I C 1095/23
Суды общей юрисдикции2025-12-19
Номер дела
I C 1095/23
Дата решения
2025-12-19
Тип
SENTENCE
Судьи
Joanna Pąsik (PRESIDING_JUDGE)
Правовое основание
Текст решения
<p>Sygn. akt I C 1095/23</p>
<div>
<h2>WYROK</h2>
<h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5>
<p>Dnia 19 grudnia 2025 r.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Okręgowy w Warszawie I Wydział Cywilny w następującym składzie:</strong>
</p>
<p>Przewodniczący: Sędzia Joanna Pąsik</p>
<p>Protokolant: Jakub Wojdyna</p>
<p>
<strong>
<!-- -->po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2025 r. w Warszawie</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->na rozprawie </strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
sprawy z powództwa <span class="anon-block">Ł. R.</span>
</strong>
</p>
<p>przeciwko <span class="anon-block">P. K.</span>
</p>
<p>o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną</p>
<p>I.
oddala powództwo;</p>
<p>II.
zasądza od powoda <span class="anon-block">Ł. R.</span> na rzecz pozwanej <span class="anon-block">P. K.</span> kwotę 5417 zł (pięć tysięcy czterysta siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku do dnia zapłaty.</p>
<p>Sygn. akt I C 1095/23</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>Pozwem z dnia 23 grudnia 2020 r. powód <span class="anon-block">Ł. R.</span> wniósł <strong>
<!-- -->
o uznanie za bezskuteczną w stosunku do niego umowy darowizny</strong> z dnia 6 grudnia 2018 r., na mocy której <span class="anon-block">R. K.</span> darował pozwanej <span class="anon-block">N. E.</span>: 1) udział 4/5 części w <span class="anon-block">(...)</span> położonym w <span class="anon-block">(...)</span> przy <span class="anon-block">(...)</span>, dla której prowadzona jest <span class="anon-block">(...)</span> o <span class="anon-block">(...)</span> wraz ze związanymi z nieruchomością prawami ujawnionymi w księdze wieczystej, 2) udział 4/180 części w prawie <span class="anon-block">(...)</span> położonej w miejscowości <span class="anon-block">(...)</span>, dla której prowadzona jest <span class="anon-block">(...)</span> o numerze <span class="anon-block">(...)</span>, 3) udział 4/180 części w <span class="anon-block">(...)</span> położonych w miejscowości <span class="anon-block">Ł.</span>, dla których prowadzona jest <span class="anon-block">(...)</span> o numerze <span class="anon-block">(...)</span> - <strong>
<!-- -->
z pokrzywdzeniem powoda</strong>, któremu przysługuje wierzytelność w wysokości 151 200,31 zł wraz z podwójnymi ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu oraz odsetkami w łącznej kwocie 41 983,13 zł, która to kwota obejmuje odsetki szczegółowo opisane w pozwie.</p>
<p>Ponadto powód wniósł o zasądzenie od pozwanego na swoją rzecz zwrotu kosztów sądowych.</p>
<p>W uzasadnieniu powód wskazał, że przysługuje mu wobec <span class="anon-block">R. K.</span> wierzytelność wynikająca z umowy pożyczki z dnia 24 maja 2017 r., zawartej pierwotnie pomiędzy <span class="anon-block">P. N.</span> a <span class="anon-block">R. K.</span>, <span class="anon-block">T. N.</span> i <span class="anon-block">J. J.</span>. Wierzytelność ta została następnie przeniesiona na powoda na podstawie umowy cesji z dnia 23 sierpnia 2019 r. Powód podniósł, że pożyczkobiorcy zobowiązali się solidarnie do zwrotu kwoty 350 000 zł wraz z odsetkami, jednak zobowiązanie nie zostało wykonane w terminie. Wobec braku dobrowolnej spłaty skierował sprawę na drogę postępowania egzekucyjnego, w którego toku odkrył, że w dniu 6 grudnia 2018 r. <span class="anon-block">R. K.</span> dokonał darowizny na rzecz pozwanej (swojej żony <span class="anon-block">P. K.</span>) przenosząc na nią udział w nieruchomości, czym doprowadził do pokrzywdzenia wierzyciela. W ocenie powoda czynność ta została dokonana w sytuacji, gdy dłużnik był niewypłacalny lub stał się niewypłacalny wskutek tej czynności. Powód podniósł, że darowizna uniemożliwiła mu skuteczne zaspokojenie roszczenia. Domaga się uznania umowy darowizny za bezskuteczną wobec niego jako wierzyciela.</p>
