Ppolska.starec← Urzadnik

III U 165/25

Суды общей юрисдикции2025-12-19
Номер дела
III U 165/25
Дата решения
2025-12-19
Тип
SENTENCE

Судьи

Piotr Witkowski (PRESIDING_JUDGE)

Текст решения

<p>Sygn. akt III U 165/25</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 19 grudnia 2025r.</p> <p>Sąd Okręgowy w Suwałkach III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</p> <p>w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="185"/> <col width="440"/> </colgroup> <tr> <td> <p> <strong> <!-- -->Przewodniczący:</strong> </p> </td> <td> <p> <strong> <!-- -->sędzia Piotr Witkowski</strong> </p> </td> </tr> <tr> <td> <p> <strong> <!-- -->Protokolant:</strong> </p> </td> <td> <p> <strong> <!-- -->Małgorzata Przyborowska</strong> </p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2025r. w <span class="anon-block">S.</span> </p> <p>sprawy <strong> <!-- --> <span class="anon-block">B. S.</span> i <span class="anon-block">S. S.</span> </strong> </p> <p>przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w <span class="anon-block">B.</span> </p> <p>o ustalenie</p> <p>w związku z odwołaniem <span class="anon-block">B. S.</span> i <span class="anon-block">S. S.</span> </p> <p>od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w <span class="anon-block">B.</span> </p> <p>z dnia <span class="anon-block">(...)</span> roku znak RWA:<span class="anon-block"> (...)</span>.<span class="anon-block"> (...)</span> </p> <p>z dnia <span class="anon-block">(...)</span> roku znak RWA:<span class="anon-block"> (...)</span>.<span class="anon-block"> (...)</span> </p> <p>1.  <strong> <!-- --> <em> <!-- --> umarza postępowanie odnośnie <span class="anon-block">B. S.</span> i <span class="anon-block">S. S.</span> w zakresie decyzji z dnia <span class="anon-block">(...)</span> roku nr wg RWA:<span class="anon-block"> (...)</span>.<span class="anon-block"> (...)</span> za okres od marzec 2018r. do luty 2019 roku w kwocie <span class="anon-block">(...)</span> zł (słownie: <span class="anon-block">(...)</span>) zaległości głównej i w kwocie <span class="anon-block">(...)</span>zł (słownie: <span class="anon-block">(...)</span>) odsetek;</em> </strong> </p> <p>2.  <strong> <!-- --> <em> <!-- -->oddala odwołanie <span class="anon-block">B. S.</span> i <span class="anon-block">S. S.</span> od decyzji <br/>z dnia <span class="anon-block">(...)</span> roku nr wg RWA:<span class="anon-block"> (...)</span>.<span class="anon-block"> (...)</span> w pozostałym zakresie;</em> </strong> </p> <p>3.  <strong> <!-- --> <em> <!-- -->oddala odwołanie <span class="anon-block">B. S.</span> i <span class="anon-block">S. S.</span> od decyzji z dnia <span class="anon-block">(...)</span> roku nr wg RWA <span class="anon-block"> (...)</span>.<span class="anon-block"> (...)</span>; </em> </strong> </p> <p>4.  <strong> <!-- --> <em> <!-- -->odstępuje od obciążania <span class="anon-block">B. S.</span> i <span class="anon-block">S. S.</span> kosztami zastępstwa procesowego organu rentowego.</em> </strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Decyzją z dnia <span class="anon-block">(...)</span> roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">B.</span>, działając na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 83;art. 83 ust. 1;art. 83 ust. 1 pkt. 3;art. 31;art. 32)">art. 83 ust. 1 pkt 3 oraz art. 31 i art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych</a> (t.j. Dz.U. z 2024r. poz. 497 ze zm.), stwierdził, że <span class="anon-block">B. S.</span> posiada zadłużenie wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne i odpowiedzialność za przedmiotowe zobowiązania obejmuje majątek osobisty płatnika składek <span class="anon-block">B. S.</span> oraz majątek wspólny <span class="anon-block">B. S.</span> i jej współmałżonka <span class="anon-block">S. S.</span>. Wskazał, że zadłużenie wraz z odsetkami za zwłokę naliczonymi na dzień wydania decyzji wyniosło łącznie <span class="anon-block">(...)</span> zł, z czego należność główna stanowi kwotę <span class="anon-block">(...)</span> zł, natomiast odsetki kwotę <span class="anon-block">(...)</span> zł. Wskazał też, iż na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 23;art. 23 ust. 1)">art. 23 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a>, odsetki naliczane będą nadal do dnia zapłaty włącznie. Odsetki za zwłokę ustalane są na zasadach i w wysokości określonych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971370926" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - Dz. U. z 1997 r. Nr 137, poz. 926 ()">ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa</a> (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm.).</p> <p>W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, iż stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 46;art. 46 ust. 1)">art. 46 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a>, płatnik składek jest obowiązany według zasad wynikających z przepisów ustawy obliczać, potrącać z dochodów ubezpieczonych, rozliczać oraz opłacać należne składki za każdy miesiąc kalendarzowy. Zgodnie zaś z art. 32 powołanej ustawy, do składek na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, Fundusz Emerytur Pomostowych oraz na ubezpieczenie zdrowotne w zakresie ich poboru, egzekucji, wymierzania odsetek za zwłokę i dodatkowej opłaty, przepisów karnych, zabezpieczeń na składnikach majątkowych dłużnika, odpowiedzialności osób trzecich i spadkobierców oraz stosowania ulg i umorzeń, stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne.</p> <p>Organ rentowy podniósł również, że w przypadku osób pozostających w związku małżeńskim, odpowiedzialność dłużnika obejmuje majątek osobisty płatnika składek oraz majątek wspólny płatnika i małżonka, co wynika z art. 29 § 1 i § 2 ustawy – Ordynacja podatkowa w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 31)">art. 31 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a>. Płatnik składek <span class="anon-block">B. S.</span> nie dopełniła obowiązku określonego w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 46;art. 46 ust. 1)">art. 46 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a>, co skutkowało powstaniem zadłużenia z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne stwierdzonego na koncie płatnika. W okresie od <span class="anon-block">(...)</span> roku do <span class="anon-block">(...)</span> roku pomiędzy <span class="anon-block">B. S.</span> a jej małżonkiem istniała ustawowa wspólność majątkowa małżeńska. W konsekwencji za zobowiązania płatnika składek z tytułu zaległości składkowych odpowiedzialność z majątku wspólnego ponosi również małżonek. Organ rentowy również uprzednio zawiadomił <span class="anon-block">B. S.</span> oraz jej małżonka o wszczęciu, a następnie o zakończeniu postępowania w sprawie określenia wysokości zadłużenia.</p> <p>Odrębne odwołania od tej decyzji złożyli <span class="anon-block">B. S.</span> i <span class="anon-block">S. S.</span>.</p> <p> <span class="anon-block">B. S.</span> w odwołaniu domagała się jej uchylenia oraz stwierdzenia braku istnienia zobowiązania z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od <span class="anon-block">(...)</span> roku do <span class="anon-block">(...)</span> roku. Podniosła, iż organ rentowy w sposób nieuprawniony wywiódł obowiązek ubezpieczeniowy wyłącznie z faktu figurowania jej w Krajowym Rejestrze Sądowym jako <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> Sp. k. Zaskarżona decyzja oparta została na błędnym założeniu, iż formalny wpis w rejestrze jest tożsamy z faktycznym prowadzeniem działalności gospodarczej w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 8;art. 8 ust. 6;art. 8 ust. 6 pkt. 4)">art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a>. Jej udział w strukturach spółki miał charakter fikcyjny i był wynikiem przestępstwa oszustwa dokonanego przez osoby trzecie, co stało się przedmiotem śledztwa Prokuratury Okręgowej w <span class="anon-block">(...)</span>(sygn. <span class="anon-block">(...)</span>), w którym posiada status osoby pokrzywdzonej. Argumentowała, iż nie podejmowała żadnych czynności operacyjnych, nie posiadała dostępu do rachunków bankowych podmiotu ani nie uzyskiwała z tego tytułu jakichkolwiek przychodów, co w świetle utrwalonego orzecznictwa wyklucza powstanie tytułu do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego.