I SAB/Gd 13/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Wojtynowska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia NSA Alicja Stępień, po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi A. K. na bezczynność Rady Miejskiej w 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącemu kwotę 100 (sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu. UZASADNIENIE Pismem z dnia 26 lutego 2020 r. A.K. wniósł do Burmistrza K skargę na "urzędniczy brak kompetencji, urzędniczą arogancję, wybiórcze stosowanie prawa" w związku z otrzymanymi w dniu 13 lutego 2020 r. upomnieniami wystosowanymi na podstawie art. 15 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wzywającymi do zapłaty 42,82 zł i 7,03 zł. W skardze podniósł, że zastosowanie "środka przymusu" w postaci upomnienia było bezprawne. Po otrzymaniu odpowiedzi z Urzędu Miasta podpisanej przez skarbnika w kwestii wyjaśnienia sposobu zaksięgowania wpłat dokonywanych przez skarżącego i podstawy wystosowania upomnień, skarżący pismem z dnia 5 czerwca 2020 r. skierowanym do Przewodniczącego Rady Miejskiej w K. wniósł "ponaglenie" zarzucając zignorowanie jego sygnałów o nieistnieniu wierzytelności i uniemożliwienie mu obrony własnych interesów. Pismo powyższe zostało potraktowane jako skarga na działania Burmistrza K.. Pismem z dnia 10 września 2020 r. skarżący został poinformowany, że jego skarga zostanie rozpatrzona na posiedzeniu Komisji Skarg wniosków i petycji Rady Miejskiej w dniu 21 września 2020r. Pismem z dnia 26 sierpnia 2020 r. skarżący wniósł skargę na bezczynność władz administracyjnych gminy K. w sprawie skargi złożonej w dniu 26 lutego 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) - dalej "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Skarżący zarzuca "władzom administracyjnym gminy K." bezczynność w przedmiocie złożonej przez niego skargi złożonej w związku z otrzymanymi upomnieniami. W pierwszym rzędzie wyjaśnienia wymaga podstawowa kwestia, co należy rozumieć przez bezczynność oraz co - w związku z określonym rozumieniem tego pojęcia - oznacza skarga na bezczynność kierowane do sądu administracyjnego. Dokładna analiza tych kwestii przedstawiona została w uzasadnieniu uchwały NSA w sprawie II OPS 5/19 z dnia 22 czerwca 2020 r., do której Sąd w niniejszej sprawie się odwołuje. W tym celu niezbędne jest oparcie się nie tylko na dotyczących skargi na bezczynność przepisach ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, lecz konieczne jest odwołanie się do przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm. – k.p.a.). Mimo że obie wskazane ustawy określają zasady postępowania formalnie w odmiennych obszarach, to ich wspólnym mianownikiem jest odniesienie się do administracji publicznej, której podlegające rygorom Kodeksu postępowania administracyjnego działanie lub zaniechanie w indywidualnych sprawach administracyjnych kontrolowane jest przez sądy administracyjne na zasadach przewidzianych przepisami ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co tworzy spójny system, w ramach którego działają, podlegając kontroli sądowej, organy administracji publicznej (por. J. Zimmerman, Dwa postępowania [w] Jednostka wobec władczej ingerencji organów administracji publicznej; Księga jubileuszowa dedykowana prof. B. Adamiak; Presscom; Wrocław 2019). Zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1) k.p.a. bezczynność zdefiniowana została jako niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 tej ustawy. Organ jest zatem bezczynny, jeśli nie zakończy postępowania w przewidziany prawem sposób w ustawowym terminie lub w terminie przez siebie zmienionym na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. Ponadto w przypadku naruszania przez organ administracji zasady wnikliwego i szybkiego, a gdy pozwala na to charakter sprawy, niezwłocznego załatwiania sprawy (art. 12 § 1 i § 2 k.p.a.) strona, której sprawa nie została załatwiona w terminie lub której sprawa prowadzona jest przewlekle, może podjąć kroki w kierunku zmobilizowania organu poprzez skorzystanie z prawa do złożenia ponaglenia, przy czym, co należy podkreślić, prawo to realizowane jest w toku obciążonego wskazaną wyżej wadą postępowania. Szersze uzasadnienie poglądu, że ponaglenie na bezczynność wnosi się w toku postępowania administracyjnego, zawarte zostało w uzasadnieniu uchwały NSA w sprawie II OPS 5/19, które Sąd w pełni podziela, nie widząc jednak potrzeby dokładnego przytaczania ich w tym miejscu. Przechodząc na grunt przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wskazać należy na określony art. 3 § 2 pkt 8) i pkt 9) p.p.s.a. przedmiot kontroli sądu administracyjnego, jakim jest prawo skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Skarżący wniósł skargę na bezczynność władz administracyjnych gminy, niemniej jednak nie toczy się w jego sprawie żadne postępowanie administracyjne, w toku którego któryś z organów gminy miałby pozostawać w bezczynności. Pismo skarżącego z dnia 26 lutego 2020 r. wystosowane zostało przez niego w związku z otrzymanymi przez niego upomnieniami. Upomnienie nie jest rozstrzygnięciem władczym organu, albowiem jedynie przypomina o obowiązku wpłacenia wymienionych w nim należności. Pismo powyższe nie zainicjowało zatem żadnej sprawy, która wymagałaby władczego rozstrzygnięcia o prawach i obowiązkach skarżącego przez organ administracyjny. Skarga na bezczynność organu jest dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje, postanowienia oraz na akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (podobnie B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne..., 2007, s. 378). Upomnienie do żadnej z tych kategorii nie należy. Nie należy ono również do katalogu czynności przewidzianych w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Wobec tego skarga do sądu administracyjnego na upomnienie nie przysługuje, a w konsekwencji nie przysługuje też skarga na bezczynność organu w sprawie pisma skarżącego kwestionującego zasadność otrzymanego upomnienia. Wniesiona w tej sprawie przez skarżącego A.K. skarga nie dotyczy żadnego toczącego się postępowania, w toku którego organ mógłby pozostawać w bezczynności w rozumieniu art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. ani też konkretnego organu, który miałby pozostawać w bezczynności, dotyczy ona bowiem działania ogólnie określonych "władz administracyjnych gminy". W świetle treści art. 3 § 1 pkt 8 i pkt 9 p.p.s.a. skarga taka nie podlega kognicji sądów administracyjnych. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznając skargę za niedopuszczalną, odrzucił ją na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a.