V U 373/23
Sądy powszechne2024-12-27
Sygnatura
V U 373/23
Data orzeczenia
2024-12-27
Rodzaj
SENTENCE
Sędziowie
Beata Łapińska (PRESIDING_JUDGE)
Podstawa prawna
Treść orzeczenia
<p>Sygn. akt V U 373/23</p>
<div>
<h2>WYROK</h2>
<p>
<strong>
<!-- -->W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</strong>
</p>
<p>Dnia 27 grudnia 2024 r.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych </strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->w następującym składzie:</strong>
</p>
<p>Przewodniczący: Sędzia Beata Łapińska</p>
<p>Protokolant: st. sekr. sądowy Karolina Rudecka</p>
<p>po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2024 r. w Piotrkowie Trybunalskim na rozprawie</p>
<p>
<strong>
<!-- -->sprawy z wniosku <span class="anon-block"> (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością</span> <br/>z siedzibą w <span class="anon-block">R.</span> oraz <span class="anon-block"> (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością</span> <br/>z siedzibą w <span class="anon-block">R.</span>
</strong>
</p>
<p>z udziałem <span class="anon-block">B. D. (1)</span>
</p>
<p>przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">T.</span>.</p>
<p>o składki na ubezpieczenie zdrowotne i o składki na ubezpieczenie społeczne</p>
<p>
<strong>
<!-- -->na skutek odwołania <span class="anon-block"> (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością</span> z siedzibą w <span class="anon-block">R.</span> </strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">T.</span>.</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
z dnia <span class="anon-block">(...)</span> r. sygn.: <span class="anon-block">(...)</span>
</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->oraz na skutek odwołania <span class="anon-block"> (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością</span> z siedzibą w <span class="anon-block">R.</span>
</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">T.</span>.</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
z dnia <span class="anon-block">(...)</span> r. sygn.: <span class="anon-block">(...)</span>
</strong>
</p>
<p>I.
<strong>
<!-- -->1. oddala odwołanie od decyzji z dnia <span class="anon-block">(...)</span> r., </strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
2. zasądza od wnioskodawcy <span class="anon-block"> (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością</span> z siedzibą w <span class="anon-block">R.</span> na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">T.</span>. kwotę 1800,00 (jeden tysiąc osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty,</strong>
</p>
<p>II.
<strong>
<!-- -->1. oddala odwołanie od decyzji z dnia <span class="anon-block">(...)</span> r., </strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
2. zasądza od wnioskodawcy <span class="anon-block"> (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością</span> z siedzibą w <span class="anon-block">R.</span> na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">T.</span>. kwotę 3600,00 (trzy tysiące sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sygn. akt VU 373/23</strong>
</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>Decyzją z dnia <span class="anon-block">(...)</span> roku, nr <span class="anon-block"> (...)</span> Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">T.</span>. stwierdził, że podstawa wymiaru składki i kwota składki na obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne <span class="anon-block">B. D. (1)</span> z tytułu umowy zlecenia u płatnika składek <span class="anon-block"> (...) Spółki z ograniczona odpowiedzialnością</span> za okres od stycznia 2019 roku do grudnia 2021 roku wynoszą 0,00 zł.</p>
<p>Jako podstawę prawną wydanej decyzji ZUS wskazał <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 83;art. 83 ust. 1;art. 83 ust. 1 pkt. 3;art. 8;art. 8 ust. 2 a)">art. 83 ust. 1 pkt 3, art. 8 ust. 2a, ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20042102135" title="Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 210, poz. 2135 (art. 85;art. 85 ust. 1)">art. 85 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych</a>. ZUS wskazał, że po przeprowadzeniu kontroli u płatnika składek, stwierdził, że w okresie od stycznia 2019 do grudnia 2021 <span class="anon-block">B. D. (1)</span> w ramach umowy zlecenia zawartej 3 stycznia 2019 roku z <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> (poprzednio <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span>) faktycznie świadczył pracę na rzecz własnego pracodawcy <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> (poprzednio <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> Spółka Komandytowa). Powyższe oznacza, że <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> na gruncie prawa ubezpieczeń społecznych ma status płatnika składek od łącznych przychodów ze stosunku pracy oraz od wynagrodzenia uzyskiwanego przez <span class="anon-block">B. D. (1)</span>, a tym samym składki na ubezpieczenia zdrowotne nie powinny być naliczone przez zleceniodawcę.</p>