<p>
<em>
<!-- --> (pozew – k. 3-8)</em>
</p>
<p>W odpowiedzi na pozew pozwana <span class="anon-block">P. K.</span> wniosła w pierwszej kolejności o odrzucenie powództwa w całości oraz umorzenie postępowania z uwagi na fakt wprowadzenia do obrotu prawnego pozwu, który nie spełnia wymogów formalnych pisma procesowego. Z ostrożności procesowej wniosła o oddalenie powództwa, a także o zasądzenie od powoda na jej rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.</p>
<p>W uzasadnieniu odpowiedzi na pozew pozwana wskazała na brak prawidłowego oznaczenia strony powodowej oraz niekonsekwentne określanie jej statusu jako konsumenta, podczas gdy z treści umowy cesji wynika, że powód działał jako przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą pod firmą <span class="anon-block">Ł. R.</span> Kancelaria Radcy Prawnego. Zdaniem pozwanej powództwo zostało wytoczone z naruszeniem przepisów postępowania cywilnego, a brak wykazania legitymacji procesowej czynnej winien skutkować jego oddaleniem. Nadto pozwana zakwestionowała spełnienie przesłanek skargi pauliańskiej. Podniosła, że wyłączną przyczyną zawarcia umowy darowizny z dnia 6 grudnia 2018 r. była odpowiedzialność jej oraz <span class="anon-block">R. K.</span> za los stworzonej przez nich rodziny, w szczególności w obliczu pogarszającego się stanu zdrowia męża. Wskazała, że od początku znajomości prowadzą oddzielne gospodarstwa domowe. Podkreśliła, że ewentualne pogorszenie sytuacji finansowej <span class="anon-block">R. K.</span> nie było skutkiem dokonania darowizny, lecz następstwem gwałtownego pogorszenia jego stanu zdrowia. Jednocześnie zaznaczyła, że to <span class="anon-block">R. K.</span> prowadził negocjacje z wierzycielem <span class="anon-block">P. N.</span> w celu wydłużenia terminów spłaty pożyczki, co przeczy tezie o celowym działaniu zmierzającym do pokrzywdzenia wierzyciela. Zaprzeczyła, aby czynność darowizny była dokonana z zamiarem pokrzywdzenia wierzyciela. Wskazała, że w chwili zawierania umowy darowizny nie miała wiedzy o istnieniu wymagalnych zobowiązań męża ani o jego ewentualnej niewypłacalności, a sytuacja finansowa uległa pogorszeniu dopiero później, w następstwie choroby. Podniosła również, iż powód nabył wierzytelność z naruszeniem prawa.</p>
<p>
<em>
<!-- --> (odpowiedź na pozew - k. 151-168)</em>
</p>
<p>W piśmie z 4 sierpnia 2021 r. powód wskazał, iż nabył on wierzytelność wobec <span class="anon-block">R. K.</span> w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, a następnie postanowił o przesunięciu składnika majątkowego do majątku osobistego.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(pismo – k. 203-211)</em>
</p>
<p>W piśmie z 10 sierpnia 2023 r. powód wyjaśnił, iż na dzień 31 lipca 2023 r. otrzymał od <span class="anon-block">T. N.</span> łącznie kwotę 167 421,81 zł, zaś od <span class="anon-block">J. J.</span> kwotę 140 117,03 zł. Powód podtrzymał swoje stanowisko w kolejnym piśmie z 6 grudnia 2023 r.</p>
<p>
<em>
<!-- --> (pismo z 10 sierpnia 2023 r.– k. 271-275, pismo z 6 grudnia 2023 r. – k. 340-343)</em>
