,80 m nie będzie powodowało ograniczenia dopływu światła w budynku usytuowanym na działce 742. Pomimo upływu terminu wyznaczonego w postanowieniu z dnia [...] r., nr [...], wydłużonego następnie o 3 dni, tj. do dnia 21 lutego 2007r., inwestor nie wykonał obowiązku wynikającego z pkt 1 w/w postanowienia, a w dniu 22 lutego 2007r. wystąpił o przedłużenie terminu do dnia 28 lutego 2007r. Podejmując decyzję o sprzeciwie Starosta [...] zauważył jednakże, iż organ administracji architektoniczno – budowlanej zobligowany jest w terminie 30 dni do przyjęcia zgłoszenia lub wniesienia sprzeciwu w drodze decyzji i nie może przedłużyć tego terminu. Podniósł także, że po zgromadzeniu kompletu dokumentów można ponownie wystąpić ze zgłoszeniem budowy ogrodzenia. W odwołaniu od tej decyzji A. K., zarzucając nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy oraz naruszenie przepisów prawa budowlanego, wniósł o jej uchylenie. Decyzją z dnia [...] r., nr [...], znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 30 ust. 5 ustawy Prawo budowlane, Wojewoda [...] uchylił w całości zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wywodził, że z uwagi na zgłoszenie przez inwestora budowy ogrodzenia w dniu 22 stycznia 2007r., trzydziestodniowy termin do skutecznego wniesienia sprzeciwu przez organ I instancji zakreślony w art. 30 ust. 5 ustawy Prawo budowlane upływał w dniu 21 lutego 2007r. Wobec tego, w ocenie Wojewody [...], dalsze czynności podejmowane przez organ I instancji w sprawie złożonego zgłoszenia były już bezprzedmiotowe a skarżona decyzja została wydana po upływie wskazanego terminu – w dniu 22 lutego 2007r. i doręczona dopiero w dniu 23 lutego 2007r. Zdaniem organu odwoławczego okoliczność ta nieskutecznym czyni wniesiony sprzeciw. Bez znaczenia pozostaje zatem okoliczność, że skarżący nie wywiązał się w terminie z obowiązku uzupełnienia zgłoszenia nałożonego postanowieniem organu I instancji z dnia [...] r., nr [...]. W skardze na powyższą decyzję T. M., wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania podniosła, iż granica, na której A. K. zamierza wybudować ogrodzenie jest wspólna pomiędzy ich posesjami. Zaskarżone rozstrzygnięcie sankcjonuje natomiast bezprawną budowę ekranu, nazwanego "ogrodzeniem", dla składu opału. Skarżąca zarzuciła również, iż organ administracji nie wziął pod uwagę wszystkich okoliczności, a mianowicie celu jakiemu ma służyć budowa tak wysokiego ogrodzenia, braku powiadomienia jej jako najbliższego sąsiada o planowanej inwestycji, braku opinii o zacienieniu budynków mieszkalnych na działkach sąsiednich i braku wskazania rozwiązań konstrukcyjnych mocowania ogrodzenia. W piśmie z dnia 30 czerwca 2007r. podała także, iż o wydaniu zaskarżonej decyzji dowiedziała się w dniu 25 kwietnia 2007r. od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O., w związku z czym udała się do Starostwa Powiatowego w celu uzyskania informacji i otrzymała jej kserokopię. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...], podtrzymując stanowiska zajęte w zaskarżonej decyzji, wniósł o jej oddalenie bądź odrzucenie z uwagi na brak udziału skarżącej w postępowaniu. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi w dniu 12 grudnia 2007r. T. M. podniosła, że orzeczenie organu odwoławczego jest wadliwe bowiem trzydziestodniowy termin określony w art. 30 ust. 5 ustawy Prawo budowlane w związku z wezwaniem do uzupełnienia braków zgłoszenia uległ przedłużeniu, a skarżąca winna zostać powiadomiona o dokonanym przez inwestora zgłoszeniu, jako zainteresowana wynikiem tego postępowania. Skarżąca wniosła również o zasądzenie kosztów postępowania. Do stanowiska skarżącej przyłączyła się także uczestniczka postępowania M.Ż. Natomiast inwestor A. K., wnosząc o oddalenie skargi, podniósł, iż w latach wcześniejszych T.M. mówiła o tym, że ogrodzenie należałoby podwyższyć, aby nie przenikał kurz i pył. Oświadczył również, iż prowadzi działalność gospodarczą polegającą na handlu opałem. