III RC 206/24
Sądy powszechne2024-10-24
Sygnatura
III RC 206/24
Data orzeczenia
2024-10-24
Rodzaj
SENTENCE
Sędziowie
S. Kamilla Piórkowska (PRESIDING_JUDGE)
Podstawa prawna
Streszczenie
oddalenie powództwa
Treść orzeczenia
<p>
<span class="underline">
<!-- -->Sygn. akt III RC 206/24</span>
</p>
<div>
<h2>WYROK</h2>
<h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5>
<p>Dnia 24 października 2024 r.</p>
<p>Sąd Rejonowy w Toruniu III Wydział Rodzinny i Nieletnich w składzie:</p>
<p>Przewodniczący sędzia Kamilla Piórkowska Protokolant p.o. sekr. sądowy <span class="anon-block">E. M.</span>
</p>
<p>Po rozpoznaniu w dniu 10 października 2024 r. w Toruniu.</p>
<p>przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej Toruń – Wschód w <span class="anon-block">T.</span>
</p>
<p>sprawy z powództwa:</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<span class="anon-block">W. P. (1)</span> </strong>
</p>
<p>przeciwko:</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<span class="anon-block">M. P. (1)</span> i małoletniej <span class="anon-block">N. P.</span> działającej przez reprezentanta <span class="anon-block">M. P. (2)</span> </strong>
</p>
<p>o zaprzeczenie ojcostwa</p>
<p>1.
oddala powództwo,</p>
<p>2.
przyznaje reprezentantowi małoletniej pozwanej <span class="anon-block">M. P. (2)</span> ze Skarbu Państwa (Sądu Rejonowego <span class="anon-block">(...)</span>) wynagrodzenie w kwocie 480 zł (czterysta osiemdziesiąt złotych) plus VAT za pełnienie funkcji reprezentanta małoletniej pozwanej,</p>
<p>3.
zasądza od powoda na rzecz pozwanej <span class="anon-block">M. P. (1)</span> kwotę 497 zł (czterysta dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu,</p>
<p>4.
kosztami sądowymi obciąża powoda.</p>
<p>Sygn. akt III RC 206/24</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>Pozwem z dnia 2 lutego 2024 roku <span class="anon-block">W. P. (1)</span> wniósł o zaprzeczenie ojcostwa wobec małoletniej <span class="anon-block">N. P.</span>.</p>
<p>W uzasadnieniu powód wskazał, że wraz z <span class="anon-block">M. P. (1)</span> pozostawali w związku małżeńskim, w którym to w dniu 20 marca 2010 roku w <span class="anon-block">G.</span> urodziła się małoletnia <span class="anon-block">N. P.</span>. W związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 62;art. 62 ust. 1)">art. 62 ust. 1</a> zd. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 ()">KRO</a> z uwagi na pozostawanie, w czasie urodzenia dziecka, w związku małżeńskim przez <span class="anon-block">W. P. (1)</span> i <span class="anon-block">M. P. (1)</span>, powód został uznany za ojca <span class="anon-block">N. P.</span> poprzez domniemanie pochodzenia dziecka od męża matki. Związek małżeński <span class="anon-block">W. P. (1)</span> i <span class="anon-block">M. P. (1)</span> został rozwiązany przez rozwód wyrokiem Sądu Okręgowego <span class="anon-block">(...)</span> II Wydział Cywilny Rodzinny z dnia 21 grudnia 2020 roki, sygn. akt<span class="anon-block">(...)</span>. Sąd Okręgowy obciążył <span class="anon-block">W. P. (1)</span> obowiązkiem alimentacyjnym wobec małoletniej <span class="anon-block">N. P.</span> na kwotę 800,00 zł miesięcznie. Powód przez cały czas trwania małżeństwa, również po jego ustaniu, żył w przekonaniu, że małoletnia <span class="anon-block">N. P.</span> jest jego biologicznym dzieckiem biorąc jednocześnie czynny udział w jej wychowaniu. Z upływem czasu powód zaczął dostrzegać brak podobieństwa zewnętrznego między nim a małoletnią, zdecydował się także na wykonanie badań DNA dotyczących ustalenia pokrewieństwa biologicznego. Badanie z dnia 14 listopada 2023 roku jednoznacznie wskazało, iż ojcostwo <span class="anon-block">W. P. (1)</span> względem małoletniej jest wykluczone. Powód wskazuje, iż dzień 14 listopada 2023 roku jest dniem, w którym dowiedział się, że dziecko od niego nie pochodzi.</p>