</p>
<p>W piśmie z 29 kwietnia 2025 r. pozwana podniosła, iż z uwagi na zawarte w toku postępowania porozumienie między powodem a <span class="anon-block">T. N.</span> i <span class="anon-block">J. J.</span>, dłużnicy uiścili tytułem zwrotu wierzytelności kwotę w łącznej wysokości 370 574,50 zł, co potwierdzają dokumenty dołączone do pisma.</p>
<p>
<em>
<!-- --> (pismo – k. 452-453)</em>
</p>
<p>Na rozprawie z 27 czerwca 2025 r. powód potwierdził, iż spłacono kwotę wskazaną przez pozwaną.</p>
<p>
<em>
<!-- --> (protokół z rozprawy – k. 482-482v)</em>
</p>
<p>Na rozprawie z 27 listopada 2025 r. powód oświadczył, iż występuje istotna rozbieżność z obliczeniami wykonanymi przez powoda, a obliczeniami dokonanymi przez pozwaną. Podtrzymał swoje roszczenie w całości. Nie kwestionował on potwierdzeń przelewów, jednak podniósł, iż kwoty te nie zgadzają się z zawartym porozumieniem z p.<span class="anon-block">N.</span> i z p. <span class="anon-block">J.</span>. Ostatecznie powód uznał kwoty wpłacone przez p. <span class="anon-block">N.</span> i p. <span class="anon-block">J.</span>, wynikające z przelewów, nie z tabelek. Podał również, iż nie ma dowodu przeciwnego, gdyż nie może wykazać, że tych przelewów nie otrzymał.</p>
<p>Do czasu zamknięcia rozprawy strony podtrzymały swoje stanowiska procesowe.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(protokół z rozprawy – k. 498-500)</em>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:</strong>
</p>
<p>W dniu 24 maja 2017 r. została zawarta umowa pożyczki pomiędzy <span class="anon-block">P. N.</span> jako pożyczkodawcą a <span class="anon-block">R. K.</span>, <span class="anon-block">T. N.</span> oraz <span class="anon-block">J. J.</span> jako pożyczkobiorcami.</p>
<p>Pożyczkodawca udzielił pożyczkobiorcom pożyczki w wysokości 350 000 zł (§ 1 umowy.</p>
<p>Pożyczkobiorcy zobowiązali się solidarnie do zwrotu całej kwoty pożyczki wraz z odsetkami, o których mowa w ust. 2, na następujących zasadach określonych szczegółowo w umowie (§ 3 ust. 1 umowy).</p>
<p>Pożyczkobiorcy mieli zapłacić pożyczkodawcy odsetki od kwoty pożyczki w wysokości 2% w stosunku rocznym (§ 3 ust. 2 umowy).</p>
<p>
<em>
<!-- -->(umowa pożyczki – k. 13-17)</em>
</p>
<p>
<span class="anon-block">R. K.</span>, <span class="anon-block">T. N.</span> i <span class="anon-block">J. J.</span> złożyli oświadczenia o poddaniu się egzekucji w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 777;art. 777 § 1;art. 777 § 1 pkt. 5)">art. 777 §1 pkt 5 k.p.c.</a> do maksymalnej kwoty 350 000 zł.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(oświadczenia – k. 25-31)</em>
</p>
<p>
<span class="anon-block">R. K.</span> i <span class="anon-block">P. K.</span> pozostawali w związku od wielu lat (od 2008 r.). Mają dwoje dzieci urodzonych w 2012 r. i 2014 r. Od początku znajomości prowadzili odrębne rachunki bankowe i partycypowali wspólnie w kosztach utrzymania rodziny. Około 10 lat wcześniej zakupili dom, który stanowił ich wspólną inwestycję, przy czym <span class="anon-block">P. K.</span> wniosła wówczas istotny wkład finansowy ze środków uzyskanych ze sprzedaży swojego mieszkania. Niestety stan zdrowia <span class="anon-block">R. K.</span> ulegał pogorszeniu na przestrzeni lat , w 2016 r. trafił do szpitala i okazało się, że ma nadciśnienie tętnicze. W 2018 r. stan zdrowia <span class="anon-block">R. K.</span> uległ znacznemu pogorszeniu. Lekarze poinformowali go o zagrożeniu życia. Wskazywali na nadwagę olbrzymią, nadciśnienie tętnicze IV stopnia oraz epizody bardzo wysokiego ciśnienia.</p>
