I C 200/23

<p> <strong> <!-- -->Sygn. akt: I C 200/23 </strong> </p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p> Dnia 28 grudnia 2023 r.</p> <p>Sąd Rejonowy w Grudziądzu I Wydział Cywilny</p> <p>w składzie następującym:</p> <table> <colgroup> <col width="186"/> <col width="525"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący:</p> </td> <td> <p>sędzia Dominik Bednarski</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant:</p> </td> <td> <p>sekretarz sądowy Milena Kachniarz</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2023 r. w Grudziądzu</p> <p>sprawy z powództwa <strong> <!-- --> <span class="anon-block">M. M. (1)</span> </strong> </p> <p>przeciwko <strong> <!-- --> <span class="anon-block">J. M.</span> i <span class="anon-block">A. M.</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->o zapłatę</strong> </p> <p>1.  oddala powództwo;</p> <p>2.  nie obciąża powódki należnymi pozwanym kosztami procesu;</p> <p>3.  nieuiszczonymi kosztami sądowymi obciąża Skarb Państwa.</p> <p>Sygn. akt I C 200/23</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Powódka <strong> <!-- --> <span class="anon-block">M. M. (1)</span> </strong> w pozwie skierowanym przeciwko <strong> <!-- --> <span class="anon-block">J. M.</span> i <span class="anon-block">A. M.</span> </strong> wniosła o zasądzenie:</p> <p>- od pozwanych solidarnie kwoty 3.988,43 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 10.02.2020r. do dnia zapłaty,</p> <p>- od pozwanego kwoty 478,61 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 10.02.2020r. do dnia zapłaty.</p> <p>Domagała się też zasądzenia od pozwanych kosztów postępowania, w tym ewentualnych kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.</p> <p>Pozew zawiera uzasadnienie (k. 3v.-4). Wynika z niego, że w 2012 roku strony znosiły współwłasność nieruchomości. Żądane kwoty to część kosztów prac adaptacyjnych, do których strony zostały upoważnione i zobowiązanie postanowieniem wstępnym wydanym w tamtej sprawie. Zdaniem powódki wszystkich prac adaptacyjnych dokonała samodzielnie i na swój koszt. Dlatego ma teraz prawo żądać wskazanych pozwem sum – stosownie do przysługujących pozwanym udziałów w nieruchomości wspólnej.</p> <p>W odpowiedziach na pozew, działając przez profesjonalnego pełnomocnika, pozwani wnieśli o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powódki na swoją rzecz kosztów procesu według norm przepisanych.</p> <p>Odpowiedzi na pozew zawierają uzasadnienie (k. 59-60, 63-64, 67-68). Podniesiono w nich zarzut przedawnienia, a także powołano się na treść <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 618;art. 618 § 3)">artykułu 618 § 3 k.p.c.</a> </p> <p>Postanowieniem z dnia 16 czerwca 2023 r. (k. 50) Sąd zwolnił powódkę od kosztów sądowych w całości oraz oddalił wniosek powódki o ustanowienie dla niej pełnomocnika z urzędu.</p> <p>W dalszym toku sprawy strony podtrzymały swoje stanowiska.</p> <p>Sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym (k. 1).</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd ustalił, co następuje:</strong> </p> <p>W dniu 27.09.2009 r. <span class="anon-block">A. M.</span> i <span class="anon-block">J. M.</span> podpisali oświadczenie o treści: „oświadczam że wyrażam zgodę na przeprowadzenie podziału współwłasności stanowiącej nieruchomość zabudowaną oznaczoną numerem <span class="anon-block">działki (...)