<p>Od powyższej decyzji odwołał się płatnik składek wskazując, że ZUS nieprawidłowo uznał, że czynności wykonywane przez <span class="anon-block">B. D. (1)</span> w ramach umowy zlecenia zawartej z odwołującym stanowiły pracę wykonywaną na rzecz pracodawcy tylko z uwagi na występujące powiązania finansowe i osobowe. Zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na przyjęciu, że ubezpieczona w ramach umowy zlecenia z nią zawartej w rzeczywistości świadczyła pracę na rzecz swojego pracodawcy, podczas gdy w sprawie nie ustalono prawidłowo wszystkich okoliczności faktycznych, które miały wpływ na wydanie zaskarżonej decyzji. W szczególności nie ustalono, jak wykonywanie umowy cywilnoprawnej przekładało się na korzyść pracodawcy i czy w ogóle ona występowała. W związku z tym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według nrom przepisanych prawem.</p>
<p>Organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego.</p>
<p>Sprawa ta wpłynęła do Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim i zarejestrowana została pod sygn. akt VU 373/23.</p>
<p>Decyzją z dnia <span class="anon-block">(...)</span> roku, nr <span class="anon-block"> (...)</span> Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">T.</span>. ustalił wysokość podstawy wymiaru składek na obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe, wypadkowe i zdrowotne <span class="anon-block">B. D. (1)</span> z tytułu umowy o pracę u płatnika składek <span class="anon-block"> (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością</span> w okresie od stycznia 2019 do grudnia 2021.</p>
<p>Jako podstawę prawną wydanej decyzji ZUS wskazał <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 83;art. 83 ust. 1;art. 83 ust. 1 pkt. 3)">art. 83 ust. 1 pkt 3</a>, art., 4 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (pkt. 2;pkt. 2 lit. a;art. 8;art. 8 ust. 2 a;art. 18;art. 18 ust. 1;art. 18 ust. 1 a;art. 20;art. 20 ust. 1)">pkt 2 lit. a, art. 8 ust. 2a, art. 18 ust. 1, 1a i art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20042102135" title="Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 210, poz. 2135 (art. 81;art. 81 ust. 1;art. 81 ust. 6;art. 85;art. 85 ust. 1)">art. 81 ust. 1 i 6, art. 85 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych</a>. ZUS wskazał, że po przeprowadzeniu kontroli u płatnika składek, stwierdził, że w okresie od stycznia 2019 do grudnia 2021 <span class="anon-block">B. D. (1)</span> w ramach umowy zlecenia zawartej 3 stycznia 2019 roku z <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> (poprzednio <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span>) faktycznie świadczyła pracę na rzecz własnego pracodawcy <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> (poprzednio <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> Spółka Komandytowa). Powyższe oznacza, że obowiązek opłacania składek nie powstaje u płatnika, z którym jest zawarta umowa zlecenia. Zleceniodawca nie zgłasza takiego zleceniobiorcy do ubezpieczeń. Przychód zaś z tego tytułu winien być wykazany wraz z przychodem ze stosunku pracy w imiennym raporcie miesięcznym składanym przez pracodawcę</p>
<p>Od powyższej decyzji odwołał się pracodawca ubezpieczonej wskazując, że ZUS nieprawidłowo uznał, że czynności wykonywane przez <span class="anon-block">B. D. (1)</span> w ramach umowy zlecenia zawartej z odwołującym stanowiły pracę wykonywaną na rzecz pracodawcy tylko z uwagi na występujące powiązania finansowe i osobowe. Zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na przyjęciu, że ubezpieczona w ramach umowy zlecenia z nią zawartej w rzeczywistości świadczyła pracę na rzecz swojego pracodawcy, podczas gdy w sprawie nie ustalono prawidłowo wszystkich okoliczności faktycznych, które miały wpływ na wydanie zaskarżonej decyzji. W szczególności nie ustalono, jak wykonywanie umowy cywilnoprawnej przekładało się na korzyść pracodawcy i czy w ogóle ona występowała. W związku z tym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według nrom przepisanych prawem.</p>