<p>
<em>
<!-- -->
(zeznania świadka <span class="anon-block">R. K.</span> – k. 423-424, zeznania pozwanej <span class="anon-block">P. K.</span> – k. 449v-451, dokumentacja medyczna – k. 186-201)</em>
</p>
<p>W związku z pogarszającym się stanem zdrowia oraz obawą o przyszłość rodziny <span class="anon-block">R. K.</span> i <span class="anon-block">P. K.</span> podjęli decyzję o zalegalizowaniu swojego związku poprzez zawarcie małżeństwa, a także o ochrzczeniu dzieci oraz uporządkowaniu spraw majątkowych. <span class="anon-block">R. K.</span> i <span class="anon-block">P. K.</span> zawarli związek małżeński w dniu 17 listopada 2018 r.</p>
<p>
<em>
<!-- -->
(odpis aktu małżeństwa – k. 171-171v, (zeznania świadka <span class="anon-block">R. K.</span> – k. 423-424, zeznania pozwanej <span class="anon-block">P. K.</span> – k. 449v-451)</em>
</p>
<p>W dniu 6 grudnia 2018 r. <span class="anon-block">R. K.</span> i <span class="anon-block">P. K.</span> zawarli w formie aktu notarialnego umowę ustanowienia rozdzielności majątkowej, a następnie umowę darowizny. Darowizna miała na celu zabezpieczenie <span class="anon-block">P. K.</span> i dzieci w razie śmierci męża i nie była związana z istniejącym zobowiązaniem pożyczkowym. O umowie pożyczki <span class="anon-block">P. K.</span> dowiedziała się dopiero po otrzymaniu wezwania do zapłaty od powoda w 2020 r. <span class="anon-block">P. N.</span> był bliskim znajomym <span class="anon-block">R. K.</span> i uczestniczył w jego ślubie, podobnie jak on był obecny na ślubie <span class="anon-block">N. T.</span>. Panowie byli w dobrych relacjach. <span class="anon-block">U. E. (2)</span> był zaskoczony przeniesieniem wierzytelności na <span class="anon-block">Ł. R.</span>.</p>
<p>
<em>
<!-- -->
(zeznania świadka <span class="anon-block">R. K.</span> – k. 423-424, zeznania pozwanej <span class="anon-block">P. K.</span> – k. 449v-451, akt notarialny – k. 172-174)</em>
</p>
<p>W dniu 6 grudnia 2018 r. <span class="anon-block">R. K.</span> darował na rzecz <span class="anon-block">P. K.</span>:</p>
<p>- udział wynoszący 4/5 części w nieruchomości stanowiącej lokal <span class="anon-block">(...)</span>, opisany w §1 ust. 1 pkt a) tego aktu, wraz z prawami związanymi z jego własnością;</p>
<p>- udział wynoszący 4/180 części w prawie użytkowania wieczystego <span class="anon-block">(...)</span> opisanej w §1 ust. 1 pkt b) tego akt;</p>
<p>- udział wynoszący 4/180 części w prawie użytkowania wieczystego działek gruntu nr <span class="anon-block">(...)</span> opisanych w §1 ust. 1 pkt c) tego aktu;</p>
<p>a <span class="anon-block">P. K.</span> powyższą darowiznę przyjęła do swojego majątku osobistego.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(wypis aktu notarialnego – k. 175-185)</em>
</p>
<p>25 stycznia 2019 r. <span class="anon-block">P. N.</span> i <span class="anon-block">R. K.</span> wprowadzili zmiany do umowy pożyczki dot. sposobu i nowych terminów zwrotu kwot pożyczki.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(aneks – k. 18-20)</em>
</p>
<p>W maju 2019 r. <span class="anon-block">R. K.</span> trafił na oddział intensywnej terapii z wysokim ciśnieniem. W 2020 r. przeszedł operację, która umożliwiła mu dalsze funkcjonowanie, jednak nigdy nie powrócił do pełni zdrowia .</p>
<p>
<em>
<!-- -->
(zeznania świadka <span class="anon-block">R. K.</span> – k. 423-424, zeznania pozwanej <span class="anon-block">P. K.</span> – k. 449v-451, dokumentacja medyczna – k. 186-201)</em>