</span> położonej w miejscowości <span class="anon-block">L.</span> oraz zobowiązuje się do pokrycia części kosztów podziału proporcjonalnie do wielkości udziałów w prawie”.</p> <p> <em> <!-- -->(okoliczność bezsporna, a także dowód: oświadczenie – k. 23 akt)</em> </p> <p>W dniu 21.02.2012 r. Sąd Rejonowy w Grudziądzu w sprawie o sygn. akt I Ns 552/10 toczącej się z wniosku <span class="anon-block">M. G.</span> (obecnie <span class="anon-block">M.</span>) z udziałem <span class="anon-block">A. M.</span>, <span class="anon-block">J. M.</span> i <span class="anon-block">I. M.</span> o zniesienie współwłasności wydał postanowienie wstępne. W punkcie I. postanowienia uznał za usprawiedliwione co do zasady zniesienie współwłasności nieruchomości zabudowanej położonej w <span class="anon-block">L.</span>, stanowiącej <span class="anon-block">działkę numer (...)</span>, dla której Sąd Rejonowy w Grudziądzu prowadzi <span class="anon-block">księgę wieczystą (...)</span>, przez ustanowienie odrębnej własności lokali:</p> <p>1) <span class="anon-block">lokalu mieszkalnego numer (...)</span> składającego się z jednego pokoju z aneksem kuchennym (oznaczonego na rzucie nr 02), ubikacji (oznaczonej na rzucie nr 02A) oraz pomieszczenia przynależnego na poddaszu – pokoju (oznaczonego na rzucie nr 102) o łącznej powierzchni użytkowej 42,19 m2,</p> <p>2) <span class="anon-block">lokalu mieszkalnego numer (...)</span> składającego się z trzech pokojów (oznaczonych na rzucie nr 01, 08, 10), trzech kuchni (oznaczonych na rzucie 03, 09, 11), łazienki (oznaczonej na rzucie nr 06), sieni z ubikacją (oznaczonej na rzucie nr 12), dwóch sieni (oznaczonych na rzucie nr 04 i 05) oraz pomieszczenia przynależnego na poddaszu – pokoju (oznaczonego na rzucie nr 106) o łącznej powierzchni użytkowej 94,99 m2,</p> <p>według wariantu numer II zawartego w opinii biegłego <span class="anon-block">A. L.</span> z dnia 30 sierpnia 2011 r..</p> <p>W punkcie II postanowienia upoważnił <span class="anon-block">M. G.</span> (obecnie: <span class="anon-block">M.</span>), <span class="anon-block">A. M.</span> i <span class="anon-block">J. M.</span> do wykonania niezbędnych prac adaptacyjnych:</p> <p>1) <span class="anon-block">A. M.</span> i <span class="anon-block">J. M.</span> – do demontażu dwóch ościeżnic drzwiowych oraz skrzydeł drzwiowych między pomieszczeniami 01 i 02 oraz 03 i 02, zamurowania dwóch otworów po zdemontowanych drzwiach, wykonania otworu drzwiowego między pomieszczeniami 01 i 03 oraz montażu w nim ościeżnicy i skrzydła drzwiowego, inwentaryzacji instalacji elektrycznej oraz rozdzielenia instalacji elektrycznych między projektowane <span class="anon-block">lokale (...)</span> (z wyjątkiem instalacji elektrycznej w pomieszczeniu ubikacji wydzielonym w pomieszczeniu numer 02), tymczasowo na ich koszt,</p> <p>2) <span class="anon-block">M. G.</span> – do:</p> <p>A. wydzielenia z przestrzeni <span class="anon-block">pokoju numer (...)</span> pomieszczenia ubikacji, a następnie wykonania w wydzielonym pomieszczeniu ubikacji następujących prac: instalacji wodno-kanalizacyjnej dla jednej muszli ustępowej oraz umywalki, otworu wentylacyjnego o przekroju 14x14 cm zapewniającego wentylację grawitacyjną oraz montażu kratek wentylacyjnych, demontażu podłogi z desek i wykonania w to miejsce posadzki betonowej, montażu muszli ustępowej oraz umywalki, wykonania niezbędnej instalacji elektrycznej,</p> <p>B. wykonania instalacji wodno-kanalizacyjnej dla jednego zlewozmywaka w aneksie kuchennym w pomieszczeniu numer 02 oraz montażu zlewozmywaka w tym aneksie kuchennym, tymczasowo na jej koszt.