<p>Organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego.</p>
<p>Sprawa ta wpłynęła do Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim i zarejestrowana została pod sygn. akt VU 463/23.</p>
<p>Postanowieniem z dnia 12 października 2023 roku Sąd połączył sprawę VU 463/23 ze sprawą VU 373/23 do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia.</p>
<p>Na rozprawie w dniu 28 listopada 2024 r. profesjonalny pełnomocnik w imieniu obu skarżących Spółek sprecyzował odwołania w ten sposób, że wniósł o ich zmianę, a nie uchylenie.</p>
<p>Ubezpieczona przyłączyła się do stanowiska procesowego pełnomocnika skarżących.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:</strong>
</p>
<p>W maju 1994 roku <span class="anon-block">P. D.</span> i <span class="anon-block">W. K. (1)</span> rozpoczęli prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie handlu narzędziami w formie spółki cywilnej. W 2002 roku przekształcili spółkę cywilną w <span class="anon-block"> spółkę jawną (...)</span>, <span class="anon-block">D.</span>. Spółka jawna oprócz handlu narzędziami, zaczęła handlować urządzeniami i maszynami przemysłowymi. Z uwagi na wysokie obroty Spółki, jej prowadzenie w dotychczasowej formie stawało się coraz bardziej ryzykowne, nadto jej wspólnicy, chcieli aby Spółka przetrwała liczyli, że przejmie działalność, któreś z dzieci. Aby uniknąć ryzyka, <span class="anon-block">P. D.</span> i <span class="anon-block">W. K. (1)</span> przekształcili spółkę jawną w spółkę komandytową, a następnie założyli w 2016 roku <span class="anon-block"> Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością (...)</span>, która w 2019 roku została komplementariuszem w Spółce komandytowej. <span class="anon-block"> Spółka z o.o. (...)</span> została utworzona tylko po to, by zarządzać Spółką komandytową. Po wejściu do Spółki komandytowej w charakterze komplementariusza <span class="anon-block"> spółki z o.o. (...)</span>, Spółka komandytowa zmieniła nazwę na <span class="anon-block"> (...) Spółka z o.o.</span> Spółka komandytowa.</p>
<p>
<span class="anon-block"> (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością</span> zarządzała spółką komandytową od początku jej powstania w 2019 roku do czasu, gdy spółka komandytowa przekształciła się w spółkę z o.o. co nastąpiło od początku 2023 roku.</p>
<p>W styczniu 2023 roku Spółka przekształciła się w <span class="anon-block"> (...) Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością</span>. Przedmiotem przeważającej i wykonywanej działalności gospodarczej spółki jest w dalszym ciągu sprzedaż hurtowa pozostałych maszyn i urządzeń. Siedziba spółki mieści się w <span class="anon-block">R.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>.</p>
<p>W spółce z o.o. <span class="anon-block">P. D.</span> był prezesem, a <span class="anon-block">W. K. (2)</span> wiceprezesem.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(dowód: zeznania <span class="anon-block">P. D.</span> nagranie od minuty 01:09:20 do minuty 01:10:05 w związku z nagraniem od minuty 05:30 do minuty 51:45 – protokołu rozprawy z dnia 28 listopada 2024 roku) </em>
</p>
<p>
<span class="anon-block"> Spółka z o.o. (...)</span> od stycznia 2023r. zmieniła nazwę na <span class="anon-block"> (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością</span>. Przedmiotem przeważającej i wykonywanej działalności gospodarczej spółki jest działalność firm centralnych (<span class="anon-block">H.</span> <span class="anon-block">O.</span>) i holdingów z wyłączeniem holdingów finansowych. Siedziba spółki mieści się w <span class="anon-block">R.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(okoliczności bezsporne)</em>
</p>
