I OSK 324/09

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska (spr.) Sędziowie sędzia NSA Jan Kacprzak sędzia del. WSA Maria Werpachowska Protokolant Urszula Radziuk po rozpoznaniu w dniu 30 grudnia 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] S.A. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 listopada 2008 r. sygn. akt I SA/Wa 997/08 w sprawie ze skargi [...] S.A. w W. na postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie podjęcia zawieszonego postępowania administracyjnego oddala skargę kasacyjną. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 19 listopada 2008 r. sygn. akt I SA/Wa 997/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę [...] S.A. w W. na postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] maja 2008 r. nr [...], którym utrzymane zostało w mocy postanowienie tegoż Ministra z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] o podjęciu postępowania zawieszonego postanowieniem Ministra Budownictwa z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...], utrzymującym w mocy postanowienie Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...]. Wyrok zapadł w następującym stanie sprawy: Postanowieniami z dnia [...] kwietnia 2006 r. i [...] lipca 2006 r., wyżej wskazanymi, zostało zawieszone z urzędu postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody Warszawskiego z dnia [...] marca 1993 r. nr [...] o uwłaszczeniu [...] w Warszawie działkami położonymi w W. przy ul. P., Ż., G. i W. do czasu oceny legalności decyzji Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia [...] grudnia 1963 r. i utrzymanego nią w mocy orzeczenia Prezydium Rady Narodowej m.st. Warszawy z dnia [...] października 1963 r. o odmowie przyznania b. właścicielom prawa użytkowania wieczystego. Z wnioskiem o podjęcie postępowania wystąpili następcy prawni b. właścicieli, a Minister infrastruktury uznał za ustanie przyczyny zawieszenia prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 października 2007 r. I SA/Wa 1177/07, oddalający skargę [...] na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] sierpnia 2004 r., którą została utrzymana w mocy decyzja tegoż Ministra z dnia [...] marca 2004 r. o stwierdzeniu nieważności orzeczeń o odmowie przyznania prawa b. właścicielom. [...] Polska w skardze zarzuciła, że wystąpiła z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] sierpnia 2004 r., zatem podjęcie postępowania uwłaszczeniowego jest przedwczesne, a nadto, że K.D. jako jedyna z współuprawnionych wystąpiła o stwierdzenie nieważności orzeczeń z 1963 r. już po wydaniu decyzji uwłaszczeniowej i postępowanie powinno być umorzone jako niemające związku z postępowaniem o stwierdzenie nieważności decyzji z 1963 r. Oddalając skargę [...] Sąd stwierdził: Prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 października 2007 r. sygn. akt I SA/Wa 1177/07 przesądził kwestię prejudycjalną, która była powodem zawieszenia postępowania, zatem organ podjął zawieszone postępowanie, gdyż obowiązek taki, gdy ustąpiły przyczyny zawieszenia, wynika wprost z art. 97 § 2 K.p.a. Należy podzielić stanowisko organu, że wydanie decyzji merytorycznej rozstrzygającej o prawidłowości uwłaszczenia będzie możliwe dopiero po podjęciu zawieszonego postępowania, ponieważ bez tego podjęcia nie ma możliwości zbadania wszelkich nowych okoliczności sprawy w tym wynikających z wniosku [...] o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Infrastruktury z [...] sierpnia 2004 r., natomiast nie można podzielić zarzutu skargi, iż złożenie przez Mennicę wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] sierpnia 2004 r. jest przesłanką do odmowy podjęcia zawieszonego postępowania. Na marginesie trzeba zaznaczyć, że w sprawie tej zaistniała już powaga rzeczy osądzonej, a Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] odmówił wszczęcia postępowania z wniosku [...] S.A. o stwierdzeniu nieważności decyzji z [...] sierpnia 2004 r. z uwagi na związanie oceną prawną zarzutu w prawomocnym wyroku oddalającym skargę [...] na decyzję z dnia [...] sierpnia 2004 r. Reprezentowana przez radcę prawnego, [...] Polska S.A. wniosła skargę kasacyjną od tego wyroku, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie i zarzucając naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy: 1)art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. oraz art. 97 § 2 K.p.a. poprzez uznanie za właściwe stanowiska organu polegającego na przyjęciu, iż: a) wydanie wyroku przez WSA z dnia 11 października 2007 r. sygn. akt I SA/Wa 1177/07 jest jedyną przesłanką podjęcia postępowania administracyjnego (tiret trzeci uzasadnienia wyroku WSA na s. 5), b) wniosek [...] S.A. o stwierdzeniu nieważności decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] sierpnia 2004 r. znak [...] nie jest przesłanką uzasadniającą kontynuowanie zawieszenia postępowania administracyjnego. 