</p>
<p>Dnia 23 sierpnia 2019 r. <span class="anon-block">P. N.</span> jako cedent i <span class="anon-block">Ł. R.</span> prowadzący działalność gospodarczą pod firmą <span class="anon-block">Ł. R.</span> Kancelaria Radcy Prawnego jako cesjonariusz zawarli umowę cesji wierzytelności. Cedent oświadczył, ze przysługuje mu wierzytelność w postaci roszczenia o zwrot kwoty 330 000 zł wraz z odsetkami na podstawie umowy pożyczki z dnia 24 maja 2017 r. zmienionej następnie aneksem z 25 stycznia 2019 r., solidarnie od <span class="anon-block">R. K.</span>, <span class="anon-block">T. N.</span>, <span class="anon-block">J. J.</span>. Cedent oświadczył, że w dniu 10 kwietnia 2019 r. <span class="anon-block">T. N.</span> uregulował tytułem spłaty pożyczki kwotę 10 000 zł oraz w dniu 8 kwietnia 2019 r. <span class="anon-block">J. J.</span> uregulował kwotę 10 000 zł (§1 ust. 1 i 2 umowy).</p>
<p>Cedent przelał na rzecz Cesjonariusza przysługującą mu w stosunku do pożyczkobiorców wierzytelność o zwrot pożyczki, o której mowa w §1, za zapłatą ceny 200 000 zł, wraz ze wszelkimi wierzytelnościami, prawami i uprawnieniami Cedenta przewidzianymi lub wynikającymi z umowy pożyczki z 24 maja 2017 r. (…), a Cesjonariusz oświadczył, że przelew ten w całości przyjmuje (§2 ust. 1 umowy).</p>
<p>
<em>
<!-- -->(umowa cesji wierzytelności – k. 21-23)</em>
</p>
<p>Referendarz Sądowy w Sądzie Rejonowym dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie w dniu 22 stycznia 2020 r. nadał klauzulę wykonalności aktowi notarialnemu z dnia 24 maja 2017 r., co do obowiązku zapłaty przez dłużników <span class="anon-block">R. K.</span>, <span class="anon-block">T. N.</span>, <span class="anon-block">J. J.</span> na rzecz wierzyciela <span class="anon-block">J. U.</span> należności w wysokości 330 000 zł z ograniczeniem odpowiedzialności dłużników do maksymalnej kwoty 350 000 zł.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(postanowienie – k. 32)</em>
</p>
<p>Pismem z 20 marca 2020 r. Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym dla Warszawy Mokotowa w sprawie o sygn. XXIII Km 69/20 poinformował <span class="anon-block">Ł. R.</span>, że postępowanie egzekucyjne wobec <span class="anon-block">R. K.</span> będzie umorzone z uwagi na stwierdzenie bezskuteczności egzekucji.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(pismo – k. 114-115)</em>
</p>
<p>W porozumieniu z dnia 16 września 2022 r. zawartym między <span class="anon-block">Ł. R.</span> prowadzącym działalność gospodarczą pod firmą <span class="anon-block">(...)</span> (jako wierzycielem) a <span class="anon-block">T. N.</span> i <span class="anon-block">J. J.</span> (jako dłużnikami) ustalono, że: <br/>- wierzyciel na podstawie umowy cesji z dnia 23 sierpnia 2019 r. nabył od <span class="anon-block">N. T.</span>, wierzytelność z tytułu umowy pożyczki zawartej w dniu 14 maja 2017 r., (zmienionej aneksem z dnia 25 stycznia 2019 r.), pomiędzy dłużnikami: <span class="anon-block">T. N.</span>, <span class="anon-block">J. J.</span> i <span class="anon-block">R. K.</span> a <span class="anon-block">P. N.</span>, która obejmuje: kwotę 330.000,00 zł tytułem należności głównej, odsetki umowne w wysokości 2% w skali roku, liczone od dnia 25 maja 2017 r. do dnia 27 września 2019 r. oraz odsetki ustawowe w dwukrotnej wysokości - maksymalne odsetki umowne za opóźnienie, liczone od dnia 28 września 2019 r. do dnia zapłaty <em>
<!-- -->
(ust. 1 preambuły porozumienia);</em>
</p>