</p> <p>Podniosła również zarzut przedawnienia należności składkowych za okres od <span class="anon-block">(...)</span> roku do <span class="anon-block">(...)</span> roku gdyż z uwagi na upływ pięcioletniego terminu przewidzianego w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 24;art. 24 ust. 4)">art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a>, zobowiązania te wygasły z mocy prawa przed dniem wydania zaskarżonej decyzji, tj. przed dniem <span class="anon-block">(...)</span> r., a organ rentowy nie wykazał zaistnienia przesłanek przerywających bieg przedawnienia.</p> <p> <span class="anon-block">B. S.</span> zarzuciła również organowi rentowemu rażące naruszenie przepisów dotyczących odpowiedzialności osób trzecich oraz ochrony danych osobowych. Podniosła, iż Zakład bezpodstawnie rozszerzył odpowiedzialność na majątek wspólny jej oraz <span class="anon-block">S. S.</span>, mimo iż współmałżonek nie był stroną postępowania, a organ nie wydał wobec niego odrębnej decyzji o odpowiedzialności w trybie art. 29 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej. Wskazała przy tym na naruszenie przepisów rozporządzenia RODO poprzez bezprawne ujawnienie <span class="anon-block">S. S.</span> informacji o jej stanie zadłużenia. Wypunktowała również arbitralność organu w zakresie naliczenia odsetek za zwłokę w kwocie <span class="anon-block">(...)</span> zł. Podniosła, iż decyzja nie zawiera metodyki wyliczeń ani wskazania zmiennych stóp procentowych, co uniemożliwia weryfikację długu i narusza zasadę rzetelności postępowania oraz prawo do obrony (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 45;art. 45 ust. 1)">art. 45 ust. 1 Konstytucji RP</a>). Zarzuciła Zakładowi całkowite zignorowanie materiału dowodowego przedłożonego przy piśmie z dnia <span class="anon-block">(...)</span> r., co w jej ocenie dowodzi, iż postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone w sposób powierzchowny i jednostronny.</p> <p>W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o umorzenie postępowania w zakresie należności za okres od <span class="anon-block">(...)</span>roku do <span class="anon-block">(...)</span> roku, oddalenie odwołania w pozostałym zakresie oraz zasądzenie od <span class="anon-block">B. S.</span> kosztów zastępstwa procesowego.</p> <p>Wskazał, iż po rozpatrzeniu odwołania uznał je za częściowo zasadne w zakresie przedawnienia, co skutkowało wydaniem w dniu <span class="anon-block">(...)</span> r. decyzji zmieniającej na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 83;art. 83 ust. 6)">art. 83 ust. 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a>. Mocą tej decyzji ustalono zadłużenie za okres od <span class="anon-block">(...)</span> roku do <span class="anon-block">(...)</span> roku na kwotę <span class="anon-block">(...)</span> zł należności głównej oraz <span class="anon-block">(...)</span> zł odsetek.</p> <p>Organ rentowy podniósł, iż status wspólnika spółki komandytowej stanowi samodzielny tytuł do ubezpieczeń, a argumentacja dotycząca braku faktycznego prowadzenia działalności jest bezprzedmiotowa. Wyjaśnił, iż <span class="anon-block">B. S.</span> jako wspólnik podlegała obowiązkowi opłacania składki zdrowotnej w wysokości 9% podstawy wymiaru, bez możliwości skorzystania z preferencyjnych stawek. W kwestii odpowiedzialności małżonka organ wywiódł, iż <span class="anon-block">S. S.</span> posiada interes prawny w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 28)">art. 28 k.p.a.</a>, gdyż jako małżonek ponosi odpowiedzialność z majątku wspólnego na podstawie art. 29 § 1 Ordynacji podatkowej, co uzasadniało włączenie go do postępowania.</p> <p>W zakresie zarzutu przedawnienia organ rentowy argumentował, iż bieg terminu uległ zawieszeniu na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 24;art. 24 ust. 5 e;art. 24 ust. 5 f)">art. 24 ust. 5e oraz 5f ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a>. Pierwszy okres zawieszenia (rozstrzyganie zagadnienia wstępnego przez NFZ) trwał od dnia<span class="anon-block">(...)</span> r. do dnia <span class="anon-block">(...)</span> r. (data uprawomocnienia wyroku WSA w Warszawie). Drugi okres zawieszenia rozpoczął się w dniu <span class="anon-block">(...)</span> r. wraz z doręczeniem zawiadomienia o wszczęciu postępowania w przedmiocie określenia wysokości należności. Zakład przyznał, iż w pierwotnej decyzji błędnie przyjęto datę początkową zawieszenia na rok <span class="anon-block">(...)</span>, co skorygowano w decyzji zmieniającej z dnia <span class="anon-block">(...)</span> r., uznając za przedawnione należności wyłącznie za okres od <span class="anon-block">(...)</span> roku do <span class="anon-block">(...)</span> roku.</p> <p>Odnosząc się do wyliczenia odsetek wskazał, iż zostały one ustalone zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 23;art. 23 ust. 1)">art. 23 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a> na zasadach Ordynacji podatkowej, a szczegółowe zestawienie dołączone do decyzji pozwala na ich weryfikację bez konieczności przytaczania wzorów matematycznych.</p> <p>Sprawę zarejestrowano pod sygn. <span class="anon-block">(...)</span>.</p> <p> <span class="anon-block">S. S.</span> w odrębnym odwołaniu od decyzji z dnia <span class="anon-block">(...)</span> r., domagał się jej uchylenia w całości oraz stwierdzenia braku swojej odpowiedzialności za zobowiązania składkowe przypisane jego małżonce, <span class="anon-block">B. S.</span>. Wniósł nadto o zwolnienie od kosztów sądowych.</p> <p>Podniósł, iż zaskarżona decyzja narusza fundamentalne zasady odpowiedzialności cywilnej oraz konstytucyjnie gwarantowane prawo do obrony. Argumentował, iż organ rentowy – bez przeprowadzenia wobec niego formalnego postępowania wyjaśniającego, bez uprzedniego zawiadomienia o zamiarze objęcia odpowiedzialnością oraz bez wydania odrębnej decyzji ustalającej tę odpowiedzialność – w sposób nieuprawniony objął go współodpowiedzialnością za zobowiązania składkowe małżonki. Zakład działał wyłącznie w oparciu o domniemanie wynikające z faktu pozostawania w związku małżeńskim i istnienia ustawowej wspólności majątkowej, co stanowi instrumentalne zastosowanie przepisów prawa.</p> <p>Wskazał, iż zgodnie z art. 29 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 31)">art. 31 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a>, odpowiedzialność małżonka dłużnika może mieć miejsce wyłącznie po przeprowadzeniu odrębnej procedury i wykazaniu przesłanek ustawowych. Nie uczestniczył zaś w działalności gospodarczej stanowiącej źródło zadłużenia, nie posiadał wiedzy o toczącym się wobec małżonki postępowaniu, a organ rentowy nie umożliwił mu czynnego udziału w sprawie, naruszając zasadę rzetelnego procesu.</p> <p>Nadto <span class="anon-block">S. S.</span> zarzucił organowi rentowemu bezprawne przetwarzanie jego danych osobowych. Podniósł, iż ujawnienie informacji o jego relacjach rodzinnych oraz potencjalnej odpowiedzialności majątkowej w korespondencji skierowanej do osoby trzeciej – bez podstawy ustawowej i jego zgody – narusza <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 47;art. 51;art. 51 ust. 1;art. 51 ust. 2)">art. 47 oraz art. 51 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej</a>, a także przepisy rozporządzenia RODO. W jego ocenie organ przetwarzał jego dane w sposób nieadekwatny i wykraczający poza ramy niezbędne do realizacji celów ustawowych.</p> <p>W odpowiedzi na odwołanie <span class="anon-block">S. S.</span> organ rentowy wniósł o umorzenie postępowania w zakresie należności za okres od <span class="anon-block">(...)</span> roku do <span class="anon-block">(...)</span> roku, oddalenie odwołania w pozostałym zakresie oraz zasądzenie od niego na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.</p> <p>Podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji, wskazując jednocześnie, iż po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez <span class="anon-block">B. S.</span> uznał je za częściowo zasadne w zakresie przedawnienia należności. W konsekwencji powyższego, w dniu <span class="anon-block">(...)</span> roku, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 83;art. 83 ust. 6)">art. 83 ust. 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a>, wydana została decyzja zmieniająca, ustalająca wysokość zadłużenia z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od <span class="anon-block">(...)