<p>W dniu <span class="anon-block">(...)</span>roku <span class="anon-block"> (...) Spółka z o.o.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">R.</span> reprezentowana przez Prezesa Zarządu <span class="anon-block">P. D.</span> zwana zarządzającym zawarła z <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> Spółką komandytową z siedzibą w <span class="anon-block">R.</span> reprezentowaną przez pełnomocnika <span class="anon-block"> Spółki (...)</span> umowę na wykonywanie czynności prowadzenia jej spraw oraz reprezentacji jej na zewnątrz jako komplementariusz. W § 2 pkt 1 umowy strony uzgodniły, że Zarządzającemu przysługuje wynagrodzenie za zorganizowanie Spółki komandytowej, opracowanie i wdrożenie koncepcji zarządzania Spółką oraz wykonywanie czynności prowadzenia spraw Spółki oraz jej reprezentację. Zgodnie z § 2 pkt 2 Komplementariusz prowadzi sprawy Spółki zarówno w zakresie czynności nie przekraczających zakresu zwykłych czynności Spółki (zwykły zarząd) oraz w ramach czynności przekraczających ten zakres i czynności nagłych. Realizacja czynności prowadzenia spraw Spółki następuje zgodnie z postanowieniami umowy Spółek i przepisami <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 ()">KSH</a>. Natomiast § 3 określa wynagrodzenie miesięczne przysługujące <span class="anon-block"> (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością</span> w kwocie równej 17 500,00 zł. netto powiększone o podatek VAT według obowiązującej stawki. Wynagrodzenie jest płatne na podstawie faktury VAT wystawionej w miesiącu wykonywania zarządzania. W§ 4 określono, że umowa została zawarta na czas nieokreślony i może zostać wypowiedziana wyłącznie przez Zarządzającego.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(dowód: umowa z 4 stycznia 2019r. k. 29-31 – t. I akt ZUS)</em>
</p>
<p>Na podstawie umowy <span class="anon-block"> (...) Spółka z o.o.</span> wystawiała spółce z o.o., <span class="anon-block"> spółce komandytowej (...)</span> faktury z tytułu zarządzania na kwoty 17.500 zł miesięcznie. <span class="anon-block"> Spółka z o.o. (...)</span> (obecnie <span class="anon-block"> (...)</span>) nie miała innych źródeł dochodów, oprócz tych wynikających z umowy o zarządzaniu. <span class="anon-block">S.</span> ta nie świadczyła też usług na rzecz innych kontrahentów, bo miała działać tylko i wyłącznie na rzecz spółki komandytowej.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(dowód: zeznania <span class="anon-block">P. D.</span> nagranie od minuty 01:09:20 do minuty 01:10:05 w związku z nagraniem od minuty 05:30 do minuty 51:45 – protokołu rozprawy z dnia 28 listopada 2024 roku)</em>
</p>
<p>
<span class="anon-block"> (...) Spółka z o.o.</span> Spółka komandytowa zatrudniała około 16 osób na umowę o prace. <span class="anon-block"> (...) Spółka z o.o.</span> (obecnie <span class="anon-block"> (...)</span>) nie zatrudniała żadnych pracowników na podstawie umowy o pracę, a jedynie na umowy zlecenia:</p>
<p>- <span class="anon-block">B. D. (1)</span> jako księgową, prokurenta i członka zarządu,</p>
<p>- <span class="anon-block">B. D. (2)</span> jako członka zarządu,</p>
<p>- <span class="anon-block">J. K.</span> jako członka zarządu,</p>
<p>- <span class="anon-block">M. P.</span> jako członka zarządu</p>
<p>- <span class="anon-block">M. K.</span> do obsługi administracyjnej.</p>
<p>
<span class="anon-block">B. D. (1)</span>, <span class="anon-block">B. D. (2)</span>, <span class="anon-block">J. K.</span>, <span class="anon-block">M. P.</span> i <span class="anon-block">M. K.</span> w spornym okresie zatrudnieni byli jednocześnie w <span class="anon-block"> (...) Spółce komandytowej</span>, Spółce z o.o. na podstawie umów o pracę.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(dowód: protokół przesłuchania k. 19-21 – akt ZUS, zeznania <span class="anon-block">B. D. (1)</span> nagranie od minuty 01:08:48 do minuty 01:09:20 w związku z nagraniem od minuty 51:45 do minuty 01:08:42 zeznania <span class="anon-block">P. D.</span> nagranie od minuty 01:09:20 do minuty 01:10:05 w związku z nagraniem od minuty 05:30 do minuty 51:45 – protokołu rozprawy z dnia 28 listopada 2024 roku)</em>
</p>
<p>Dnia <span class="anon-block">(...)</span> r. <span class="anon-block">B. D. (1)</span> zawarł z <span class="anon-block"> (...) Spółką z ograniczoną odpowiedzialnością</span> w <span class="anon-block">R.</span> umowę zlecenia w przedmiocie prowadzenia księgowości, prowadzenia ewidencji środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych oraz ewidencji wyposażenia, sporządzania deklaracji podatkowych w podatku dochodowym od osób prawnych, obsługi umów cywilnoprawnych oraz dokonywania ich rozliczeń, sporządzania deklaracji ZUS, prowadzenia spraw kadrowo-płacowych - na czas nieokreślony. Strony ustaliły wynagrodzenia z tytułu realizacji tej umowy na kwotę 300,00 zł brutto miesięcznie. Aneksem z 2 stycznia 2019 r. strony umowy zmieniły wynagrodzenie za realizację umowy na kwotę 1.500 zł brutto miesięcznie.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(dowód: umowa z 1.10.2016 r. k. 1-3, <span class="anon-block">aneks nr (...)</span> do umowy k.5 – akt ZUS)</em>