<p>- <span class="anon-block">T. N.</span> na dzień zawarcia Porozumienia zapłacił na rzecz Wierzyciela kwotę w wysokości 125 000,00 zł tytułem zwrotu wierzytelności <em>
<!-- -->
(ust. 2 preambuły porozumienia);</em>
</p>
<p>- <span class="anon-block">J. J.</span> na dzień zawarcia Porozumienia zapłacił na rzecz Wierzyciela kwotę w wysokości 110 000,00 zł tytułem zwrotu wierzytelności <em>
<!-- -->
(ust. 3 preambuły porozumienia);</em>
</p>
<p>- <span class="anon-block">T. N.</span> i <span class="anon-block">J. J.</span> zobowiązali się zapłacić na rzecz Wierzyciela kwotę w łącznej wysokości <strong>
<!-- -->
130 574,49</strong> zł najpóźniej w terminie do dnia 31 lipca 2023 r., z zastrzeżeniem, iż :</p>
<p>
<span class="anon-block">T. N.</span> zobowiązał się do zapłaty na rzecz Wierzyciela kwoty: 57 421,80 zł obejmującej pozostały kapitał w wysokości 55 000,00 zł oraz odsetki w wysokości 2.421,80 zł liczone od dnia 1 lipca 2021 r. w wysokości 3% w skali roku, najpóźniej w terminie do dnia 31 lipca 2023 r., w ratach i terminach wskazanych w porozumieniu;</p>
<p>
<span class="anon-block">J. J.</span> zobowiązał się do zapłaty na rzecz Wierzyciela kwoty: 73 152,69 zł obejmującej pozostały kapitał w wysokości 70 000,00 zł oraz odsetki w wysokości <br/>3 152,69 zł liczone od dnia 1 lipca 2021 r. w wysokości 3% w skali roku, najpóźniej w terminie do dnia 31 lipca 2023 r., w ratach i terminach wskazanych w porozumieniu <em>
<!-- -->
(§ 1 ust. 1 pkt a i b porozumienia);</em>
</p>
<p>- w celu uniknięcia jakichkolwiek wątpliwości, Wierzyciel potwierdził, że kwoty spłat o których mowa w § 1 niniejszego Porozumienia będą zaliczane w pierwszej kolejności na poczet należności głównej wierzytelności z tytułu umowy cesji umowy pożyczki, o której mowa w Preambule Porozumienia a w późniejszej kolejności - na roszczenie z tytułu odsetek od należności głównej. Oznacza to, że z dniem spłaty cała należność główna wynikająca z tytułu cesji umowy pożyczki zostanie spłacona, a Wierzycielowi będą przysługiwały jedynie roszczenia wobec stron trzecich o pozostałą do spłaty część odsetek wynikających z cesji umowy pożyczki <em>
<!-- -->(§ 2 ust. 6 porozumienia)</em>;</p>
<p>- strony zgodnie oświadczyły, że Porozumienie, <strong>
<!-- -->
zastępuje</strong> wszelkie wcześniejsze ustalenia pomiędzy stronami, w tym porozumienie zawarte pomiędzy <span class="anon-block">T. N.</span> a Wierzycielem w dniu 21 lutego 2020 r. oraz porozumienie zawarte pomiędzy <span class="anon-block">J. J.</span> a Wierzycielem w dniu 13 marca 2020 r. <em>
<!-- -->
(§ 2 ust. 7 porozumienia).</em>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->
(porozumienie z 16 września 2022 r. – k. 261-262, zeznania świadka <span class="anon-block">J. J.</span> – k. 394-394v, zeznania świadka <span class="anon-block">T. N.</span> – k. 386-389, zeznania powoda k. 448 i nast.)</em>
</p>
<p>Od dnia zawarcia pożyczki <span class="anon-block">J. J.</span> wpłacił na jej poczet, głównie na rzecz <span class="anon-block">Ł. R.</span> kwotę ogółem 198 151,69 zł, licząc łącznie z kwotą, którą <span class="anon-block">J. J.</span> wpłacił wcześniej na rzecz <span class="anon-block">N. T.</span> w wysokości 10 000 zł w dniu 8 kwietnia 2019 r.</p>
<p>
<em>
<!-- -->
(lista transakcji – k. 308-309, potwierdzenie otrzymania przelewu – k. 124,126-127, 129, 365-374, potwierdzenie przelewów z aplikacji <span class="anon-block">U.</span> – k. 310, 375, potwierdzenia przelewów k. 455 – 466, zeznania świadka <span class="anon-block">J. J.</span> – k. 394-394v)</em>
</p>
<p>