</span> roku do <span class="anon-block">(...)</span> roku na kwotę <span class="anon-block">(...)</span> zł należności głównej oraz <span class="anon-block">(...)</span> zł odsetek. Odwołanie <span class="anon-block">S. S.</span> pozbawione jest zaś uzasadnionych podstaw prawnych. Współmałżonek ponoszący odpowiedzialność za zobowiązania składkowe małżonka będącego płatnikiem nie może być utożsamiany z płatnikiem składek. Obowiązek składkowy spoczywa wyłącznie na płatniku, natomiast zobowiązanie współmałżonka wynika z długu płatnika i jest ograniczone do odpowiedzialności z majątku wspólnego. Organ wywiódł, iż art. 29 § 1 Ordynacji podatkowej nie nadaje małżonkowi statusu płatnika, lecz jedynie wyznacza zakres jego odpowiedzialności, co w przypadku istnienia wspólności majątkowej umożliwia skierowanie egzekucji do składników objętych tą wspólnością. Zaprzeczył naruszeniu przepisów Ordynacji podatkowej, przepisów postępowania administracyjnego oraz norm dotyczących ochrony danych osobowych. Wskazał, iż w dniu <span class="anon-block">(...)</span> roku do <span class="anon-block">B. S.</span> oraz <span class="anon-block">S. S.</span> skierowano zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie określenia wysokości należności, zawierające szczegółowe zestawienie zadłużenia. Pismo to zostało doręczone w dniu <span class="anon-block">(...)</span> roku dorosłemu domownikowi, <span class="anon-block">A. S.</span>. Na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 28)">art. 28 k.p.a.</a> w związku z art. 29 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 31)">art. 31 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a>, małżonek ponoszący współodpowiedzialność z majątku wspólnego posiada interes prawny uprawniający go do występowania w postępowaniu na prawach strony. Z tego względu wszczął i prowadził postępowanie zarówno wobec <span class="anon-block">B. S.</span>, jak i <span class="anon-block">S. S.</span>. W toku procedowania, w dniu <span class="anon-block">(...)</span> roku, organ rentowy skierował do obojga małżonków zawiadomienie o zakończeniu postępowania, które <span class="anon-block">S. S.</span> odebrał osobiście w dniu <span class="anon-block">(...)</span> roku. Następnie, w dniu <span class="anon-block">(...)</span> roku, wydana została zaskarżona decyzja, którą doręczono obojgu małżonkom, przy czym odbiór korespondencji potwierdziła <span class="anon-block">B. S.</span> w dniu <span class="anon-block">(...)</span> roku. Powyższe fakty jednoznacznie zadają kłam twierdzeniom o pozbawieniu go możliwości udziału w postępowaniu.</p> <p>Sprawę zarejestrowano pod sygn. <span class="anon-block">(...)</span>.</p> <p>Decyzją z dnia <span class="anon-block">(...)</span> r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych w <span class="anon-block">B.</span>, działając na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 83;art. 83 ust. 6)">art. 83 ust. 6 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych</a>, zmienił decyzję z dnia <span class="anon-block">(...)</span> r. w sprawie określenia wysokości należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne i stwierdził, iż <span class="anon-block">B. S.</span> pozostaje dłużnikiem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od <span class="anon-block">(...)</span> roku do <span class="anon-block">(...)</span> roku w kwocie <span class="anon-block">(...)</span> wraz z odsetkami za zwłokę naliczonymi na dzień <span class="anon-block">(...)</span>r. w wysokości <span class="anon-block">(...)</span>.</p> <p>Wskazał, iż po wpłynięciu w dniu <span class="anon-block">(...)</span> r. odwołania <span class="anon-block">B. S.</span>, w którym podniesiono zarzut przedawnienia, dokonano ponownej analizy przesłanek wpływających na bieg terminu przedawnienia. Przywołał treść <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 24;art. 24 ust. 4;art. 24 ust. 5 e;art. 24 ust. 5 f)">art. 24 ust. 4, 5e oraz 5f ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a>, wskazując na instytucję zawieszenia biegu przedawnienia w przypadku rozstrzygania zagadnienia wstępnego przez inny organ lub wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji ustalającej obowiązek opłacania składek. Ustalił, iż bieg terminu przedawnienia uległ zawieszeniu w następujących okresach:</p> <p>- na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 24;art. 24 ust. 5 e)">art. 24 ust. 5e ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a> – w okresie od dnia <span class="anon-block">(...)</span> r. do dnia <span class="anon-block">(...)</span>r., ze względu na postępowanie przed Narodowym Funduszem Zdrowia oraz Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w <span class="anon-block">W.</span> w przedmiocie ustalenia podlegania przez <span class="anon-block">B. S.</span> ubezpieczeniu zdrowotnemu.</p> <p>- na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 24;art. 24 ust. 5 f)">art. 24 ust. 5f ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a> – od dnia <span class="anon-block">(...)</span> r. (data doręczenia zawiadomienia o wszczęciu postępowania) do chwili obecnej.</p> <p>Przyznał, iż przy wydawaniu pierwotnej decyzji z dnia <span class="anon-block">(...)</span>. błędnie przyjęto datę <span class="anon-block">(...)</span> r. jako moment wpływu wniosku do NFZ, opierając się na omyłce pisarskiej zawartej w decyzji tego organu. Po ponownej weryfikacji dokumentacji ustalono, iż prawidłową datą wpływającą na zawieszenie biegu przedawnienia jest dzień <span class="anon-block">(...)</span> r. W konsekwencji organ uznał zarzut przedawnienia za słuszny w odniesieniu do należności za okres od <span class="anon-block">(...)</span> roku do <span class="anon-block">(...)</span> roku, co skutkowało ich wyłączeniem z zakresu zadłużenia.</p> <p>Odnosząc się do odpowiedzialności <span class="anon-block">S. S.</span>, organ rentowy podtrzymał stanowisko, iż na podstawie art. 29 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 31)">art. 31 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a>, odpowiedzialność za nieopłacone przez płatnika składy ponosi z majątku wspólnego również małżonek dłużnika, z uwagi na istniejącą w spornym okresie wspólność majątkową małżeńską.</p> <p>W odrębnym odwołaniu <span class="anon-block">S. S.</span> domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji z dnia <span class="anon-block">(...)</span> roku w części obejmującej jego odpowiedzialność akcesoryjną, a także ustalenia braku podstaw do dochodzenia zobowiązań składkowych z jego majątku odrębnego oraz majątku wspólnego bez uprzedniego przeprowadzenia prawidłowej procedury administracyjnej. Wniósł nadto o zwolnienie go z kosztów procesowych oraz zasądzenie na jego rzecz od organu rentowego kosztów postępowania według norm przepisanych.</p> <p>Powielił argumentację przedstawioną w odwołaniu od decyzji z dnia <span class="anon-block">(...)</span> roku i stanowczo podkreślił, iż w żadnym okresie objętym zaskarżoną decyzją nie prowadził działalności gospodarczej – ani indywidualnie, ani w formie spółki osobowej bądź kapitałowej. Nie figurował w ewidencji działalności gospodarczej jako przedsiębiorca, nie pełnił funkcji organu zarządzającego, ani nie był faktycznym wspólnikiem czy udziałowcem <span class="anon-block"> spółki komandytowej (...) Sp. z o.o.</span> Sp. k. Zaprzeczył, aby kiedykolwiek zawierał umowy w imieniu rzeczonego podmiotu, sygnował dokumenty finansowe, prowadził negocjacje handlowe czy brał udział w podejmowaniu decyzji operacyjnych i finansowych. Wywodził on, iż jego rola w niniejszej sprawie ogranicza się wyłącznie do sfery stosunków prawnorodzinnych, jako małżonka <span class="anon-block">B. S.</span>. Sformułował szereg zarzutów o charakterze proceduralnym, które przedstawił w odwołaniu od decyzji z dnia <span class="anon-block">(...)</span> roku. Z ostrożności procesowej wniósł o odstąpienie od naliczania odsetek oraz ewentualne rozłożenie należności na raty, podtrzymując jednak w całości zarzut braku podstawy prawnej do przypisania mu odpowiedzialności za przedmiotowe składki.