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W związku z zawartym w odpowiedzi na skargę wnioskiem o odrzucenie wniesionej w rozpatrywanej sprawie skargi ze względu na brak udziału skarżącej w postępowaniu administracyjnym, jako warunkującym jej dopuszczalność, wyjaśnić na wstępie należy, iż zarzut niedopuszczalności drogi sądowoadministracyjnej nie jest zasadny. Wbrew stanowisku Wojewody [...] okoliczność, że skarżąca T.M., której działka bezpośrednio graniczy z nieruchomością inwestora, a w której granicy planuje on wznieść objęte zgłoszeniem ogrodzenie o wysokości 3,80 m i konstrukcji stalowej z poszyciem z blachy nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji, nie pozbawia jej jeszcze statusu strony tego postępowania ani też nie powoduje, że wniesiona przez nią do Sądu administracyjnego skarga jest niedopuszczalna. Nie może bowiem budzić wątpliwości, że stroną w postępowaniu zainicjowanym na skutek dokonanego na podstawie art. 30 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno – budowlanej budowy ogrodzenia o wysokości powyżej 2,20 m w granicy nieruchomości są poza inwestorem również właściciele nieruchomości bezpośrednio sąsiadujących z nieruchomością, na której ma zostać wzniesiony tego rodzaju obiekt. Inwestycja taka już z uwagi na samą lokalizację powoduje, iż graniczące z nią bezpośrednio nieruchomości pozostają w sferze jej oddziaływania. Wskazać w związku z tym trzeba, że zgodnie z zasadą określoną w art. 28 k.p.a. stroną w postępowaniu administracyjnym jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Krąg podmiotów będących uczestnikami procesu budowlanego, którzy mogą zostać uznani za jego stronę wynika natomiast z przepisów ustawy Prawo budowlane. Ustawa ta w art. 5 ust. 1 pkt 9 z jednej strony wskazuje, m.in., że obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno – budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienia dostępu do drogi publicznej. Z drugiej strony natomiast w art. 4 przyznaje właścicielom nieruchomości prawo jej zabudowy stanowiąc, iż każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami prawa. Uprawnienia osób trzecich wskazane w tych przepisach stanowią zatem o posiadaniu przez nich interesu prawnego wynikającego z prawa własności. Skoro więc doszło w rozpatrywanej sprawie do wydania przez organ administracji decyzji, to zgodnie z zasadą określoną w art. 109 § 1 rozstrzygnięcie to powinno było zostać doręczone na piśmie stronom, a więc nie tylko inwestorowi, ale również skarżącej T.M. oraz uczestniczkom postępowania – M.Ż., A.G. i E.B., które są właścicielkami nieruchomości objętych zasięgiem oddziaływania obiektu, którego dotyczy zgłoszenie z dnia 22 stycznia 2007r. W rozpatrywanej sprawie bezspornym tymczasem jest, że osobom tym nie zapewniono czynnego udziału w postępowaniu, gdyż organ administracji nie doręczył im nawet wydanych rozstrzygnięć. Okoliczność tę potwierdza zresztą znajdujące się w aktach sprawy pismo Starosty [...] z dnia [...]., znak: [...], którego odbiór został pokwitowany przez T.M. i M. Ż., jak również brak wskazania tych osób w wykazie podmiotów, którym doręczono zaskarżoną decyzję. Pozbawienie strony możliwości wzięcia udziału w postępowaniu stanowi natomiast określoną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. przesłankę wznowienia postępowania administracyjnego, gdyż zgodnie z tym przepisem w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Wskazać także trzeba, iż zaskarżona decyzja jest wadliwa również z innych względów poczynając od samego sposobu sformułowania tego rozstrzygnięcia, które nie w pełni odpowiada dyspozycji stanowiącego podstawę jej wydania art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. W myśl tego przepisu organ odwoławczy wydaje bowiem decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję umarza postępowanie pierwszej instancji. Zaskarżoną decyzją Wojewoda [...] uchylił