<p>Postanowieniem z dnia 2 kwietnia 2024 roku wydanym w sprawie <span class="anon-block">(...)</span>Sąd Rejonowy<span class="anon-block">(...)</span>ustanowił reprezentanta dziecka dla małoletniej pozwanej w osobie adwokata <span class="anon-block">M. P. (2)</span>.</p>
<p>W odpowiedzi na pozew z dnia 21 kwietnia 2024 roku <span class="anon-block">M. P. (1)</span> wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.</p>
<p>W uzasadnieniu pozwana wskazała, że powód od momentu dowiedzenia się o ciąży pozwanej miał świadomość, iż nie jest biologicznym ojcem małoletniej <span class="anon-block">N. P.</span>. Po zakończeniu kryzysu małżeńskiego w 2009 roku, pozwana poinformowała powoda, iż jest w ciąży z innym mężczyzną, zaś powód zadeklarował, że wychowa małoletnią jak swoje biologiczne dziecko. Powód od momentu narodzin traktował małoletnią jak swoją biologiczną córkę. Pozwana wskazała, iż w chwili dowiedzenia się o ciąży powód rozmawiał na ten temat z matką oraz bratową pozwanej. W dniu 27 listopada 2022 roku powód poinformował swoją córkę <span class="anon-block">W. P. (2)</span>, że nie jest biologicznym ojcem małoletniej <span class="anon-block">N. P.</span>. Zdaniem pozwanej żądanie pozwu umotywowane jest chęcią uchylenia się od ciążącego na powodzie obowiązku alimentacyjnego wobec małoletniej.</p>
<p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 457)">art. 457 kpc</a> Sąd zawiadomił o niniejszej sprawie Prokuratora, doręczając mu odpis pozwu. Oświadczeniem z dnia 26 kwietnia 2024 roku Prokurator Prokuratury Rejonowej <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">T.</span> poinformował, że będzie brał udział w postępowaniu.</p>
<p>Na rozprawie w dniu 16 maja 2024 roku strony podtrzymały swoje stanowiska, Prokurator oświadczył, że zajmie stanowisko po przeprowadzeniu postępowania dowodowego.</p>
<p>Reprezentant małoletniej adwokat <span class="anon-block">M. P. (2)</span> w odpowiedzi na pozew z dnia 21 maja 2024 roku wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie wynagrodzenia.</p>
<p>W toku postepowania strony podtrzymywały swoje stanowiska.</p>
<p>Prokurator po przeprowadzeniu postepowania dowodowego wniósł o oddalenie powództwa.</p>
<p>
<strong>
<!-- --> S ąd ustalił, co następuje </strong>
</p>
<p>
<span class="anon-block">W. P. (1)</span> oraz <span class="anon-block">M. P. (1)</span> zawarli związek małżeński w dniu 14 sierpnia <span class="anon-block">(...)</span> roku. W 2009r. małżonkowie przeżywali kryzys małżeński, pozwana <span class="anon-block">M. P. (1)</span> przez ok. miesiąc nie mieszkała z mężem. Wyprowadziła się do swoich rodziców i w tym czasie podjęła współżycie z innym mężczyzną. Strony miały już jedno dziecko <span class="anon-block">W. P. (2)</span> <span class="anon-block">ur. (...)