</p> <p>W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie w całości oraz o zasądzenie od odwołującego kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W pełni podtrzymał argumentację prawną i faktyczną zawartą w zaskarżonej decyzji i dodatkowo wskazał, iż status prawny współmałżonka ponoszącego odpowiedzialność za zobowiązania składkowe małżonka-płatnika jest odrębny od statusu samego płatnika składek. Obowiązek składkowy w znaczeniu ścisłym spoczywa wyłącznie na płatniku, natomiast odpowiedzialność współmałżonka za zaległości z tego tytułu ma charakter akcesoryjny i wynika z długu małżonka będącego płatnikiem składek.</p> <p>Sprawę zarejestrowano pod sygn. <span class="anon-block">(...)</span> </p> <p>W odwołaniu od decyzji z dnia <span class="anon-block">(...)</span> roku <span class="anon-block">B. S.</span> domagała się jej uchylenia w całości oraz stwierdzenia, iż nie podlegała obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą w okresie od <span class="anon-block">(...)</span> roku do <span class="anon-block">(...)</span> roku. Ewentualnie wniosła o uznanie, że zobowiązania z tytułu składek za okresy wcześniejsze niż <span class="anon-block">(...)</span> roku uległy przedawnieniu, a nadto o zasądzenie od organu rentowego na jej rzecz kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.</p> <p>Zaskarżonemu rozstrzygnięciu <span class="anon-block">B. S.</span> zarzuciła:</p> <p>1. błędne ustalenie stanu faktycznego polegające na arbitralnym przyjęciu, iż w spornym okresie prowadziła działalność gospodarczą jako <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> Sp. k. Podniosła, iż nigdy nie wykonywała aktywności zarobkowej, nie podejmowała czynności w imieniu spółki ani nie osiągała z tego tytułu przychodów. Wskazała, iż padła ofiarą oszustwa gospodarczego, w którym osoby trzecie bezprawnie posłużyły się jej tożsamością, co potwierdza status osoby pokrzywdzonej przyznany jej przez organy ścigania w prowadzonym postępowaniu karnym,</p> <p>2. naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 8;art. 8 ust. 6;art. 8 ust. 6 pkt. 4)">art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a> poprzez przyjęcie automatyzmu obowiązku ubezpieczeniowego wynikającego z samego wpisu w Krajowym Rejestrze Sądowym. Dla powstania tytułu ubezpieczenia niezbędne jest kumulatywne spełnienie przesłanki formalnej (status wspólnika) oraz materialnej (rzeczywiste wykonywanie działalności), która w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła, gdyż wpis do rejestru miał charakter pozorny i nastąpił bez jej świadomej zgody;</p> <p>3. zarzut częściowego przedawnienia należności, kwestionując skuteczność i zakres zawieszenia biegu przedawnienia na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 24;art. 24 ust. 5 e;art. 24 ust. 5 f)">art. 24 ust. 5e i 5f ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a>. Organ nie wykazał, aby przesłanki zawieszenia dotyczyły wszystkich składek objętych nową decyzją, wskazując, iż postępowanie przed NFZ dotyczyło innego okresu, a instytucja z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 24;art. 24 ust. 5 f)">art. 24 ust. 5f</a> nie znajduje zastosowania w sprawach o charakterze czysto rozliczeniowym,</p> <p>4. naruszenie art. 29 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 31)">art. 31 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a> poprzez bezpodstawne rozszerzenie odpowiedzialności na małżonka, <span class="anon-block">S. S.</span>, wskazując na brak jakiegokolwiek związku małżonka z rzekomą działalnością spółki oraz naruszenie konstytucyjnie chronionych praw majątkowych (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 64)">art. 64 Konstytucji RP</a>) poprzez zastosowanie niedopuszczalnego automatyzmu odpowiedzialności majątkiem wspólnym;</p> <p>5. naruszenie przepisów o ochronie danych osobowych (RODO), w tym zasad minimalizacji, legalizmu i poufności, poprzez bezprawne przesyłanie korespondencji zawierającej dane identyfikacyjne i informacje o zadłużeniu <span class="anon-block">B. S.</span> na adres małżonka, który nie posiadał upoważnienia do odbioru dokumentów ani nie został skutecznie włączony do sprawy jako strona,</p> <p>6. brak indywidualizacji decyzji oraz pominięcie realiów faktycznych, co objawiło się w schematycznym wydaniu rozstrzygnięcia z całkowitym zignorowaniem dokumentów potwierdzających status jako ofiary przestępstwa. <span class="anon-block">B. S.</span> zarzuciła organowi naruszenie zasady proporcjonalności oraz ignorowanie faktów świadczących o braku jej świadomości co do bycia wspólnikiem spółki,</p> <p>7. naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 23)">art. 23 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a> w zakresie naliczenia odsetek w kwocie <span class="anon-block">(...)</span> zł. Wykazanie odsetek w sposób zbiorczy, bez wskazania metodyki obliczeń, stawek procentowych oraz liczby dni opóźnienia, uniemożliwia kontrolę prawidłowości decyzji i narusza prawo do obrony (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 45;art. 45 ust. 1)">art. 45 ust. 1 Konstytucji RP</a>);</p> <p>8. naruszenie zasady rzetelnego postępowania, przejawiające się w braku ustosunkowania się do jej pisma z dnia 22 stycznia 2025 r. oraz zaniechaniu weryfikacji twierdzeń strony u organów ścigania, co stanowi obrazę <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 7;art. 8)">art. 7 i 8 k.p.a.</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 2)">art. 2 Konstytucji RP</a>.</p> <p>Podniosła, iż działanie organu rentowego, polegające na przekazaniu jej danych małżonkowi bez podstawy prawnej, pogłębiło stan jej pokrzywdzenia jako ofiary oszustwa, narażając ją na utratę kontroli nad informacjami objętymi ochroną. Decyzja została sporządzona w sposób szablonowy, bez uwzględnienia unikalnych okoliczności faktycznych sprawy, co naruszyło konstytucyjną zasadę proporcjonalności oraz obowiązek indywidualizacji rozstrzygnięcia. Konsekwentnie przedstawiała dokumenty potwierdzające jej status osoby pokrzywdzonej w postępowaniu karnym, w tym informacje o braku jakiejkolwiek aktywności gospodarczej, dochodów czy wpływu na decyzje spółki, natomiast organ rentowy całkowicie zignorował te dowody, a uzasadnienie decyzji ograniczył do formalnej podstawy wpisu w Krajowym Rejestrze Sądowym, bez oceny przesłanek rzeczywistego prowadzenia działalności. Mechaniczne zas podejście organu narusza <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 2)">art. 2 Konstytucji RP</a>, statuujący zasadę demokratycznego państwa prawa i sprawiedliwości społecznej.</p> <p>W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie oraz o zasądzenie od <span class="anon-block">B. S.</span> na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Organ podtrzymał w całości argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji, podnosząc, iż zarzuty dotyczące braku faktycznego prowadzenia działalności gospodarczej pozostają nieistotne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Zakład też wywiódł, iż przedmiotem sporu nie jest obowiązek podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu, lecz wysokość zaległości składkowych.</p> <p>W ocenie organu rentowego status wspólnika spółki komandytowej stanowi samodzielny i wystarczający tytuł do objęcia ubezpieczeniami, co jest poglądem ugruntowanym w orzecznictwie Sądu Najwyższego oraz sądów powszechnych i administracyjnych. Wskazał, iż brak uzyskiwania przychodu miałby znaczenie prawne jedynie w przypadku zbiegu kilku rodzajów działalności w celu uniknięcia wielokrotnego opłacania składki zdrowotnej, co w przedmiotowej sprawie nie ma miejsca.</p> <p>Zakład wyjaśnił, iż wspólnik spółki komandytowej jest zobowiązany do opłacania składek na zasadach tożsamych z osobami prowadzącymi jednoosobową działalność gospodarczą. Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20042102135" title="Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 210, poz. 2135 (art. 71)">art. 71 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych</a>, podstawę wymiaru składki (9%) stanowi wartość przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w czwartym kwartale roku poprzedniego. Z uwagi na posiadanie innego tytułu do ubezpieczeń społecznych, <span class="anon-block">B. S.</span> pozostawała zobowiązana wyłącznie do opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne, przy czym jako wspólnik spółki komandytowej nie była uprawniona do skorzystania z preferencyjnych stawek składek.</p> <p>Sprawę zarejestrowano pod sygn. <span class="anon-block">(...)