</p>
<p>Dnia <span class="anon-block">(...)</span>r. <span class="anon-block">B. D. (1)</span> zawarł z <span class="anon-block"> (...) Spółką z ograniczoną odpowiedzialnością</span> w <span class="anon-block">R.</span> umowę zlecenia w przedmiocie pełnienia funkcji prokurenta na czas nieokreślony. W umowie wskazano, że celem niniejszej umowy jest zapewnienie wysokiego poziomu reprezentacji Spółki zwłaszcza w sytuacji nieobecności członków zarządu Spółki, a Prokurent przy wykonywaniu sowich obowiązków powinien dołożyć staranności przy wykonywaniu swojej działalności zgodnie z przepisami <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 ()">Kodeksu spółek handlowych</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">Kodeksu cywilnego</a>, umowy Spółki oraz innymi przepisami. Strony ustaliły wynagrodzenia z tytułu realizacji tej umowy na kwotę 1.000 zł brutto miesięcznie. Aneksem z 1 stycznia 2022 r. strony umowy zmieniły wynagrodzenie za realizację umowy na kwotę 1.300 zł brutto miesięcznie.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(dowód: umowa z 03.01.2019 r. k. 7-9, <span class="anon-block">aneks nr (...)</span> do umowy k.11 – akt ZUS)</em>
</p>
<p>
<span class="anon-block">B. D. (1)</span> w <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> Spółce komandytowej zatrudniona była na podstawie umowy o pracę jako główna księgowa i kadrowa w pełnym wymiarze czasu pracy od 2007 r. W spółce z o.o. obecnie <span class="anon-block"> (...)</span> na podstawie umowy zlecenia zaczęła pracować od 2016 r. Na podstawie tej umowy wykonywała obowiązki księgowej. Zajmowała się księgowością, prowadzeniem ksiąg, sporządzaniem dokumentów kadrowo-płacowych, sporządzaniem deklaracji podatkowych, statystycznych i innych. Te obowiązki miały nie przekraczać dwóch godzin miesięcznie. W dniu 3 stycznia 2019 r. ubezpieczona podsiała umowę zlecenia na podstawie, której powierzono jej dodatkowe obowiązki prokurenta w tej spółce. Na podstawie tej umowy reprezentowała Spółkę zgodnie z KRS oraz wykonywała czynności doradcze dla zarządu. Swoje obowiązki związane z umową zlecenia wykonywała pod tym samym adresem co na podstawie umowy o pracę tj. w siedzibie obu Spółek w <span class="anon-block">R.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(dowód: umowa zlecenia z 1.10.2016 k.1-3 z aneksem k.5, umowa zlecenia z 3.01.2019 r. k. 7-9, z aneksem k. 11, protokół przesłuchania k.15-17 – akt ZUS, zeznania <span class="anon-block">B. D. (1)</span> nagranie od minuty 01:08:48 do minuty 01:09:20 w związku z nagraniem od minuty 51:45 do minuty 01:08:42 zeznania <span class="anon-block">P. D.</span> nagranie od minuty 01:09:20 do minuty 01:10:05 w związku z nagraniem od minuty 05:30 do minuty 51:45 – protokołu rozprawy z dnia 28 listopada 2024 roku)</em>
</p>
<p>Obecnie <span class="anon-block"> spółka (...)</span> zajmuje się reklamą, marketingiem, prowadzeniem social mediów. Jej udziałowcami są obecnie <span class="anon-block">P. D.</span> oraz <span class="anon-block">K. J.</span>.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(dowód: zeznania <span class="anon-block">P. D.</span> nagranie od minuty 01:09:20 do minuty 01:10:05 w związku z nagraniem od minuty 05:30 do minuty 51:45 – protokołu rozprawy z dnia 28 listopada 2024 roku)</em>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Okręgowy zważył co następuje:</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Odwołania nie zasługują na uwzględnienie.</strong>
</p>
<p>Pierwszą zaskarżoną decyzją, z dnia <span class="anon-block">(...)</span> r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">T.</span>. stwierdził, że podstawa wymiaru składki i kwota na obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne <span class="anon-block">B. D. (1)</span> z tytułu umowy zlecenia u płatnika składek <span class="anon-block"> (...) Spółki z ograniczona odpowiedzialnością</span> za okres od stycznia 2019 roku do grudnia 2021 roku wynoszą 0,00 zł.</p>
<p>Drugą zaskarżoną decyzją, z dnia <span class="anon-block">(...)</span> r. ZUS ustalił wysokość podstawy wymiaru składek na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne dla <span class="anon-block">B. D. (1)</span> jako pracownika u płatnika składek <span class="anon-block"> (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością</span>.</p>