natomiast wyłącznie decyzję Starosty [...] z dnia [...] r. w całości, lecz nie orzekł ani co do istoty sprawy, ani nie umorzył postępowania pierwszej instancji, jak również nie przekazał sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, do czego podstawę stanowi art. 138 § 2 k.p.a. Poza tym, jak wynika z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego, wyłączną przyczyną uchylenia decyzji organu pierwszej instancji o wniesieniu sprzeciwu było ustalenie, iż została ona wydana z uchybieniem trzydziestodniowego terminu określonego w art. 30 ust. 5 ustawy Prawo budowlane. Stanowisko takie jest jednak błędne. Z akt sprawy bowiem wynika, że w dniu 22 stycznia 2007r. A. K. dokonał zgłoszenia zamiaru budowy ogrodzenie w granicy działki nr 739 z działkami 743, 742, 744 o konstrukcji stalowej poszytej blachą o wysokości 3,80 m i długości 70 mb. Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], znak: [...], wydanym na podstawie art. 30 ust. 2 ustawy Prawo budowlane Starosta [...] zobowiązał inwestora do uzupełnienia zgłoszenia poprzez przedłożenie rysunków z wyliczeniami stwierdzającymi, że projektowane ogrodzenie nie spowoduje ograniczenia dopływu światła dziennego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi znajdujących się na działkach sąsiednich oraz rysunków w zakresie konstrukcji stalowej. W postanowieniu tym zakreślono również termin do uzupełnienia zgłoszenia do dnia 16 lutego 2007r. W odpowiedzi na to postanowienie w piśmie z dnia 12 lutego 2007r. inwestor oświadczył natomiast jedynie, iż planuje budowę ogrodzenia w granicy z działką 742. Powołując się zaś na opinię projektanta stwierdził, że ogrodzenie to będzie sięgać do ½ wysokości okna znajdującego się w budynku na działce 742 w związku z czym dostęp światła dziennego będzie wystarczający, gdyż jest to wysoki parter, a dół zamontowanego okna znajduje się na wysokości 3,20 m. Wobec powyższego, w piśmie z dnia 19 lutego 2007r. organ pierwszej instancji zakreślił inwestorowi trzydniowy termin do przedłożenia opinii projektanta, na którą się powołał. W związku z tym wskazać należy, iż w orzecznictwie sądowym nie budzi wątpliwości, że w razie nałożenia obowiązku uzupełnienia zgłoszenia, bieg terminu do wniesienia sprzeciwu, o którym stanowi art. 30 ust. 5 ustawy Prawo budowlane rozpoczyna się od dnia, w którym upłynął termin do uzupełnienia braków zgłoszenia (por. np. wyroki NSA z dnia 25 lipca 2006r., II OSK 956/05 – ONSAiWSA 2007/1/12 i z dnia 24 lutego 2006r., II OSK 593/05 – Lex nr 194032). W rozpatrywanej sprawie obowiązek uzupełnienia zgłoszenia, jak już wyżej wskazano, wynikał zarówno z postanowienia Starosty [...] z dnia [...] r., jak też z pisma tego organu z dnia 19 lutego 2007r., które w istocie rzeczy uznać również należy za wydane na podstawie art. 30 ust. 2 ustawy Prawo budowlane postanowienie. Sam brak wskazania w skierowanym do inwestora wezwaniu do uzupełnienia zgłoszenia, iż jest ono postanowieniem nie stanowi bowiem uchybienia formalnego mającego wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Stanowisko takie znajduje również potwierdzenie w wyroku NSA z dnia 24 lutego 2006r., II OSK 593/05 (Lex nr 194032). Tym samym, skoro w dniu 19 lutego 2007r. ponownie wezwano inwestora do uzupełnienia zgłoszenia, to należało przyjąć, iż bieg trzydziestodniowego terminu do wniesienia sprzeciwu, o jakim stanowi art. 30 ust. 5 ustawy Prawo budowlane mógł najwcześniej rozpocząć swój bieg w dniu 23 lutego 2007r., gdyż trzydniowy termin zakreślony we wskazanym piśmie upływał w dniu 22 lutego 2007r. W tym stanie rzeczy, ze względu na naruszenie wymienionych wcześniej przepisów prawa materialnego, jak również przepisów o postępowaniu przed organami administracji, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono po myśli art. 200 oraz art. 205 § 2 i 3 tej ustawy w związku z § 2 ust. 1 i 2 oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. nr 163, poz. 1348 ze zm.). B.C.