</span>.</p> <p>Postanowieniami z dnia <span class="anon-block">(...)</span> roku i <span class="anon-block">(...)</span> roku powyższe odwołania połączono do wspólnego rozpoznania z uwagi na tożsamość faktyczna i prawną.</p> <p>Sąd Okręgowy ustalił i zważył, co następuje:</p> <p> <strong> <!-- --> Odwołania od decyzji z dnia <span class="anon-block">(...)</span> roku <span class="anon-block">B. S.</span> i <span class="anon-block">S. S.</span> okazały się częściowo zasadne</strong>, gdyż na skutek wniesionych przez nich tych odwołań od tej decyzji, organ rentowy w dniu <span class="anon-block">(...)</span> r. wydał decyzję zmieniającą tą decyzję z <span class="anon-block">(...)</span> roku na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 83;art. 83 ust. 6)">art. 83 ust. 6 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych</a> (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 350). Mocą tej decyzji organ rentowy uznał odwołanie za częściowo zasadne, stwierdzając przedawnienie należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od <span class="anon-block">(...)</span> roku do<span class="anon-block">(...)</span> roku.</p> <p>Zgodnie natomiast z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(13);art. 477(13) § 1)">art. 477<sup> <!-- -->13 </sup>§1 k.p.c.</a>, zmiana przez organ rentowy zaskarżonej decyzji przed rozstrzygnięciem sprawy przez sąd – poprzez uwzględnienie w całości lub w części żądania strony – powoduje, że postępowanie w tym zakresie staje się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu.</p> <p>W orzecznictwie Sądu Najwyższego oraz sądów powszechnych ugruntowany jest pogląd, iż wydanie przez organ rentowy nowej decyzji, która częściowo zastępuje decyzję zaskarżoną w sposób zbieżny z wnioskami odwołania, wywołuje skutek procesowy w postaci zbędności wydawania wyroku co do tej części żądania (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 stycznia 2012 r., sygn. akt I UK 299/11). Jak wskazał Sąd Najwyższy, ratio legis tego przepisu opiera się na założeniu, że skoro organ rentowy przyznał rację odwołującemu się i zmienił decyzję na jego korzyść, dalsze prowadzenie sporu sądowego w tym konkretnym zakresie jest bezcelowe, gdyż cel odwołania został osiągnięty przed wyrokowaniem.</p> <p>W przedmiotowej sprawie organ rentowy, dokonując ponownej analizy terminów przedawnienia, przyznał błąd w ustaleniu daty zawieszenia biegu przedawnienia i wyłączył z kwoty zadłużenia należności za okres 14 miesięcy (<span class="anon-block">(...)</span>). Tym samym żądanie <span class="anon-block">B. S.</span> w zakresie uchylenia decyzji co do tych konkretnych składek zostało przez Zakład zaspokojone w trybie autokontroli.</p> <p>Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał, iż w części objętej decyzją zmieniającą z dnia <span class="anon-block">(...)</span> r. postępowanie wywołane odwołaniem od decyzji z dnia <span class="anon-block">(...)</span> r. stało się bezprzedmiotowe i orzekł o na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(13);art. 477(13) § 1)">art. 477<sup> <!-- -->( 13)</sup> §1 k.p.c.</a> umorzeniu postępowania w tym zakresie.</p> <p>W ocenie Sądu, <strong> <!-- -->w zakresie nieobjętym umorzeniem postępowania, odwołania <span class="anon-block">B. S.</span> oraz <span class="anon-block">S. S.</span> nie zasługują na uwzględnienie</strong>.</p> <p>Kluczowym dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest fakt, iż zaskarżone decyzje organu rentowego z dnia <span class="anon-block">(...)</span> r. oraz zmieniająca ją decyzja z dnia <span class="anon-block">(...)</span> r. mają charakter decyzji wymiarowych (rozliczeniowych). Ich wydanie zostało bezpośrednio zdeterminowane uprzednim rozstrzygnięciem Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, który ostateczną decyzją stwierdził, iż <span class="anon-block">B. S.</span> podlegała obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu w spornym okresie z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej jako wspólnik spółki komandytowej.</p> <p>Jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, organ rentowy wystąpił do <span class="anon-block"> (...) Oddziału Wojewódzkiego</span> Narodowego Funduszu Zdrowia z wnioskiem o rozstrzygnięcie sprawy w zakresie ustalenia okresu podlegania przez <span class="anon-block">B. S.</span> obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu statusu wspólnika spółki komandytowej. W treści rzeczonego wniosku Zakład Ubezpieczeń Społecznych wskazał, iż według danych ujawnionych w Krajowym Rejestrze Sądowym, <span class="anon-block">B. S.</span> od <span class="anon-block">(...)</span> roku figuruje jako <span class="anon-block"> (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością</span> Spółka Komandytowa w Upadłości.</p> <p>W konsekwencji powyższego, Narodowy Fundusz Zdrowia zawiadomił <span class="anon-block">B. S.</span>, iż na wniosek organu rentowego Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wszczął postępowanie administracyjne w przedmiocie ustalenia okresu podlegania przez nią obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w charakterze <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> Sp. k.</p> <p>W toku tego postępowania odwołująca została wezwana do przedłożenia dokumentacji potwierdzającej ewentualne zakończenie prowadzenia działalności w ww. charakterze w terminie innym, aniżeli wynikający z zapisów w Krajowym Rejestrze Sądowym. Jednocześnie organ rzetelnie pouczył <span class="anon-block">B. S.</span> o przysługujących jej uprawnieniach strony postępowania, w tym o prawie do zgłaszania wniosków i uwag w terminie 7 dni od daty doręczenia zawiadomienia oraz o możliwości zapoznania się z aktami sprawy w siedzibie <span class="anon-block"> (...) Oddziału Wojewódzkiego</span> Narodowego Funduszu Zdrowia w <span class="anon-block">B.</span>.</p> <p>Decyzją z dnia <span class="anon-block">(...)</span> r. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia, działając na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20042102135" title="Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 210, poz. 2135 (art. 109;art. 109 ust. 1;art. 109 ust. 3;art. 109 ust. 4;art. 109 ust. 6)">art. 109 ust. 1, 3, 4 i 6</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20042102135" title="Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 210, poz. 2135 (art. 66;art. 66 ust. 1;art. 66 ust. 1 pkt. 1;art. 66 ust. 1 pkt. 1 lit. c)">art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych</a>, stwierdził, iż <span class="anon-block">B. S.</span> podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w charakterze <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> Sp. k. w okresie od dnia <span class="anon-block">(...)</span> r. do nadal.</p> <p>Następnie, postanowieniem z dnia <span class="anon-block">(...)</span> roku , Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia zdecydował o wznowieniu z urzędu postępowania administracyjnego zakończonego powyższą decyzją ostateczną z dnia <span class="anon-block">(...)</span>. Podstawą wydania rzeczonego postanowienia było pismo <span class="anon-block">B. S.</span>, które wpłynęło do organu w dniu <span class="anon-block">(...)</span> r. W treści przedmiotowego pisma odwołująca poinformowała, iż nie prowadziła faktycznej działalności gospodarczej w charakterze <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> Sp. k., a jej status w strukturach podmiotu miał charakter wyłącznie formalny i był wynikiem oszustwa.</p> <p> <span class="anon-block">B. S.</span> wskazała, iż posiada status osoby pokrzywdzonej w postępowaniu prowadzonym przez Prokuraturę Okręgową w <span class="anon-block">(...)</span>, dotyczącym okoliczności jej przystąpienia do wymienionej spółki. Odwołująca poinformowała również organ o podjęciu formalnych działań zmierzających do wystąpienia ze spółki, przedkładając na potwierdzenie powyższego notarialne pełnomocnictwo do dokonania w jej imieniu czynności prawnych związanych z wystapieniem z grona <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> Sp. k.</p> <p>Decyzją z dnia <span class="anon-block">(...)</span> Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia odmówił uchylenia ostatecznej decyzji z dnia <span class="anon-block">(...)</span> r. w przedmiocie podlegania przez <span class="anon-block">B. S.