</span> Gdy zorientowała się, że jest w ciąży poinformowała o tym powoda. Strony podjęły decyzję, że pogodzą się, zamieszkają ponownie razem i że powód będzie traktował mające urodzić się dziecko jako swoje biologiczne. Strony postanowiły, że nie będą mówić o tym nikomu, poza matką i bratową <span class="anon-block">M. P. (1)</span>. Małoletnia pozwana <span class="anon-block">N. P.</span> <span class="anon-block">urodziła się w dniu (...)</span> w <span class="anon-block">G.</span>. Ze związku małżeńskiego urodził się jeszcze mał. <span class="anon-block">K. P.</span> <span class="anon-block">(...)</span>
</p>
<p>Powód był bardzo dobrym ojcem dla <span class="anon-block">N.</span>.</p>
<p>Związek małżeński <span class="anon-block">W. P. (1)</span> i <span class="anon-block">M. P. (1)</span> został rozwiązany przez rozwód wyrokiem Sądu Okręgowego <span class="anon-block">(...)</span> II Wydział Cywilny Rodzinny z dnia 21 grudnia 2020 roku- sygn. akt <span class="anon-block">(...)</span>. W czasie trwania sprawy o rozwód żadna ze stron nie podniosła okoliczności ojcostwa mał. <span class="anon-block">N.</span>. W wyroku rozwodowym zostały zasądzone alimenty na troje dzieci tj. <span class="anon-block">W.</span>, <span class="anon-block">N.</span> i <span class="anon-block">K.</span> rodz. <span class="anon-block">P.</span>, ponadto zostały ustalone kontakty <span class="anon-block">W. P. (1)</span> z mał. <span class="anon-block">N.</span> i <span class="anon-block">K.</span>, do których po rozwodzie stron dochodziło. Relacje zepsuły się po wpłynięciu niniejszej sprawy do Sądu.</p>
<p>Powód poinformował swoją córkę <span class="anon-block">W. P. (2)</span>, że nie jest ojcem małoletniej <span class="anon-block">N.</span> w listopadzie 2022 roku.</p>
<p>/dowód: okoliczność bezsporna, a ponadto odpis skrócony aktu urodzenia - k. 13/</p>
<p>/dowód: okoliczność bezsporna, a ponadto odpis skrócony aktu małżeństwa - k. 11/</p>
<p>/dowód: okoliczność bezsporna, a ponadto: odpis wyroku o rozwód - k. 14/</p>
<p>/ dowód: zeznania świadka <span class="anon-block">W. P. (2)</span> -k. 93/</p>
<p>/ dowód: zeznania powoda <span class="anon-block">W. P. (1)</span> - k. 125/</p>
<p>/ dowód: zeznania pozwanej <span class="anon-block">M. P. (1)</span> - k. 126/</p>
<p>W dniu 14.11.2023r. na zlecenie powoda zostało wydane sprawozdanie z badań ustalenia pokrewieństwa biologicznego, które wykluczyło ojcostwo <span class="anon-block">W. P. (1)</span> w stosunku do małoletniej <span class="anon-block">N. P.</span>. W <span class="anon-block">S.</span> 2023r. powód zadzwonił do pozwanej z pytaniem czy poinformowała <span class="anon-block">N.</span>, że on nie jest jej ojcem, a <span class="anon-block">N.</span> wysłał sms, żeby spytała mamę „co ukrywała przez całe życie”. W styczniu 2024r. <span class="anon-block">M. P. (1)</span> poinformowała wszystkie dzieci że ojcem <span class="anon-block">N.</span> nie jest <span class="anon-block">W. P. (3)</span>. <span class="anon-block">N.</span> bardzo przeżyła tę widomość, jest na niego „ zła”, straciła do niego zaufanie, jak stwierdziła- kiedyś go bardzo kochała.</p>
<p>/dowód: wyniki badań - k. 17-18/</p>
<p>/ dowód: zeznania świadka <span class="anon-block">W. P. (2)</span> -k. 93/</p>
<p>/ dowód: zeznania świadka <span class="anon-block">A. K.</span> -k. 119/</p>
<p>/ dowód: zeznania świadka <span class="anon-block">A. C.</span> -k. 94/</p>
<p>/ dowód: zeznania świadka <span class="anon-block">I. C.</span> -k. 120/</p>