2) rażące naruszenie art. 7, 77 i 107 § 1 i 3 K.p.a. i w Konsekwencji art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. oraz art. 97 § 2 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, w szczególności poprzez niewyjaśnienie kwestii prejudycjalnej przez organ, polegającej na ustaleniu czy uczestnikom postępowania (wcześniej skarżącym) przysługiwało określone prawo do nieruchomości objętej decyzją o uwłaszczeniu [...] S.A. (wcześniej [...] S.A.) ewentualnie stwierdzenie, iż prawo takie tym osobom nie przysługiwało (vide uzasadnienie Wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 14 października 2005 r. sygn. akt I SA.Wa 1562/04, s. 5 uzasadnienia wyroku WSA). Pełnomocnik następców prawnych b. właścicieli nieruchomości, będącej przedmiotem uwłaszczenia wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie, albowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny nie naruszył przepisów postępowania wskazanych w jej podstawach. Art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. nakazuje organowi zawieszenie postępowania, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub Sąd, zaś § 2 tego artykułu umożliwia podjęcie z urzędu lub na wniosek, postępowania, gdy ustąpiły przyczyny uzasadniające jego zawieszenie. Z akt sprawy wynika, iż zawieszenie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Warszawskiego z dnia 24 marca 1993 r. o uwłaszczeniu [...]nieruchomościami warszawskimi nastąpiło z tego względu, że konieczne było ustalenie praw do nieruchomości wnioskujących o stwierdzenie nieważności uwłaszczenia następców prawnych b. właścicieli nieruchomości warszawskiej, będącej przedmiotem uwłaszczenia, a to było uzależnione od oceny legalności orzeczeń o odmowie przyznania prawa do gruntu b. właścicielom (postanowienie z dnia [...] kwietnia 2006 r. i z dnia [...] lipca 2006 r. o zawieszeniu postępowania). Wyrokiem z dnia 11 października 2007 r. sygn. akt I SA/Wa 1177/07, prawomocnym od dnia 13 listopada 2007 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę [...] na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] sierpnia 2004 r., którą utrzymana została w mocy decyzja tegoż Ministra z dnia [...] marca 2004 r. stwierdzająca nieważność orzeczeń dekretowych, tj. decyzji Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia [...] grudnia 1963 r. i utrzymanego nią w mocy orzeczenia Prezydium Rady Narodowej m.st. Warszawa z dnia [...] października 1963 r. o odmowie przyznania b. właścicielom prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości warszawskiej, będącej przedmiotem uwłaszczenia. Oznaczało to, iż ustała przyczyna zawieszenia postępowania nadzorczego w stosunku do decyzji uwłaszczeniowej. W takiej sytuacji, zgodnie z art. 97 § 2 K.p.a., należało podjąć zawieszone postępowanie, co też organy uczyniły, działając na wniosek następców prawnych b. właścicieli. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał takie rozstrzygnięcie organów za zgodne z ww. przepisami i ocenę tę należy podzielić. Skoro bowiem przyczyną zawieszenia nadzorczego postępowania, dotyczącego uwłaszczenia [...], było rozstrzygnięcie legalności odmowy przyznania prawa b. właścicielom do gruntu nieruchomości warszawskiej, będącego przedmiotem uwłaszczenia, a takie zapadło prawomocnie to ustała przyczyna dla której postępowanie zawieszono. Wystąpienie przez [...] z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji stwierdzających nieważność orzeczeń o odmowie nie mogło stanowić przeszkody w podjęciu zawieszonego postępowania, skoro sprawa stwierdzenia nieważności tych orzeczeń została prawomocnie rozstrzygnięta. Zarzut naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 i art. 97 § 2 K.p.a. nie jest więc zasadny. Za taki sam należy uznać zarzut naruszenia art. 7, 77 i 107 § 1 i § 3 K.p.a. z uwagi na niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Za takie skarżąca uważa to czy uczestnikom postępowania, tj. następcom prawnym b. właścicieli nieruchomości objętej decyzją uwłaszczeniową służyło do niej prawo. Stwierdzić należy, że podczas zawieszenia postępowania takich ustaleń uczynić nie można. W czasie zawieszonego postępowania organ może podejmować tylko czynności niezbędne w celu zapobieżenia niebezpieczeństw dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnym szkodom dla interesu społecznego, o czym mówi art. 102 K,.p.a., a w przypadku zawieszenia z przyczyny wskazanej w art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. także czynności przewidziane w art. 100 K.p.a. Do takich czynności przewidzianych w art. 100 i 102 K.p.a. nie należy ustalanie praw do nieruchomości, kwestie merytoryczne bowiem mogą być rozpatrywane tylko w trakcie toczącego się postępowania. Zaskarżony wyrok nie narusza zatem prawa i Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).