</span> obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w charakterze <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> Sp. k. od dnia <span class="anon-block">(...)</span> r. do nadal.</p> <p>W uzasadnieniu wskazał, iż w toku wznowionego postępowania <span class="anon-block">B. S.</span> została wezwana do przedłożenia dokumentacji potwierdzającej fakt ustąpienia ze spółki oraz prowadzenia przez organy ścigania postępowania przygotowawczego. W odpowiedzi odwołująca podtrzymała stanowisko, iż nie prowadziła faktycznej działalności gospodarczej, przedkładając szereg dokumentów, w tym: potwierdzenia wysyłki aktu notarialnego listem poleconym na adres spółki, wydruki korespondencji elektronicznej z biurem obsługi inwestora oraz z aplikacji <span class="anon-block">M.</span>, a także pismo Wydziału do walki z Przestępczością Gospodarczą i Korupcją <span class="anon-block">(...)</span> Policji <span class="anon-block">(...)</span> z dnia<span class="anon-block">(...)</span> r.</p> <p>Prezes NFZ ustalił jednak, iż według stanu na dzień <span class="anon-block">(...)</span> r. w Rejestrze Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego (KRS: <span class="anon-block"> (...)</span>) <span class="anon-block">B. S.</span> nadal figuruje jako wspólnik wymienionej spółki komandytowej od dnia <span class="anon-block">(...)</span> r., przy czym brak jest informacji o zawieszeniu działalności przez ten podmiot.</p> <p>Dokonując ponownej analizy materiału dowodowego, Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia zważył, iż granice wznowionego postępowania wyznacza treść decyzji dotychczasowej, a rozstrzygnięcie o odmowie jej uchylenia stanowi potwierdzenie prawidłowości pierwotnego aktu administracyjnego. Organ przywołał regulacje <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 ()">ustawy – Kodeks spółek handlowych</a>, wskazując na trzy tryby wystąpienia ze spółki komandytowej: zbycie ogółu praw i obowiązków (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 122)">art. 122 k.s.h.</a>), wypowiedzenie umowy spółki (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 61;art. 61 § 1)">art. 61 §1</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 103;art. 103 § 1)">art. 103 §1 k.s.h.</a>) lub porozumienie wszystkich wspólników.</p> <p>Prezes NFZ stwierdził, iż <span class="anon-block">B. S.</span> nie przedstawiła dowodów potwierdzających skuteczność wyjścia ze spółki w którymkolwiek z wymienionych trybów. Podkreślił, iż uprawdopodobniona okoliczność popełnienia przestępstwa na szkodę ubezpieczonej nie niweczy ex lege jej statusu jako wspólnika. Żaden z przedłożonych dokumentów nie dowodził zbycia praw i obowiązków ani skutecznego wypowiedzenia umowy spółki. Wobec więc ugruntowanej zasady, zgodnie z którą prowadzenie działalności w tym charakterze jest utożsamiane z samym posiadaniem statusu wspólnika uznał, iż nie wystąpiły przesłanki do uchylenia decyzji z dnia <span class="anon-block">(...)</span> r.</p> <p> <span class="anon-block">B. S.</span> złożyła skargę na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w <span class="anon-block">W.</span>. Sąd ten wyrokiem z dnia <span class="anon-block">(...)</span> r. oddalił skargę na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia <span class="anon-block">(...)</span>r. dotyczącą <span class="anon-block">B. S.</span>. Przedmiotowy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w <span class="anon-block">W.</span> uprawomocnił się.</p> <p>W związku z powyższym, organ rentowy poinformował odwołującą, iż zgodnie z ostateczną decyzją Prezesa NFZ z dnia <span class="anon-block">(...)</span> r., sporządził z urzędu dokumenty zgłoszeniowe (<span class="anon-block"> (...)</span>/ZZA) oraz rozliczeniowe (ZUS DRA) za okres od <span class="anon-block">(...)</span>roku do <span class="anon-block">(...)</span> roku z tytułu prowadzenia przez nią pozarolniczej działalności gospodarczej w charakterze <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> Sp.k.</p> <p>W dalszej kolejności organ rentowy zawiadomił <span class="anon-block">B. S.</span> o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie określenia wysokości należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne na koncie płatnika <span class="anon-block">B. S.</span>. W zawiadomieniu tym wskazał, iż z uwagi na istniejącą pomiędzy płatnikiem składek a współmałżonkiem ustawową wspólność majątkową, odpowiedzialność za przedmiotowe zobowiązania z tytułu nieopłaconych składek ponosi z majątku wspólnego również małżonek płatnika składek, <span class="anon-block">S. S.</span>.</p> <p>Sąd ustalił nadto, iż na podstawie art. 176 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe, sporządzone zostało zawiadomienie o ogłoszeniu upadłości <span class="anon-block"> spółki (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością</span> Spółka komandytowa z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> (KRS: <span class="anon-block"> (...)</span>). Upadłość przedmiotowego podmiotu została ogłoszona postanowieniem Sądu Rejonowego <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">W.</span>, <span class="anon-block">(...)</span> Wydział Gospodarczy dla spraw Upadłościowych i Restrukturyzacyjnych, z dnia <span class="anon-block">(...)</span> r. w sprawie o sygnaturze akt <span class="anon-block">(...)</span>. Sąd wyznaczył na syndyka masy upadłości.</p> <p>Sąd ustalił również, iż Wydział do <span class="anon-block">(...)</span> Komendy Rejonowej Policji <span class="anon-block">(...)</span>, pod nadzorem Prokuratury Okręgowej w <span class="anon-block">(...)</span>, prowadzi śledztwo o sygnaturze <span class="anon-block">(...)</span> (<span class="anon-block">(...)</span>). Postępowanie to dotyczy następujących czynów zabronionych:</p> <p>- doprowadzenia w okresie od <span class="anon-block">(...)</span> roku do <span class="anon-block">(...)</span> roku w <span class="anon-block">W.</span> przez osoby zarządzające podmiotami: <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> sp. k., <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span>, <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> oraz <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span>, działające z zamiarem osiągnięcia korzyści majątkowej, wielu osób do niekorzystnego rozporządzenia mieniem znacznej wartości w łącznej kwocie nie mniejszej niż <span class="anon-block">(...)</span> zł. Działanie to polegało na wprowadzeniu pokrzywdzonych w błąd co do zamiaru realizacji przedsięwzięcia polegającego na eksploatacji kopalni kryptowalut oraz możliwości spłaty pożyczek udzielanych <span class="anon-block"> spółce (...) sp. z o.o.</span> sp. k. jako warunku objęcia udziałów w charakterze komandytariuszy, tj. o czyn z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 286;art. 286 § 1)">art. 286 § 1 k.k.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 294;art. 294 § 1)">art. 294 § 1 k.k.</a> </p> <p>- usunięcia w okresie od <span class="anon-block">(...)</span> roku do <span class="anon-block">(...)</span> roku w <span class="anon-block">Ł.</span> składników majątkowych <span class="anon-block"> spółki (...) sp. z o.o.</span> sp. k. pozostającej w stanie niewypłacalności (w tym urządzeń specjalistycznych typu <span class="anon-block">A.</span>), czym wyrządzono szkodę wielu wierzycielom, tj. o czyn z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 300;art. 300 § 1;art. 300 § 3)">art. 300 § 1 i 3 k.k.</a> </p> <p>W toku powyższego śledztwa <span class="anon-block">B. S.</span> została uznana za osobę pokrzywdzoną. Status ten nadano w związku z zawarciem przez nią w dniu <span class="anon-block">(...)</span> roku umowy inwestycyjnej oraz <span class="anon-block">umowy pożyczki nr (...)</span> na kwotę <span class="anon-block">(...)</span> zł, które to czynności prawne pozostawały w bezpośrednim związku z przedmiotem prowadzonego postępowania przygotowawczego.</p> <p>Odwołująca oczywiście kwestionowała fakt prowadzenia przez nią pozarolniczej działalności gospodarczej, podnosząc, iż jej status jako wspólnika spółki był wynikiem wprowadzenia w błąd przez osoby trzecie. Do przystąpienia do spółki została nakłoniona w <span class="anon-block">(...)