<p>/ dowód: zeznania powoda <span class="anon-block">W. P. (1)</span> - k. 125/</p>
<p>/ dowód: zeznania pozwanej <span class="anon-block">M. P. (1)</span> - k. 126/</p>
<p>
<strong>
<!-- --> S ąd zważył co następuje </strong>
</p>
<p>Stan faktyczny w sprawie był sporny, ustalony został w oparciu o dowody z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy oraz w aktach sprawy Sądu Okręgowego <span class="anon-block">(...)</span> sygn akt <span class="anon-block">(...)</span> oraz na podstawie dowodów z zeznań świadków: <span class="anon-block">W. P. (2)</span>, <span class="anon-block">A. C.</span>, <span class="anon-block">A. K.</span>, <span class="anon-block">I. C.</span> a także z dowodu przesłuchania powoda <span class="anon-block">W. P. (1)</span> oraz pozwanej <span class="anon-block">M. P. (1)</span>.</p>
<p>Sąd uznał za wiarygodne dowody z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy, bowiem były to dokumenty urzędowe, sporządzone przez kompetentne osoby, zaś autentyczności tych dokumentów ani prawdziwości zawartych w nich informacji, nie kwestionowała żadna ze stron procesu.</p>
<p>Na mocy 230 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">kpc</a> uznano za bezsporne okoliczności faktyczne zawarte w pozwie i innych pismach procesowych, oraz przytoczone w ramach szerokiego informacyjnego wysłuchania stron, którym strona przeciwna nie zaprzeczyła, gdyż nie budziły wątpliwości co do zgodności z prawdziwym stanem rzeczy i znalazły potwierdzenie w pozostałym materiale procesowym zgromadzonym w sprawie.</p>
<p>Sąd dał wiarę zeznaniom świadków <span class="anon-block">W. P. (2)</span> oraz <span class="anon-block">A. C.</span> na okoliczność momentu powzięcia wiedzy przez powoda o tym, że małoletnia nie jest jego córką biologiczną, bowiem zeznania te choć nacechowane subiektywizmem, co do faktów mających znaczenie dla istoty sprawy były zgodne z zeznaniami pozwanej. Zeznania pozostałych świadków również zasługują na walor wiarygodności albowiem potwierdzają pozostały materiał dowodowy zebrany w sprawie.</p>
<p>Za wiarygodny dowód Sąd uznał przesłuchanie pozwanej <span class="anon-block">M. P. (1)</span>, bowiem jej zeznania nie zawierały sprzeczności i znalazły potwierdzenie, w odpowiednim zakresie, w dowodach przeprowadzonych z zeznań świadków.</p>
<p>Powództwo podlegało oddaleniu z uwagi na upływ dla powoda <span class="anon-block">W. P. (1)</span> terminu do wytoczenia powództwa określonego w treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 63)">art. 63 kro</a>. <span class="anon-block">W. P. (1)</span> posiadał wiedzę o fakcie, iż małoletnia <span class="anon-block">N. P.</span> nie jest jego biologicznym dzieckiem, od chwili, gdy dowiedział się, że pozwana <span class="anon-block">M. P. (1)</span> jest w ciąży. Rozmawiał o tym również ze swoją córką <span class="anon-block">W. P. (2)</span> w listopadzie 2022 roku. Bieg terminu rocznego należy liczyć zatem od dnia, w którym <span class="anon-block">W. P. (1)</span> dowiedział się, że małoletnia <span class="anon-block">N. P.</span> od niego nie pochodzi, a wiedział o tym już co najmniej w 2009 roku, zatem termin do wytoczenia powództwa o zaprzeczenie ojcostwa upłynął bezskutecznie. Nie zasługuje na uwzględnienie twierdzenie powoda, że o braku więzi biologicznej z dzieckiem dowiedział się po otrzymaniu wyników badań genetycznych, gdyż stanowiły one jedynie potwierdzenie faktu, o którym był już świadomy od dawna. Termin do wniesienia powództwa określony w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 63)">art. 63 kro</a> jest terminem zawitym i nie podlega przywróceniu.</p>
