II SA/Bd 1085/12

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Saniewski po rozpoznaniu w dniu 30 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. W. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi M. W. na postanowienie [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] września 2012 r. Nr [...] w przedmiocie dopuszczalności zażalenia postanawia odmówić zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 27 czerwca 2013. sygn. akt II SA/Bd 1085/12. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 9 stycznia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę M. W. na postanowienie [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] września 2012 r. Nr [...] w przedmiocie dopuszczalności zażalenia. Po wydaniu wyroku, wnioskiem z dnia 5 lutego 2013 r. skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 22 marca 2013 r. odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy. Z kolei postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2013 r. Sąd odrzucił wniesioną przez skarżącego osobiście skargę kasacyjną od wyroku z dnia 9 stycznia 2013 r. Postanowieniem z dnia 28 maja 2013 r. Sąd odrzucił zażalenie skarżącego na postanowienie z dnia 22 kwietnia 2013 r. Z kolei pismem z dnia 20 czerwca 2013 r. skarżący wniósł zażalenie na postanowienie z dnia 28 maja 2013 r. (k. 107). Postanowieniem z dnia 27 czerwca 2013 r. Sąd odmówił przyznania prawa pomocy skarżącemu. Zażalenie skarżącego na to postanowienie zostało oddalone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 sierpnia 2013 r. (k. 122). Wezwany do uiszczenia wpisu skarżący w piśmie z dnia 26 października 2013 r. ponownie wniósł o przyznanie prawa pomocy wskazując, że jest osobą niepełnosprawną, osiągającą dochód ok. [...] zł miesięcznie, ma na utrzymaniu chorą matkę w wieku [...] lat, płaci również alimenty w kwocie [...] zł miesięcznie. Na wezwanie Sądu odnośnie wskazania dodatkowych informacji skarżący złożył pismo z dnia 2 grudnia 2013 r. wraz z zawierającym informacje formularzem PPF. W piśmie wnioskodawca uznał skierowane do niego, w ramach wezwania o dodatkowe informacje, pytania za "nieprzyzwoite". Oświadczył ponadto, że samochody [...] rocznik 1999 i [...] rocznik 1989 nie jeżdżą, nie ma nawet środków na ich złomowanie. W formularzu skarżący wskazał, że zamieszkuje we wspólnym gospodarstwie domowym z niepełnosprawną matką M. W. i córką D. W. Skarżący oświadczył, że uzyskuje dochód z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości [...] zł (kwota ta została równocześnie opisana jako "udział w nieruchomości"), matka uzyskuje dochód z renty w wysokości [...] zł, córka nie pracuje – uczy się. Skarżący wskazał także, że stan matki pogorszył się – porusza się w tej chwili tylko o kulach, wymaga intensywniejszej, bardziej kosztownej opieki. Stwierdził, że także córka choruje, przyznał równocześnie, że nie ma na tą okoliczność żadnych dokumentów – znajdują się one w Sądzie Rodzinnym w Bydgoszczy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Należy zauważyć, że sprawa z wniosku skarżącego o udzielenie prawa pomocy w zakresie całkowitym została już rozstrzygnięta postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 27 czerwca 2013 r., a postanowienie to stało się prawomocne, gdyż Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 sierpnia 2013 r. (k. 122) oddalił zażalenie skarżącego uznając, iż nie zasługuje ono na uwzględnienie. Postanowienie w sprawie prawa pomocy należy do tzw. postanowień niekończących postępowania w sprawie, które mogą być uchylane lub zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne – art. 165 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270; zwanej w skrócie "p.p.s.a.") Przepis art. 165 p.p.s.a. możliwość uchylenia bądź zmiany postanowień niekończących postępowania w sprawie warunkuje i uzależnia od zmiany okoliczności sprawy, przez co należy rozumieć zarówno zmianę okoliczności faktycznych, jakie sąd przyjął za przesłankę rozstrzygnięcia, jak i zmianę okoliczności prawnych, które uzasadniałyby wydanie postanowienia odmiennej treści niż to, które zostało wcześniej