</span>r. przez ówczesnego prezesa zarządu, który budował wiarygodność przedsięwzięcia poprzez szeroko zakrojone działania marketingowe w Internecie. Prezes zarządu, będący „twarzą” podmiotu, doprowadził w samym tylko <span class="anon-block">(...)</span>r. ponad <span class="anon-block">(...)</span>osób do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w łącznej kwocie ok. <span class="anon-block">(...)</span> mln zł. W <span class="anon-block">(...)</span>r. osoba ta opuściła terytorium kraju, udając się wraz z rodziną do <span class="anon-block">P.</span>w celu uniknięcia odpowiedzialności. Wskazała, iż w <span class="anon-block">(...)</span>r. skierowała do spółki oświadczenie o wystąpieniu ze składu wspólników. W okresie późniejszym, ze względu na zły stan zdrowia (przebyta operacja okulistyczna) oraz subiektywne przekonanie o bezskuteczności dochodzenia roszczeń, zaprzestała monitorowania sytuacji podmiotu. Po ogłoszeniu upadłości spółki, co nastąpiło ok. 4 lata przed wszczęciem niniejszego postępowania, dokonała zgłoszenia wierzytelności w postępowaniu upadłościowym, jednakże – jak twierdzi – nie uzyskała żadnych kwot z masy upadłości, a kontakt z syndykiem okazał się bezskuteczny. Podkreśliła, iż nigdy nie figurowała w ewidencji podatników jako osoba prowadząca działalność gospodarczą, a jej udział w spółce miał charakter bierny i wynikał z nieświadomości co do rzeczywistego charakteru działalności zarządu.</p> <p>Zważyć jednak należało, że w aktualnym stanie prawnym obowiązuje ścisły podział kompetencji pomiędzy Zakładem Ubezpieczeń Społecznych a Narodowym Funduszem Zdrowia. Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20042102135" title="Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 210, poz. 2135 (art. 109;art. 109 ust. 1)">art. 109 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych</a>, wyłączną właściwość w sprawach o objęcie ubezpieczeniem zdrowotnym posiada NFZ. Sąd powszechny rozpoznający odwołanie od decyzji wymiarowej ZUS nie jest uprawniony do kwestionowania tytułu ubezpieczenia, jeżeli w tym przedmiocie zapadła ostateczna decyzja administracyjna NFZ, co potwierdza ugruntowane orzecznictwo (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29 stycznia 2019 r., sygn. akt III UK 35/18).</p> <p>W świetle powyższych ustaleń, argumentacja <span class="anon-block">B. S.</span> oscylująca wokół tezy o byciu ofiarą oszustwa gospodarczego oraz posiadaniu statusu pokrzywdzonej w śledztwie Prokuratury Okręgowej w <span class="anon-block">(...)</span>, nie mogła odnieść zamierzonego skutku w niniejszym procesie. Sąd ubezpieczeń społecznych, orzekający w przedmiocie wymiaru składek, nie posiada bowiem kompetencji do merytorycznego badania zasadności tytułu ubezpieczenia zdrowotnego, jeżeli tytuł ten został uprzednio stwierdzony ostateczną decyzją Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia.</p> <p>Należy podkreślić, iż w sprawach o ustalenie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego zachodzi dualizm decyzyjny, w którym kompetencje organów są od siebie ściśle odseparowane. Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20042102135" title="Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 210, poz. 2135 (art. 109;art. 109 ust. 1)">art. 109 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych</a>, wyłączna właściwość w zakresie ustalania objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym spoczywa na organach NFZ. Zakład Ubezpieczeń Społecznych, działając na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 32)">art. 32 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a>, jest bezwzględnie związany treścią ostatecznego rozstrzygnięcia NFZ i pełni w tym procesie rolę organu technicznego (wymiarowego), którego zadaniem jest jedynie matematyczne przeliczenie należności wynikających z ustalonego tytułu.</p> <p>Powyższe stanowisko znajduje odzwierciedlenie w utrwalonym i jednolitym orzecznictwie Sądu Najwyższego oraz sądów powszechnych. Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 29 stycznia 2019 r., sygn. akt III UK 35/18: „Sąd powszechny, rozpoznający odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ustalającej wysokość zadłużenia z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne, jest związany ostateczną decyzją dyrektora oddziału wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia ustalającą obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego ubezpieczonego”. Tożsamy pogląd wyraził Sąd Apelacyjny w Białymstoku w wyroku z dnia 14 maja 2020 r., sygn. akt III AUa 87/20, akcentując, iż niedopuszczalne jest kwestionowanie przed sądem powszechnym podstaw wymiaru składek poprzez podważanie tytułu ubezpieczenia, który został przesądzony w odrębnym trybie administracyjnym.</p> <p>Podnoszone przez <span class="anon-block">B. S.</span> okoliczności dotyczące braku świadomości co do bycia wspólnikiem spółki oraz działania w warunkach oszustwa, były przedmiotem merytorycznego badania w toku wznowionego postępowania przed Prezesem NFZ, a następnie poddane kontroli legalności przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w <span class="anon-block">W.</span>. Skoro Wojewódzki Sąd Administracyjny w <span class="anon-block">W.</span> wyrokiem z dnia <span class="anon-block">(...)</span> r. oddalił skargę Odwołującej, uznając decyzję Prezesa NFZ za zgodną z prawem, rozstrzygnięcie to posiada przymiot prawomocności i wiąże Sąd w niniejszej sprawie.</p> <p>W konsekwencji Sąd ubezpieczeń społecznych nie jest władny do dokonywania ponownej, odmiennej oceny stanu faktycznego w zakresie podlegania ubezpieczeniu, gdyż prowadziłoby to do niedopuszczalnego naruszenia powagi rzeczy osądzonej oraz stabilności ostatecznych aktów administracyjnych. Jak podniósł Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 12 lipca 2017 r., sygn. akt II UK 289/16, związanie sądu powszechnego ostateczną decyzją administracyjną NFZ oznacza, że nie może on czynić ustaleń sprzecznych z osnową tej decyzji, a jedynie jest uprawniony do kontroli prawidłowości matematycznego naliczenia kwot składek za okres wskazany w rozstrzygnięciu NFZ. Związanie to wyklucza możliwość uwzględnienia statusu odwołującej jako osoby pokrzywdzonej przestępstwem na etapie wymierzania składek, skoro okoliczność ta nie doprowadziła do uchylenia tytułu ubezpieczenia przez właściwy organ administracyjny bądź sąd administracyjny.</p> <p>W zakresie weryfikacji prawidłowości rachunkowej wymierzonych składek Sąd dopuścił dowód z opinii biegłej sądowej z zakresu finansów i rachunkowości, <span class="anon-block">A. W.</span>. Celem rzeczonej opinii było zweryfikowanie prawidłowości naliczenia zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne <span class="anon-block">B. S.</span>, wskazanych w decyzji zmieniającej z dnia <span class="anon-block">(...)</span> r., wraz z precyzyjnym określeniem podstawy naliczenia odsetek oraz przedstawieniem arytmetycznego sposobu ich wyliczenia. Biegła sądowa w sporządzonej opinii ustaliła, iż wysokość składki na ubezpieczenie zdrowotne wynosi 9% podstawy wymiaru. Zgodnie z obowiązującymi przepisami, podstawę wymiaru stanowiło przeciętne miesięczne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw w czwartym kwartale roku poprzedniego. Na podstawie powyższych parametrów biegła dokonała szczegółowych wyliczeń odsetek za zwłokę, naliczanych od dnia następującego po dniu wymagalności każdej ze składek do dnia wydania decyzji zmieniającej, tj. do dnia <span class="anon-block">(...)</span> r. W konkluzji opinii biegła sądowa stwierdziła, iż kwota zadłużenia <span class="anon-block">B. S.</span> na dzień <span class="anon-block">(...)</span> r. wynosi łącznie <span class="anon-block">(...)</span> zł, na co składa się należność główna w wysokości <span class="anon-block">(...)</span> zł oraz odsetki za zwłokę w kwocie <span class="anon-block">(...)</span> zł. Jednocześnie biegła wskazała, iż odsetki te podlegają dalszemu naliczaniu do dnia zapłaty włącznie.</p> <p>Sąd uznał opinię biegłej <span class="anon-block">A. W.</span> za w pełni wiarygodną, rzetelną i kompletną. Wyliczenia przedstawione przez biegłą w sposób czytelny i arytmetyczny potwierdziły poprawność rachunkową kwot wskazanych przez organ rentowy w decyzji zmieniającej z dnia <span class="anon-block">(...)</span> r. Opinia ta nie została skutecznie zakwestionowana przez strony postępowania w zakresie jej poprawności matematycznych.