</p> <p> <em> <!-- --> (okoliczności bezsporne, a także dowód: postanowienie Sądu Rejonowego w Grudziądzu z dnia 21.02.2012 roku 144 – 144v. akt I Ns 552/10 S.R. w <span class="anon-block">G.</span>, k. 14-21 akt, )</em> </p> <p>Ww. postanowienie z dnia 21.02 2012 r. uprawomocniło się dnia 14.03.2012 r.</p> <p> <em> <!-- -->(dowód: zarządzenie - k. 146 akt I Ns 552/10 S.R. w <span class="anon-block">G.</span>)</em> </p> <p>Do dnia 27.11.2012 r. wszystkie wyżej opisane prace adaptacyjne zostały wykonane.</p> <p> <em> <!-- -->(okoliczności bezsporne, a ponadto dowód: opinia biegłego – k. 194 akt I Ns 552/10 S.R. w <span class="anon-block">G.</span>, faktury i rachunki – k. 25-37 akt)</em> </p> <p>W dniu 21.05.2013 r. Sąd Rejonowy w Grudziądzu w sprawie o sygn. akt I Ns 552/10 toczącej się z wniosku <span class="anon-block">M. G.</span> (obecnie <span class="anon-block">M.</span>) z udziałem <span class="anon-block">A. M.</span>, <span class="anon-block">J. M.</span> i <span class="anon-block">I. M.</span> o zniesienie współwłasności wydał postanowienie merytoryczne. W punkcie I. postanowienia ustalił, że przedmiotem zniesienia współwłasności jest zabudowana nieruchomość położona w <span class="anon-block">L.</span>, stanowiąca <span class="anon-block">działkę numer (...)</span>, dla której Sąd Rejonowy w Grudziądzu prowadzi <span class="anon-block">księgę wieczystą (...)</span>. W punkcie II. postanowienia dokonał zniesienia współwłasności nieruchomości opisanej w punkcie I postanowienia przez ustanowienie odrębnej własności lokali i przyznanie:</p> <p>1) <span class="anon-block">M. G.</span> (obecnie: <span class="anon-block">M.</span>) <span class="anon-block">lokalu mieszkalnego numer (...)</span> położonego na parterze budynku składającego się z jednego pokoju z aneksem kuchennym (oznaczonego na rzucie nr 02), ubikacji (oznaczonej na rzucie nr 02A) oraz pomieszczenia przynależnego na poddaszu – pokoju (oznaczonego na rzucie nr 102) o łącznej powierzchni użytkowej 42,19 m2, przy czym udział właścicieli wyodrębnionego lokalu w nieruchomości wspólnej stanowiącej grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokalu, wynosi <span class="anon-block"> (...)</span>, o wartości 17.300 zł (siedemnaście tysięcy trzysta złotych),</p> <p>2) <span class="anon-block">A. M.</span> i <span class="anon-block">J. M.</span> we wspólności ustawowej małżeńskiej <span class="anon-block">lokalu mieszkalnego numer (...)</span> położonego na parterze budynku składającego z się z trzech pokojów (oznaczonych na rzucie nr 01, 08 i 10), trzech kuchni (oznaczonych na rzucie nr 03, 09 i 11), łazienki (oznaczonej na rzucie nr 06), sieni z ubikacją (oznaczonej na rzucie nr 12), dwóch sieni (oznaczonych na rzucie nr 04 i 05) oraz pomieszczenia przynależnego na poddaszu – pokoju (oznaczonego na rzucie nr 106) o łącznej powierzchni użytkowej 94,99 m2, przy czym udział właścicieli wyodrębnionego lokalu w nieruchomości wspólnej stanowiącej grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokalu, wynosi <span class="anon-block"> (...)