<span class="anon-block">T. N.</span> wpłacił natomiast na rzecz <span class="anon-block">Ł. R.</span> finalnie kwotę 182 421,81zł.</p>
<p>
<em>
<!-- -->
(lista transakcji – k. 311-313, potwierdzenie przelewu – k. 314, potwierdzenie otrzymania przelewu – k. 122-123, 125, 128, 130-132, 344-364, kwitki od k. 467 do 480, zeznania świadka <span class="anon-block">T. N.</span> – k. 386-389, okoliczność niekwestionowana przez powoda k. 499)</em>
</p>
<p>
<span class="anon-block">T. N.</span> dokonał ponadto wcześniej na rzecz <span class="anon-block">N. T.</span> wpłaty w wysokości 10 000 zł w dniu 10 kwietnia 2019 r. Kwota ta objęła kapitał. Porozumienie z 16 września 2022 r. zostało wykonane w 100% przez <span class="anon-block">T. N.</span>.</p>
<p>
<em>
<!-- -->
(zeznania świadka <span class="anon-block">T. N.</span> – k. 386-389)</em>
</p>
<p>Ostatecznie <span class="anon-block">J. J.</span> w wykonaniu spłaty umowy pożyczki zawartej z <span class="anon-block">P. N.</span>, jak i zawartego później porozumienia z <span class="anon-block">Ł. R.</span> uiścił łącznie sumę 198 152,69 zł, na którą składały się: kwoty 78 152,69 zł i 110 000 zł tytułem zwrotu wierzytelności, wpłacone na rzecz <span class="anon-block">Ł. R.</span> oraz 10 000 zł na rzecz <span class="anon-block">N. T.</span> – wierzyciela pierwotnego.</p>
<p>
<em>
<!-- -->
(potwierdzenia przelewów – k. 455-466, porozumienie z 16 września 2022 r. – k. 261-262v, zeznania świadka <span class="anon-block">J. J.</span> – k. 394-394v)</em>
</p>
<p>Natomiast <span class="anon-block">T. N.</span> w wykonaniu spłaty umowy pożyczki zawartej z <span class="anon-block">P. N.</span>, jak i późniejszego porozumienia z <span class="anon-block">Ł. R.</span> uiścił łącznie kwotę 192 421,81 zł, na którą składa się: 57 421,81 zł i 125 000 zł wpłacone na rzecz <span class="anon-block">Ł. R.</span> tytułem zwrotu wierzytelności oraz 10 000 zł na rzecz <span class="anon-block">N. T.</span> – wierzyciela pierwotnego.</p>
<p>
<em>
<!-- -->
(potwierdzenia przelewów – k. 467-480, porozumienie z 16 września 2022 r. – k. 261-262v, zeznania świadka <span class="anon-block">T. N.</span> – k. 386-389)</em>
</p>
<p>***</p>
<p>Ustalając powyższy stan faktyczny Sąd oparł się na wyżej wskazanych, a zgromadzonych w aktach sprawy dowodach z dokumentów, których prawdziwość i wiarygodność nie wzbudziła wątpliwości Sądu. Ponadto korelują one z pozostałym wiarygodnym materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie. Powyższe dokumenty nie budziły żadnych wątpliwości Sądu, albowiem nie nosiły żadnych śladów przerobienia, podrobienia czy innej ingerencji. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że przedmiotowe dokumenty przedstawiają rzeczywisty tok zdarzeń między stronami. Co prawda strona pozwana zakwestionowała dokument stanowiący oświadczenie o przekazaniu składnika majątkowego na potrzeby własne (k. 212), jednak z uwagi na okoliczności przedstawione w dalszej części uzasadnienia Sąd nie brał pod uwagę tego dokumentu, uznając go irrelewantny dla ostatecznego rozstrzygnięcia.</p>
<p>Sąd dał wiarę zeznaniom świadka <span class="anon-block">T. N.</span> <em>
<!-- -->
(k. 386-389) </em>złożonym na piśmie. Zeznania korespondują z pozostałymi dowodami zgromadzonymi w sprawie, w tym z dokumentami przedłożonymi przez strony postępowania. Świadek szczegółowo odniósł się do jego obowiązków z tytułu zawartej pożyczki oraz porozumienia. Zeznał, iż jego zobowiązanie zostało w pełni spłacone – kapitał i odsetki zgodnie z harmonogramem z zawartego porozumienia. Świadek odpowiedział na pytania konsekwentnie i logicznie. Zgodność zeznań z innymi dowodami, spójność wypowiedzi świadka oraz brak jakiejkolwiek motywacji do składania nieprawdziwych zeznań sprawiają, że są one wiarygodne i mają dużą wartość dowodową.</p>