</p> <p>Sąd uznał opinię biegłej za rzetelną, kompletną i w pełni przydatną dla rozstrzygnięcia sprawy. Podkreślić należy, iż w sprawach, których przedmiotem jest wysokość zadłużenia składkowego, dowód z opinii biegłego z zakresu rachunkowości służy obiektywnej weryfikacji działań matematycznych organu rentowego, co eliminuje element dowolności w ustalaniu stanu zadłużenia. Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 3 lipca 2024 r., sygn. akt II USKP 45/23, opinia biegłego ma na celu dostarczenie sądowi wiadomości specjalnych niezbędnych do oceny materiału dowodowego, a w przypadku wyliczeń matematycznych jej rola sprowadza się do rzetelnego sprawdzenia poprawności rachunkowej z zastosowaniem właściwych norm prawnych.</p> <p>W orzecznictwie sądów powszechnych akcentuje się, że jeżeli biegły w sposób czytelny przedstawia algorytm obliczeń, a strona odwołująca nie przedstawia konkretnych zarzutów merytorycznych lub kontrwyliczeń, sąd nie ma podstaw do kwestionowania takich ustaleń. Specyfika opinii biegłego z zakresu rachunkowości polega na tym, że jej weryfikacja odbywa się przez pryzmat logicznej poprawności operacji finansowych. Skoro biegła <span class="anon-block">A. W.</span> w sposób transparentny wskazała daty wymagalności poszczególnych składek, zastosowane stawki odsetek oraz kwoty cząstkowe, Sąd uznał te wyliczenia za wiążące (np. wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 22 maja 2025 r., sygn. akt III AUa 112/25).</p> <p>Przyjęcie wniosków płynących z opinii biegłej czyni bezzasadnym zarzut <span class="anon-block">B. S.</span> dotyczący rzekomej nieprzejrzystości obliczeń organu rentowego. Dowód z opinii biegłego w sprawie o wymiar składek konwaliduje ewentualne braki w uzasadnieniu rachunkowym decyzji ZUS, dając stronie możliwość pełnej kontroli nad sposobem powstania zadłużenia. Sąd uznał zatem, iż ustalona przez biegłą suma zadłużenia odpowiada rzeczywistemu stanowi zobowiązań odwołującej się wynikającemu z wiążących decyzji Prezesa NFZ.</p> <p>Natomiast odnosząc się do odwołań <span class="anon-block">S. S.</span>, należy podkreślić, iż jego odpowiedzialność z majątku wspólnego wynika wprost z brzmienia art. 29 § 1 ustawy – Ordynacja podatkowa w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 31)">art. 31 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a>. Zobowiązanie to ma charakter akcesoryjny, powstaje z mocy prawa z chwilą powstania zobowiązania składkowego po stronie drugiego małżonka i jest z nim nierozerwalnie związane.</p> <p>W orzecznictwie Sądu Najwyższego oraz sądów powszechnych ugruntowany jest pogląd, iż odpowiedzialność małżonka dłużnika na podstawie powołanych przepisów nie wymaga wydania przez organ rentowy odrębnej decyzji o charakterze konstytutywnym, analogicznej do decyzji o odpowiedzialności osób trzecich. Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 7 listopada 2013 r., sygn. akt II UK 126/13: „odpowiedzialność małżonka pozostającego z dłużnikiem we wspólnocie majątkowej ma charakter odpowiedzialności rzeczowej z majątku wspólnego, a nie osobistej, co sprawia, że małżonek dłużnika nie staje się dłużnikiem osobistym organu rentowego, lecz musi znosić egzekucję z majątku wspólnego”. W konsekwencji organ rentowy, określając wysokość zadłużenia płatnika, jest w pełni uprawniony do wskazania w osnowie decyzji, iż odpowiedzialność ta rozciąga się na majątek wspólny małżonków, bez konieczności inicjowania odrębnego trybu decyzyjnego. Stanowisko to potwierdził również Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dnia 12 lipca 2023 r., sygn. akt III AUa 544/22, podkreślając, iż skoro odpowiedzialność małżonka jest konsekwencją ustroju wspólności ustawowej, to organ rentowy w decyzji wymiarowej jedynie stwierdza istniejący z mocy prawa stan odpowiedzialności rzeczowej.</p> <p>W niniejszej sprawie <span class="anon-block">S. S.</span> wywodził również naruszenie prawa do obrony oraz zasad ochrony danych osobowych (RODO). Uznać jednak należy zarzuty za bezzasadne. Ustalenia faktyczne wskazują jednoznacznie, iż <span class="anon-block">S. S.</span> był skutecznie zawiadamiany przez organ rentowy o każdym istotnym etapie postępowania – od jego wszczęcia po zakończenie. Co istotne, odwołujący osobiście odbierał korespondencję, m.in. w dniu <span class="anon-block">(...)</span> r., co świadczy o zapewnieniu mu realnej możliwości czynnego udziału w sprawie.</p> <p>Zgodnie z poglądem wyrażonym przez Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 22 maja 2024 r., sygn. akt I USK 104/23, małżonek dłużnika, z którego majątku wspólnego może być prowadzona egzekucja należności składkowych, posiada przymiot strony w postępowaniu administracyjnym w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 28)">art. 28 k.p.a.</a> Interes prawny małżonka wynika bezpośrednio z zagrożenia jego sfery majątkowej wynikającej z art. 29 § 1 Ordynacji podatkowej. Skoro zatem <span class="anon-block">S. S.</span> posiadał status strony, przetwarzanie jego danych osobowych w toku postępowania oraz doręczanie mu korespondencji zawierającej informacje o zadłużeniu wspólnym było nie tylko dopuszczalne, ale wręcz obligatoryjne na gruncie art. 6 ust. 1 lit. c RODO, jako niezbędne do wypełnienia obowiązku prawnego ciążącego na administratorze (ZUS).</p> <p>Tym samym, skoro <span class="anon-block">S. S.</span> został prawidłowo włączony w ramy postępowania i miał możliwość kwestionowania wysokości zadłużenia długu podstawowego, a organ rentowy wykazał istnienie wspólności majątkowej w spornym okresie, brak było jakichkolwiek podstaw do uchylenia decyzji w części dotyczącej jego odpowiedzialności.</p> <p>Mając powyższe na uwadze, uznając zaskarżone decyzje (pierwotną w zakresie utrzymanym w mocy oraz zmieniającą) za prawidłowe i zgodne z wiążącymi rozstrzygnięciami NFZ, Sąd na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 1)">art. 477<sup> <!-- -->( 14)</sup> § 1 k.p.c.</a> oddalił odwołania w pozostałym zakresie (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14) pkt. 2;art. 477(14) pkt. 3)">pkt 2 i 3</a>), odnośnie decyzji z dnia <span class="anon-block">(...)</span> roku w pozostałym zakresie, a odnośnie decyzji z dnia <span class="anon-block">(...)</span>roku w całości.</p> <p>Sąd na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c.</a> odstąpił od obciążania odwołujących kosztami zastępstwa procesowego należnymi organowi rentowemu, uznając, iż w niniejszej sprawie wystąpił szczególnie uzasadniony wypadek.</p> <p>Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem Sądu Najwyższego oraz sądów powszechnych, zastosowanie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c.</a> zależy od swobodnej, choć nie dowolnej oceny Sądu, który winien uwzględnić zarówno sytuację majątkową i życiową strony, jak i zasady słuszności. Jak wskazał Sąd Apelacyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 22 maja 2019 r. (sygn. akt III AUa 510/18), hipoteza przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c.</a>, odwołująca się do wystąpienia wypadków szczególnie uzasadnionych, pozostawia sądowi orzekającemu swobodę oceny, czy fakty związane z przebiegiem procesu, jak i dotyczące sytuacji życiowej strony, stanowią podstawę do nieobciążania jej kosztami procesu. Jak wynika z oświadczenie odwołującej, sytuacja bytowa i zdrowotna jej oraz odwołującego jest trudna. Odwołująca osiąga dochód w wysokości <span class="anon-block">(...)</span> zł, to kwota ta musi pokryć nie tylko jej własne potrzeby i koszty leczenia (w tym następstwa przebytej operacji okulistycznej), ale także koszty opieki nad mężem. Równie istotne znaczenie dla zastosowania zasady słuszności ma fakt, iż niniejsze postępowanie dotyczy kwestii składek ubezpieczeniowych, których wysokość — niemal tożsama z kwotą utraconych przez odwołującą oszczędności w wyniku przestępstwa — stanowi dla niej potężne obciążenie finansowe. Utrzymanie w mocy decyzji organu rentowego skutkuje powstaniem znacznego zadłużenia, które będzie podlegało egzekucji administracyjnej. Dlatego zdaniem Sądu w tej specyficznej sytuacji, nałożenie na odwołującą dodatkowego obowiązku uiszczenia kosztów zastępstwa procesowego na rzecz organu, przy uwzględnieniu jej statusu jako osoby pokrzywdzonej oszustwem, byłoby nadmiernie dotkliwe i sprzeczne z poczuciem sprawiedliwości.</p> <p>W związku z powyższym postanowiono jak w punkcie 4.</p> <p>mt</p> </div>