<p>Co więcej, w sprawie o zaprzeczenie ojcostwa należy mieć na uwadze przede wszystkim dobro małoletniego dziecka, a jego interes ma charakter nadrzędny wobec interesu rodziców, co odnosi się także do obiektywnego stanu biologicznego, tak zwanej "prawdy biologicznej” (tak Sąd Najwyższy w wyroku z 6.12.2019 r., V CSK 471/18). Również ustawodawca nie uznaje zasady supremacji prawdy obiektywnej w sprawach o prawa stanu, jeżeli uważa, że sprzeciwia się temu ochrona interesu istniejącej już rodziny, a zwłaszcza dobro dziecka. Z tej przyczyny ogranicza czasowo możność skutecznego wytoczenia powództwa w sprawach o zaprzeczenie ojcostwa i w sprawach o unieważnienie uznania dziecka, a tym samym wskazuje, że w tych sprawach interes rodziny i dobro dziecka stawia ponad interes ogólny, wyrażający się w należytym ustaleniu stanu cywilnego dziecka. ( tak Sąd Najwyższy w wyroku 5.06.1968 r., II CR 164/68). Dziecko urodzone i wychowujące się w związku małżeńskim ma prawo do bezpieczeństwa, niezbędnego dla prawidłowego ukształtowania jego osobowości. Dlatego ustawodawca dokonał w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 63)">art. 63 kro</a> na jego korzyść wyboru między zasługującym na ochronę co do zasady interesem ojca, którego obowiązki związane są zasadniczo z ojcostwem biologicznym, a przedstawionym wyżej interesem dziecka do wychowywania w naturalnym nie kwestionowanym środowisku rodzinnym (tak Sąd Najwyższy w wyroku z 3.04.2000 r., I CKN 564/98). Od chwili urodzenia się małoletniej <span class="anon-block">N. P.</span> wykształciła się między nią a powodem prawidłowa więź, tożsama jak przy więzi biologicznej ojca z córką. Powód miał pełną świadomość, że nie jest ojcem małoletniej, mimo tego zgodził się na pełnienie w stosunku do niej roli rodzica. Małoletnia w ciągu całego swojego życia uważała powoda za swojego biologicznego ojca. Bez wątpienia więc, pomijając upływ terminu określonego w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 63)">art. 63 kro</a>, uznanie powództwa wiązałoby się z poważnym naruszeniem dobra dziecka oraz zakłócenia jego prawa do dorastania w stabilności.</p>
<p>Mając powyższe na względzie, należało uznać, że zawity dla powoda termin do wniesienia powództwa o zaprzeczenie ojcostwa upłynął bezskutecznie, a zatem na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 63)">art. 63 kro</a> powództwo należało oddalić.</p>
<p>O kosztach procesu rozstrzygnięto na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1)">art. 98 § 1 kpc</a>, zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik sprawy zasądzając od powoda na rzecz pozwanej kwotę 497 zł tytułem zawrotu kosztów procesu. Do kosztów tych zaliczono wynagrodzenie pełnomocnika oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa.</p>
<p>Kosztami sądowymi Sąd obciążył powoda zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik sprawy.</p>
<p>Wynagrodzenie na rzecz reprezentanta dziecka adwokat <span class="anon-block">M. P. (2)</span> przyznano zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 99(3);art. 99(3) § 2)">art. 99 <sup>
<!-- -->3 </sup>§2 kro</a>.</p>
</div>