</span>, o wartości 32.300 zł (trzydzieści dwa tysiące trzysta złotych), z tym zastrzeżeniem, że podane oznaczenia pomieszczeń odwołują się do wariantu numer II zawartego w opinii biegłego <span class="anon-block">A. L.</span> z dnia 30 sierpnia 2011 r..</p> <p> <br/> <em> <!-- -->(okoliczności bezsporne, a także dowód: postanowienie Sądu Rejonowego w Grudziądzu z dnia 21.05.2013 roku – k. 232 – 232v. akt I Ns 552/10 S.R. w <span class="anon-block">G.</span>)</em> </p> <p>Ww. postanowienie z dnia 21.05.2013 r. uprawomocniło się dnia 02.07.2013 r.</p> <p> <em> <!-- -->(dowód: zarządzenie - k. 248 akt I Ns 552/10 S.R. w <span class="anon-block">G.</span>)</em> </p> <p>Roszczeń dochodzonych w przedmiotowej sprawie powódka nie zgłosiła w toku postępowania o zniesienie współwłasności.</p> <p> <em> <!-- -->(okoliczność bezsporna - informacyjne wysłuchanie powódki: protokół skrócony rozprawy w dniu 21 grudnia 2023 r. – k. 88 akt)</em> </p> <p>U powódki <span class="anon-block">M. M. (1)</span> rozpoznano guz w komorze mózgu bocznej prawej, który został usunięty operacyjnie w dniu 30 listopada 2022 r. Powódka mieszka sama, pozostaje na zasiłku chorobowym wynoszącym 2.500 zł miesięcznie netto, koszt opału w 2022 r. wyniósł 6.000 zł, za prąd powódka płaci 500 zł miesięcznie, za wodę i ścieki - 50 zł miesięcznie, za wywóz śmieci 22 zł miesięcznie leczenie to koszt 700 zł miesięcznie, pozostałe utrzymanie to koszt 1.000 zł miesięcznie, ubezpieczenie i przegląd auta kosztują 700 zł rocznie.</p> <p> <em> <!-- -->(okoliczności bezsporne, a także dowód: oświadczenie oraz dokumentacja medyczna – k. 5-13)</em> </p> <p> <strong> <!-- -->Sąd zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o okoliczności bezsporne i dowody z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy. Sąd wziął też pod uwagę <strong> <!-- -->wybraną </strong>treść akt sprawy I Ns 552/10 Sądu Rejonowego w Grudziądzu.</p> <p>Prawdziwość dokumentów nie budziła wątpliwości i nie była kwestionowana przez strony. Dla Sądu również były one wiarygodne.</p> <p>Sąd nie widział potrzeby przeprowadzenia dowodu z przesłuchania stron, dlatego poprzestał na ich informacyjnym wysłuchaniu.</p> <p>Powództwo podlegało oddaleniu.</p> <p>Sąd podziela pogląd pozwanych, którzy powoływali się na treść <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 618;art. 618 § 3)">art. 618 § 3 k.p.c.</a> </p> <p>Wedle § 1 wzmiankowanego artykułu w postępowaniu o zniesienie współwłasności sąd rozstrzyga także spory o prawo żądania zniesienia współwłasności i o prawo własności, jak również wzajemne roszczenia współwłaścicieli z tytułu posiadania rzeczy (…).</p> <p>Z kolei, jak stanowi jego § 3, po zapadnięciu prawomocnego postanowienia o zniesieniu współwłasności uczestnik <strong> <!-- -->nie może dochodzić</strong> roszczeń przewidzianych w paragrafie pierwszym, chociażby nie były one zgłoszone w postępowaniu o zniesienie współwłasności.</p> <p> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 207)">Art. 207 k.c.</a> stanowi ponadto, że pożytki i inne przychody z rzeczy wspólnej przypadają współwłaścicielom w stosunku do wielkości udziałów; w takim samym stosunku współwłaściciele ponoszą <strong> <!-- -->wydatki i ciężary związane z rzeczą wspólną.</strong> </p> <p>Koszt niezbędnych prac adaptacyjnych, do których zobowiązuje się uczestników postępowania o zniesieniu współwłasności nieruchomości, to <strong> <!