<p>W uzasadnieniu obu decyzji ZUS podniósł, że skoro uczestnik <span class="anon-block">B. D. (1)</span> w ramach zawartych umów zlecenia z <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> (obecnie <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span>) wykonywał faktycznie pracę na rzecz własnego pracodawcy, to przychód uzyskany z tego tytułu winien być wykazany wraz z przychodem ze stosunku pracy w imiennym raporcie miesięcznym składanym przez pracodawcę.</p>
<p>Podstawą wydania tych decyzji był <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 8;art. 8 ust. 2 a)">art. 8 ust. 2a ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych</a> (Dz. U. z . z 2022 r. poz. 1009, z późn. zm.) dalej jako ustawa systemowa. Zgodnie z tym przepisem za pracownika, w rozumieniu ustawy, uważa się także osobę wykonującą pracę na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">Kodeksem cywilnym</a> stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, albo umowy o dzieło, jeżeli umowę taką zawarła z pracodawcą, z którym pozostaje w stosunku pracy, lub jeżeli w ramach takiej umowy wykonuje pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy.</p>
<p>W świetle utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego, uznaje się, że w przepisie tym pojęcie pracownika jest rozszerzone na jego dalszą aktywność w ramach umowy cywilnoprawnej, jeżeli w jej ramach świadczy pracę na rzecz swojego pracodawcy. Także więc w zakresie tej sfery aktywności uznawany jest - na potrzeby ubezpieczeń społecznych - za pracownika tego właśnie pracodawcy i pracodawca jest płatnikiem składek z tego tytułu (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 11 maja 2012 r., I UK 5/12, OSNP 2013 nr 9-10, poz. 117, z dnia 18 października 2011 r., III UK 22/11, OSNP 2012 nr 21-22, poz. 266, z dnia 18 marca 2014 r., II UK 449/13, i z dnia 3 kwietnia 2014 r., II UK 399/13).</p>
<p>Dodatkowa umowa cywilnoprawna nie ma więc znaczenia z punktu widzenia stosunku ubezpieczenia i objęcia ubezpieczeniami społecznymi. Ze względu bowiem na posłużenie się w art. 8 ust. 2 a ustawy szerokim pojęciem „pracownik”, stosunek pracy łączący pracodawcę z pracownikiem stanowi wyłączny tytuł ubezpieczenia, który pochłania dodatkowy stosunek cywilnoprawny. A zatem osoba wykonująca pracę na rzecz swego pracodawcy na podstawie umów cywilnych podlega obowiązkowo ubezpieczeniu społecznemu jako pracownik i na tym kwestia jej ubezpieczenia się wyczerpuje (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 13 marca 1997 r., I PKN 43/97, OSNAPiUS 1997 nr 24, poz. 494, z dnia 3 kwietnia 2014 r., II UK 399/13, i z dnia 6 lutego 2014 r., II UK 279/13).</p>
<p>Ponadto pracownikiem jest się i wówczas, gdy praca jest świadczona na podstawie umowy zawartej z osobą trzecią, ale w jej ramach wykonuje się pracę na rzecz pracodawcy, z którym zleceniobiorca pozostaje w stosunku pracy. Także więc w przypadku, gdy umowa cywilnoprawna jest zawarta nie bezpośrednio z pracownikiem, ale z osobą trzecią i ten „zewnętrzny” podmiot zawiera umowę cywilnoprawną z pracownikiem, to jednak pracodawca jest płatnikiem składek, pomimo że fizycznie wynagrodzenie wypłaca ów podmiot trzeci (tak Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 2 września 2009 roku, II UZP 6/09, OSNP 2010 r. Nr 3-4, poz. 46). Podstawowym skutkiem uznania osoby wskazanej w art. 8 ust. 2a ustawy systemowej za pracownika - jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 22 lutego 2010 roku w sprawie I UK 259/09 - jest objęcie jej obowiązkowymi ubezpieczeniami emerytalnym, rentowymi, chorobowym i wypadkowym tak jak pracownika (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 6;art. 6 ust. 1;art. 6 ust. 1 pkt. 1;art. 11;art. 11 ust. 1;art. 12;art. 12 ust. 1)">art. 6 ust. 1 pkt 1, art. 11 ust. 1 i art. 12 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a>).</p>
<p>Tym samym, dla celów ubezpieczeń społecznych wykonywanie pracy zarówno na podstawie umów cywilnoprawnych zawartych z pracodawcą, jak i zawartych wprawdzie z osobą trzecią, ale gdy praca wykonywana jest na rzecz pracodawcy, jest traktowane tak, jak świadczenie pracy w ramach klasycznego stosunku pracy łączącego jedynie pracownika z pracodawcą, także w zakresie określenia osoby płatnika składek.</p>
