II SA/Sz 995/10

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Henryk Dolecki,, Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Protokolant Aneta Kukla, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 30 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi R. W. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przekazania podania do organu właściwego oddala skargę. UZASADNIENIE Pismem z dnia r. R. W. zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] o zbadanie zgodności z prawem wydanych przez Starostę [..] zaświadczeń o samodzielności lokali znajdujących się w budynku przy ul. [..] [..] w [..] wydanych w listopadzie 1999 r. i czerwcu 2009 r. W treści pisma R. W. wniósł o zbadanie sprawy i zajęcie stanowiska w sprawie ustanawiania samodzielnych lokali we wskazanym budynku pod kątem zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego, zachowania bezpieczeństwa ludzi i mienia osób mieszkających w tym budynku. Nadto zwrócił się o zajęcie jednoznacznego stanowiska, czy w datach wydania zaświadczeń o samodzielności lokali istniały warunki techniczno-budowlane do ustanowienia samodzielności lokali, czy pozwalały na to warunki techniczne i użytkowe budynku uwzględniając fakt, że chodzi o budynek w zabudowie jednorodzinnej. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [..] postanowieniem nr 22/10, z dnia 22 lipca 2010 r., działając na podstawie art. 65 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), przekazał wniosek R. W. Staroście [..] jako organowi właściwemu do rozpoznania wniosku. W zażaleniu na to postanowienie R. W. podniósł, że organ nadzoru budowlanego niewłaściwie zrozumiał jego wniosek i w związku z tym błędnie ustalił organ właściwy do jego rozpoznania. Wskazał, że zaświadczenia o samodzielności lokali zostały już wydane i to na podstawie przepisów innych niż ustawa Prawo budowlane i akty wykonawcze do tej ustawy, a składający zażalenie podważa legalność tych zaświadczeń i uważa, że są niezgodne z warunkami techniczno-budowlanymi, bezpieczeństwa ludzi i mienia, warunkami techniczno-użytkowymi. Dlatego przekazanie wniosku o zbadanie legalności zaświadczeń organowi który je wydał jest bez sensu w sytuacji kiedy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [..] prowadzi już postępowanie administracyjne w sprawie "trwałego" wydzielenia lokalu mieszkalnego i posiada stosowne dokumenty. [..] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [..] postanowieniem z dnia [..] r., nr[..] , utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż stosownie do art. 65 § 1 K.p.a., jeżeli organ administracji publicznej do którego podanie wniesiono jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje podanie do organu właściwego. Art. 1 ust. 1 ustawy o własności lokali określa sposób ustanawiania odrębnej własności samodzielnych lokali mieszkalnych, a także prawa i obowiązki właścicieli lokali i zarząd nieruchomością wspólną. Ustawa ta w sposób kompleksowy normuje zasady ustanawiania odrębnej własności lokali, a jednym z warunków umożliwiających wyodrębnienie własności lokalu mieszkalnego jest stwierdzenie przez właściwy organ administracji, że lokal ten spełnia wymogi samodzielności określone art. 2 ust. 2 tej ustawy. Stosownie do art. 3 ust. 3 ustawy o własności lokali starosta w formie zaświadczenia stwierdza, czy lokal objęty żądaniem jest wydzieloną trwałymi ścianami w obrębie budynku izbą lub zespołem izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych. Z przepisów tych wynika, że wszelkie sprawy związane z tego rodzaju sprawami należą do zadań organu, który wydał to zaświadczenie. Organem właściwym do rozpatrzenia wniosku R. W. i ewentualnego skorygowania wydanych zaświadczeń jest więc Starosta[...] , zatem postanowienie organu I instancji o przekazaniu wniosku temu organowi, jest zgodne z prawem. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [..] e na ww. postanowienie R. W. zażądał jego uchylenia oraz uchylenia postanowienia organu I instancji. Wskazał, że postanowienie to narusza jego interes prawny poprzez błędne przyjęcie, że wniosek z dnia 23 czerwca 2010 r. dotyczył wydania lub skorygowania juz wydanych zaświadczeń o samodzielności lokali. Organy nadzoru budowlanego rozstrzygnęły sprawę niezgodnie z intencją i wolą skarżącego, a więc niezgodnie z przepisami K.p.a., ponieważ skarżący nie wnosił o wydanie jakiejkolwiek decyzji administracyjnej ani wszczęcie postępowania administracyjnego. Prośba o opinię czy stanowisko nie wymaga nadinterpretacji prawa w przypadku, gdy organ do którego została złożona, takiej opinii czy stanowiska nie chce lub nie może udzielić zainteresowanemu. Gdyby skarżący chciał korekty lub wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu to z całą pewnością skierowałby taki wniosek do Starosty [..] . Skarżący ponownie podniósł, że w dacie wydania zaświadczeń o samodzielności lokali brak było warunków techniczno-budowlanych do ustanowienia samodzielności lokali w budynku przy ul. [..] [..] w [..] , warunków wynikających z przepisów ustawy Prawo budowlane. W ocenie skarżącego zakres uprawnień i kompetencji organów nadzoru budowlanego wynikający z ustawy Prawo budowlane, upoważniał skarżącego do złożenia wniosku o zajęcie stanowiska i wyrażenie opinii w kwestiach budowlanych dotyczących budynku, ponieważ ustawa Prawo budowlane odnosi się także do budynków istniejących. Ponadto organ nadzoru budowlanego I instancji jest w posiadaniu dokumentów na podstawie których bez problemu może wypowiedzieć się co do stanu techniczno-użytkowego budynku, ponieważ prowadzone było postępowanie administracyjne, posiada więc wiedzę i materiały na ten temat. Kierując wniosek do Starosty [..] organy nadzoru budowlanego naruszyły zasadę rzetelności i gwarancji bezstronności postępowania administracyjnego. Skoro skarżący w imię swego interesu prawnego, dąży do wyjaśnienia budzących jego wątpliwości kwestii prawnych i potrzebuje określonych informacji od organów nadzoru budowlanego, to oczekuje od tych organów rzetelności postępowania, a nie odsyłania jego wniosku do organu który faktycznie może być sędzią we własnej sprawie. Ponadto stanowisko Starosty [..] w sprawie zaświadczeń jest znane skarżącemu i do jego poznania nie jest mu potrzebne pośrednictwo organów nadzoru budowlanego. [..] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie wskazując, że postanowienia organów obu instancji zostały wydane zgodnie z żądaniem skarżącego dotyczącym zbadania legalności zaświadczeń o samodzielności lokali. Nie ulega bowiem wątpliwości, że organem właściwym w tej sprawie nie jest organ nadzoru budowlanego ale właściwy starosta. Organ odwoławczy zauważył, że okoliczność, iż przed organem nadzoru budowlanego I instancji toczy się postępowanie administracyjne w sprawie samowolnie wykonanych przez skarżącego i jego żonę robót budowlanych na korytarzu budynku mieszkalnego przy ul. [..] [..] w [..] , nie oznacza, że organ ten jest upoważniony do zajmowania stanowiska w sprawie której dotyczył wniosek. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Badanie pod tym kątem zaskarżonego postanowienia doprowadziło do uznania przez Sąd, że postanowienie nie narusza prawa. Zaskarżone postanowienie zostało wydane na podstawie art. 65 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.) zgodnie z którym, jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje podanie do organu właściwego. Przekazanie sprawy do organu właściwego następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Podanie wniesione do organu niewłaściwego przed upływem przepisanego terminu uważa się za wniesione z zachowaniem terminu (art. 65 § 2 K.p.a.). Artykuł 65 K.p.a. chroni stronę przed nieznajomością prawa, gwarantuje jej zachowanie terminu do dokonania czynności materialnoprawnej lub procesowej której podanie dotyczy. Podanie wniesione do organu niewłaściwego przed upływem przepisanego terminu uważa się za wniesione z zachowaniem terminu. Po otrzymaniu podania organ administracji publicznej obowiązany jest zbadać swoją właściwość rzeczową, miejscową oraz instancyjną. Zgodnie z art. 19 K.p.a. organy administracji publicznej przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Zaniechanie zbadania przez organ właściwości, którego następstwem może być jej brak w danej sprawie powoduje, że ewentualna decyzja wydana w takim postępowaniu dotknięta jest nieważnością (art. 156 § 1 pkt 1 K.p.a.). Wniesienie podania nie powoduje zatem z mocy prawa wszczęcia postępowania przed organem administracji do którego podanie zostało złożone. W rozpoznawanej sprawie skarżący żądał od organów nadzoru budowlanego zbadania zgodności z prawem zaświadczeń o samodzielności lokali wydanych przez Starostę [..] tylko dlatego, że przed organem nadzoru budowlanego toczyło się postępowanie w sprawie samowoli budowlanej popełnionej przez skarżącego w lokalu mieszkalnym którego dotyczy zaświadczenie. Okoliczność ta, zdaniem skarżącego była wystarczająca, dla wyrażenia przez organy nadzoru budowlanego swojej opinii co do legalności wskazanych we wniosku dwóch zaświadczeń o samodzielności lokali mieszkalnych. Jak wskazały organy nadzoru budowlanego, wydawanie zaświadczeń o samodzielności lokali mieszkalnych nie należy do kompetencji tych organów i jest uregulowane całościowo odrębną ustawą. Zgodnie bowiem z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 ze zm.), samodzielnym lokalem mieszkalnym, jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych. Spełnienie wymagań, o których mowa w ust. 2, stwierdza starosta w formie zaświadczenia (art. 2 ust. 3 tej ustawy). Postępowanie w sprawach zaświadczeń nie jest postępowaniem administracyjnym, nie kończy się wydaniem decyzji administracyjnej, ma charakter administracyjny jedynie z uwagi na organy je stosujące i jedną z prawnych form działania administracji, do których się ono odnosi. Zaświadczenie, to w myśl przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 217 i nast.) przewidziane w przepisach prawnych potwierdzenie pewnego stanu rzeczy przez właściwy organ administracji publicznej, na żądanie zainteresowanej osoby. Zaświadczenie, żeby spełniało wymagania dokumentu urzędowego określone w art. 76 K.p.a. musi być wydane w przepisanej formie i w przedmiocie mieszczącym się w zakresie działania organu, a więc musi być wydane przez organ właściwy miejscowo i rzeczowo w danej materii. Organem właściwym rzeczowo i miejscowo w sprawie objętej wnioskiem skarżącego z dnia 23 czerwca 2010 r. jest Starosta [..] . Zatem prawidłowo organy nadzoru budowlanego I i II instancji uznały się za niewłaściwe do rozpoznania tego wniosku i przekazały go Staroście Świdwińskiemu. Organy te nie były bowiem uprawnione do badania legalności zaświadczeń ani do wyrażania opinii w tej sprawie. Jedynie organ uprawniony do wydania zaświadczenia może wydać nowe zaświadczenie, w razie zmiany stanu prawnego lub faktycznego. W żadnym razie nie może tego uczynić dowolny organ, wybrany przez osobę ubiegającą się o wydanie zaświadczenia czy ocenę jego legalności. Z powyższych względów, skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270; zm. Dz. U z 2004 r. Nr 162 poz. 1692), zgodnie z którym sąd, w razie nieuwzględnienia skargi, skargę oddala.