-- -->wzajemne roszczenia współwłaścicieli z tytułu posiadania rzeczy</strong>, o których mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 618;art. 618 § 1)">art. 618 § 1</a> zd. I <em> <!-- -->in fine</em> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">k.p.c.</a> To m.in. roszczenia z tytułu dokonanych nakładów na wspólną rzecz unormowane w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 207)">art. 207 k.c.</a> </p> <p>W tym ostatnim przepisie chodzi o szerokie rozumienie wydatków na rzecz wspólną, obejmujące wszystkie wydatki zarówno dokonane w ramach zwykłego zarządu, jak i z jego przekroczeniem, w tym nakłady konieczne, użyteczne, a także zbytkowne. Pod użytym w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 207)">art. 207 k.c.</a> pojęciem "wydatki" rozumie się różnego rodzaju nakłady poniesione na rzecz wspólną (por. m.in. uchw. SN z 19.12.1973 r., III CZP 78/73, OSNCP 1974, Nr 10, poz. 165; post. SN: z 5.12.1997 r., I CKN 558/97, OSNC 1998, Nr 7–8, poz. 112 i z 18.3.1999 r., I CKN 928/97, Biul. SN 1999, Nr 7, s. 5).</p> <p>Powódka roszczenia objęte pozwem powinna była zgłosić w postępowaniu o zniesienie współwłasności. Skoro tego nie zrobiła, nie może ich już dochodzić.</p> <p>Konkluzja ta pozwalała rozstrzygnąć sprawę. Z tego powodu zbędne jest szczegółowe odnoszenie się do zarzutu przedawnienia oraz faktur przedłożonych przez powódkę.</p> <p>O kosztach procesu rozstrzygnięto na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1)">art. 98 § 1 k.p.c.</a> w zw. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c.</a> w pkt II. wyroku. Wprawdzie – zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu powódka, jako przegrywająca spór, powinna zwrócić pozwanym poniesione przez nich koszty procesu, jednakże na gruncie niniejszej sprawy Sąd uznał, iż zastosowanie względem niej powinien znaleźć <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c.</a> Stanowi on, iż wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami. Sposób skorzystania z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c.</a> jest suwerennym uprawnieniem jurysdykcyjnym sądu i do jego oceny należy przesądzenie, czy wystąpił szczególnie uzasadniony wypadek, który uzasadnia odstąpienie, a jeśli tak, to w jakim zakresie, od generalnej zasady obciążania kosztami procesu strony przegrywającej spór (zob. wyroki SN: z dnia 3 lutego <span class="anon-block"> (...)</span>., II PK 192/09, Lex nr <span class="anon-block">(...)</span> oraz z dnia 27 maja 2010 r., II PK 359/09, Lex nr 603828).</p> <p>Przepis ten wyraża zasadę słuszności w orzekaniu o kosztach, stanowiąc wyjątek od zasady odpowiedzialności za wynik procesu. Podstawą do takiej oceny może być zachowanie się strony w procesie, jak i jej sytuacja pozaprocesowa (stan majątkowy, szczególna sytuacja zdrowotna i życiowa).</p> <p>Sąd doszedł do wniosku, iż <strong> <!-- -->stan zdrowia, ogólna sytuacja materialna powódki, a także przedmiot niniejszej sprawy</strong> (specyficzny charakter prekluzji unormowanej w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 618;art. 618 § 3)">art. 618 § 3 k.p.c.</a>) decydują o tym, iż w sprawie zachodzi szczególnie uzasadniony wypadek, o którym mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c.</a> </p> <p>W pkt. III. wyroku orzeczono na podstawie art. 113 ust. 1 u.k.s.c. <em> <!-- -->a contrario </em>mając na względzie, że powódka została zwolniona od kosztów sądowych w całości, zaś pozwani sprawę wygrali.</p> </div>