<p>Umową, na podstawie której pracownik wykonuje pracę na rzecz swojego pracodawcy, o której mówi się w art. 8 ust. 2a ustawy systemowej, jest: umowa agencyjna, umowa zlecenia lub inna umowa o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy dotyczące zlecenia. Umową zlecenia powierza się wykonanie określonych czynności prawnych (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 734)">art. 734 k.c.</a>), a na podstawie umowy agencyjnej przyjmujący zlecenie (agent) zobowiązuje się, w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa, do stałego pośredniczenia przy zawieraniu z klientami umów na rzecz dającego zlecenie przedsiębiorcy albo do zawierania ich w jego imieniu (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 758)">art. 758 k.c.</a>). Do innych umów o świadczenie usług, których essentialia nie są uregulowane przepisami <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">Kodeksu cywilnego</a>, stosuje się przepisy o zleceniu (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 750)">art. 750 k.c.</a>).</p>
<p>Poza sporem jest, że uczestniczka w spornym okresie będąc zatrudnioną na podstawie umowy o pracę u płatnika <span class="anon-block"> (...) Spółki z o.o.</span> Spółki komandytowej w charakterze księgowej, zawarła umowy zlecenia z drugim podmiotem: <span class="anon-block"> (...) Spółką z o.o.</span> (obecnie <span class="anon-block"> (...) Spółką z ograniczoną odpowiedzialnością</span>, w ramach, których pełniła funkcję księgowej oraz prokurenta.</p>
<p>Spornym było, czy ubezpieczona w ramach zawartej umowy zlecenia z <span class="anon-block"> (...) Spółką z ograniczoną odpowiedzialnością</span> w przedmiocie pełnienia funkcji <span class="anon-block">(...)</span> wykonywała w istocie „pracę na rzecz swojego pracodawcy”, czyli na rzecz <span class="anon-block"> (...) Spółki z o.o.</span> Spółki komandytowej.</p>
<p>Zdaniem ZUS z uwagi na powiązania finansowe i osobowe <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> (obecnie <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span>) oraz <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> Spółka Komandytowa (obecnie <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span>), pracodawca korzystał z wymiernych rezultatów pracy swojego pracownika - ubezpieczonej, wynagradzanego przez <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span>, ale ze środków pozyskanych od pracodawcy na podstawie umowy o współpracy łączącej obie Spółki.</p>
<p>Skarżącym - pomimo spoczywającego na nich ciężaru dowodu - nie udało się wykazać, że było inaczej.</p>
<p>Należy przypomnieć, że pomysłodawcą utworzenia <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> (obecnie <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span>) byli <span class="anon-block">P. D.</span> i <span class="anon-block">W. K. (1)</span>, którzy w maju 1994 roku rozpoczęli działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej, a w 2002 roku dokonali jej przekształcenia na spółkę jawną. Następnie utworzyli spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością, która została wprowadzona jako wspólnik do spółki jawnej, a w 2019 została komplementariuszem w nowo powstałej spółce komandytowej. W obu <span class="anon-block"> spółkach (...)</span> był prezesem, a <span class="anon-block">W. K. (2)</span> wiceprezesem. <span class="anon-block"> Spółka z o.o. (...)</span> została utworzona wyłącznie do zarządzania spółką komandytową. Sama nie zatrudniała żadnych pracowników na podstawie umowy o pracę, a jedynie na podstawie umów zlecenia i to <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> Spółka Komandytowa (obecnie <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span>), którzy mieli zarządzać tą Spółką, czyli swoim pracodawcą. <span class="anon-block"> Spółka z o.o. (...)</span> nic nie produkowała, nie posiadała żadnego majątku, a jej siedziba znajdowała się w tym samym miejscu co siedziba Spółki z o.o. Spółki komandytowej. <span class="anon-block"> Spółka z o.o. (...)</span> nie świadczyła usług zarządzania dla innych podmiotów lub spółek. <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> Spółka Komandytowa przekazywała <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> w ramach umowy współpracy środki na finansowanie wynagrodzenia osób zatrudnionych na podstawie umowy zlecenia do zarządzania <span class="anon-block"> (...) Spółką z o.o.