wydane. W ramach dokonywania weryfikacji stanu faktycznego tyczącego się sytuacji finansowej skarżącego sąd bez zmiany okoliczności sprawy nie może zmienić lub uchylić swego postanowienia, nawet gdyby doszedł do wniosku, że jego poprzednia ocena tych okoliczności była błędna. Wynika z tego, że w postępowaniu wywołanym kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy sąd nie zajmuje się już ponowną oceną tych samych okoliczności i argumentów, co przy rozpatrywaniu pierwszego wniosku. Jego zadanie sprowadza się do porównania sytuacji zakreślonej w dwóch wnioskach, następnie oceny, czy nastąpiła istotna zmiana okoliczności, a w przypadku pozytywnej odpowiedzi na to pytanie do zdecydowania, czy zmiana ta uzasadnia zmianę prawomocnego rozstrzygnięcia w sprawie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 czerwca 2013 r. sygn. akt I FZ 130/13, opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (w skrócie: CBOSA) dostępnej poprzez stronę internetową http://orzeczenia.nsa.gov.pl/ i w Systemie Informacji Prawnej LEX pod nr 1320361 oraz postanowienie NSA z dnia 4 października 2012 r., sygn. akt II FZ 768/12 i powołane tam orzecznictwo, dostępne w CBOSA). W orzecznictwie jak i doktrynie funkcjonuje pogląd, że zmiany stanu faktycznego lub prawnego uzasadniające zmianę lub uchylenie postanowienia w trybie art. 165 p.p.s.a. muszą dotyczyć okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, tak by uzasadniały zmianę lub uchylenie postanowienia. Przez "zmianę okoliczności sprawy" należy rozumieć wszelkie zmiany w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązujących przepisach prawnych. Bez takiej zmiany okoliczności sprawy wydane postanowienie nie może być modyfikowane lub uchylone (por. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Warszawa 2005 r., s. 499). W przypadku sprawy dotyczącej prawa pomocy, zmiany powyższych okoliczności musiałyby być na tyle widoczne, aby możliwa była zmiana dotychczasowego stanowiska a zatem musiałyby to być zmiany polegające na pogorszeniu sytuacji materialnej wnioskodawcy (tak również NSA w post. z dnia 7 listopada 2007 r. Sygn. akt I GZ 220/07, publ. w CBOSA). Na obecnym etapie skarżący domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia na jego rzecz radcy prawnego z urzędu. Przypomnieć należy, że możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. istnieje w przypadku osoby fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, przy czym ciężar udowodnienia braku możliwości poniesienia kosztów spoczywa na wnioskodawcy. Po rozpoznaniu wniosku skarżącego Sąd przyjął, iż nie wykazał on, że okoliczności, które były podstawą oddalenia wniosku o przyznanie prawa pomocy uległy zmianie. Zarówno w postanowieniu Sądu I instancji, jak i w postanowieniu NSA oddalającym zażalenie skarżącego, Sądy wyraźnie wskazywały jako przesłankę odmowy uwzględnienia wniosku, okoliczność nieprzedstawiania przez skarżącego dokumentów potwierdzających jego sytuację majątkową. W ocenie Sądu skarżący w złożonym ponownie wniosku o przyznanie prawa pomocy powołał się de facto na te same okoliczności w sprawie. Zaznaczyć również trzeba, że strona ponownie została wezwana o złożenie dodatkowych dokumentów obrazujących jej sytuację majątkową oraz o dane o stanie rodzinnym. Wezwanie to, poza wskazaniem na podobne kwoty dochodów tak jak w poprzednim wniosku (poprzednio deklarowany dochód miesięczny skarżącego był określany m.in. kwotą [...] zł, a dochód matki – kwotą [...] zł miesięcznie) oraz kwoty alimentów ([...] zł – poprzednio [...] zł) nie zostało przez skarżącego wykonane. Nadal zatem Sąd - poza fragmentarycznymi informacjami, udzielonymi nawet w mniejszym niż poprzednio zakresie – nie ma dostatecznej wiedzy, aby ocenić, czy skarżący znajduje się w takiej sytuacji, że udzielenie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym jest zasadne. Wobec powyższego uznając, że skarżący nie wykazał jakichkolwiek okoliczności, które mogłyby uzasadniać wzruszenie prawomocnego postanowienia z dnia 27 czerwca 2013 r. , Sąd stosownie do art. 165 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.