</span> Spółka komandytową. <span class="anon-block">B. D. (1)</span> wykonując swoje obowiązki dla <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> na podstawie umowy zlecenia, faktycznie pracowała w interesie swojego pracodawcy. Prowadziła bowiem sprawy swojego pracodawcy i reprezentował go na zewnątrz. Zarządzając bowiem sprawami Spółki, tak naprawdę zapewniała prawidłowe funkcjonowanie swojego pracodawcy. Uczestniczka wykonywał zatem faktycznie w ramach umowy zlecenia pracę objętą umową o współpracy (zawartą między spółkami). Tym samym była wynagradzana przez <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> ze środków pozyskanych w ramach umowy o współpracy od swojego pracodawcy. A zatem to pracodawca uczestniczki, a nie jego zleceniodawca był beneficjentem wykonywanej przez nią pracy na podstawie umowy zlecenia. Pracodawca ubezpieczonej korzystał z wymiernych rezultatów jej pracy wykonywanej w ramach umów zlecenia. <span class="anon-block"> Spółka (...) Sp. z o.o.</span> Spółka Komandytowa przekazywała <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> środki na sfinansowanie zadania – zarządzanie spółką komandytową. <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> pracę na podstawie umowy zlecenia wykonywali w tym samym miejscu, gdzie pracowali w Spółce Komandytowej tj. w <span class="anon-block">R.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w godzinach swojej pracy. Bez znaczenia jest, że uczestniczka w ramach umowy o pracę wykonywała obowiązki księgowej, a na podstawie umowy zlecenia księgowej i prokurenta skoro prace te wykonywał na rzecz swojego pracodawcy.</p>
<p>Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 7 lutego 2017 roku w sprawie II UK 693/15 stwierdził, że „praca wykonywana na rzecz pracodawcy” to praca, której rzeczywistym beneficjentem jest pracodawca, niezależnie od formalnej więzi prawnej łączącej pracownika z osobą trzecią. Oznacza to, że bez względu na rodzaj wykonywanych czynności przez pracownika wynikających z umowy zawartej z osobą trzecią oraz niezależnie od tożsamości rodzaju działalności prowadzonej przez pracodawcę i osobę trzecią, wystarczającą przesłanką zastosowania <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 8;art. 8 ust. 2 a)">art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a> jest korzystanie przez pracodawcę z wymiernych rezultatów pracy swojego pracownika, wynagradzanego przez osobę trzecią ze środków pozyskanych od pracodawcy na podstawie umowy łączącej pracodawcę z osobą trzecią. Z punku widzenia przepływów finansowych, to pracodawca przekazuje osobie trzeciej środki na sfinansowanie określonego zadania, stanowiącego przedmiot swojej własnej działalności, a osoba trzecia, wywiązując się z przyjętego zobowiązania, zatrudnia pracowników pracodawcy. Wszystko to zaś ma na celu obniżenie kosztów zatrudnienia przez zastąpienie „oskładkowanego” wynagrodzenia za pracę „nieoskładkowanym” wynagrodzeniem za wykonanie dzieła lub za wykonanie usług.</p>
<p>Bez znaczenia jest tu podnoszona przez pełnomocnika skarżących okoliczność, że <span class="anon-block"> Spółka z o.o. (...)</span> została utworzona, żeby chronić majątek osobisty wspólników przez powierzenie jej roli komplementariusza w spółce komandytowej. Komplementariusz odpowiada bowiem w pełni za zobowiązania spółki komandytowej. To prawda, że <span class="anon-block">I. S.</span> z o.o. jako komplementariusz w spółce komandytowej była odpowiedzialna za prowadzenie spraw tej spółki oraz reprezentację jej na zewnątrz, co wynika wprost z przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 ()">kodeksu spółek handlowych</a>. Powyższe jednak nie ma wpływu na treść art. 8 ust 2 a ustawy o systemie o ubezpieczeniach społecznych. To, że Spółka z o.o. była komplementariuszem w Spółce komandytowej nie oznacza, że mogła ona zatrudniać na umowę zlecenia pracowników zatrudnionych na umowy o pracę w spółce komandytowej. Sprzeciwiał się bowiem temu przepis art. 8 ust 2 a ustawy systemowej. Żaden przepis prawa nie zakazywał zaś zatrudnienia przez Spółkę z o.o. do wykonywania obowiązków członków zarządu <span class="anon-block"> spółki (...) spółki komandytowej</span> na podstawie umów o pracę, co nie naruszałoby przepisu art. 8 ust 2 a ustawy systemowej. Nie mniej z takiej możliwości skarżący, z sobie tylko wiadomych przyczyn, nie chcieli skorzystać.</p>
<p>Biorąc powyższe pod uwagę Sąd Okręgowy na podstawie na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 1)">art. 477<sup>
<!-- -->14 </sup>§ 1 k.p.c.</a> oddalił odwołania jako bezzasadne.</p>
<p>O kosztach procesu orzeczono na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 k.p.c.</a> przy uwzględnieniu wartości przedmiotu sporu (sprawa o podstawę wymiaru składek, a nie o podleganie ubezpieczeniom).</p>
</div>