<p>Sąd dał również wiarę zeznaniom świadka <span class="anon-block">J. J.</span> <em>
<!-- -->
(k. 394-394v) </em>złożonym na piśmie. Zeznania korespondują z pozostałymi dowodami zgromadzonymi w sprawie, w tym z dokumentami przedłożonymi przez stronę pozwaną. Świadek szczegółowo odniósł się do wpłat dokonanych na rzecz <span class="anon-block">Ł. R.</span>. Na dzień złożenia zeznań świadek miał do spłaty niewielką część zobowiązania. W toku postępowania strona pozwana przedstawiła dowody na całkowitą spłatę zobowiązania przez <span class="anon-block">J. J.</span>. Zeznania świadka były spójne i logiczne, a także korespondowały z innymi dowodami, więc tym bardziej należy uznać je za wiarygodne.</p>
<p>Sąd dał także wiarę zeznaniom świadka <span class="anon-block">R. K.</span> <em>
<!-- -->
(k. 423-424)</em>. Zeznania te korelują z pozostałymi dowodami zgromadzonymi w sprawie. Świadek szczegółowo odniósł się do okoliczności zawarcia umowy darowizny z żoną <span class="anon-block">N. E.</span> oraz swojego stanu zdrowia. Jednoznacznie wskazał, iż <span class="anon-block">T. N.</span> i <span class="anon-block">J. J.</span> spłacili pożyczkę zaciągniętą u <span class="anon-block">N. T.</span>. Świadek odpowiadał na pytania konsekwentnie i logicznie. Zeznania były zgodne z pozostałymi dowodami, co sprawiło, że sąd uznał je za wiarygodne.</p>
<p>Sąd dał wreszcie wiarę zeznaniom pozwanej <span class="anon-block">P. K.</span> <em>
<!-- -->
(k.449v-451)</em>. Pozwana wskazywała na okoliczności zawarcia umowy darowizny z mężem, a także na problemy zdrowotne <span class="anon-block">R. K.</span>. Była przekonana o spłacie całej pożyczki przez <span class="anon-block">T. N.</span> i <span class="anon-block">J. J.</span>, a także, że ich zobowiązanie obejmuje należność główną i odsetki. Nie miała również świadomości o pokrzywdzeniu wierzyciela – <span class="anon-block">Ł. R.</span>. Przedstawiła dowody potwierdzające spłatę zobowiązania powyżej kwoty wskazanej w porozumieniu na okoliczność braku pokrzywdzenia wierzyciela i w ogóle braku istniejącej aktualnie wierzytelności. Pozwana odpowiadała na pytania konsekwentnie i rzeczowo. Zgodność zeznań z innymi dowodami, a także spójność jej wypowiedzi sprawiły, że sąd ocenił zeznania pozwanej jako wiarygodne, mimo iż pozwana była bezpośrednio zainteresowana wynikiem sprawy.</p>
<p>Sąd dał wiarę jedynie w części zeznaniom powoda <span class="anon-block">Ł. R.</span> <em>
<!-- -->
(k.448-449v</em>) tj. w części wykonania zobowiązania przez <span class="anon-block">T. N.</span> i <span class="anon-block">J. J.</span> zawartego w porozumieniu. W tym zakresie zeznania pozwanego pokrywały się z zebranym materiałem dowodowym. Co więcej powód wskazał, iż doszło do jednej rozmowy z <span class="anon-block">R. K.</span>, w którym mówił on o problemach zdrowotnych i planowanej operacji. W pozostałym zakresie zeznaniom powoda nie sposób dać wiary, ponieważ przeczyły im zgromadzone w sprawie dokumenty. W niniejszym przypadku, zeznania powoda w kwestii dotyczącej wysokości spłat dokonanych przez <span class="anon-block">T. N.</span> i <span class="anon-block">J. J.</span> były wprost sprzeczne nie tylko z zeznaniami powyższych świadków, ale także z dokumentacją dołączoną do akt sprawy. Powód nie potrafił wskazać błędów w wyliczeniach strony pozwanej, sąd je w trakcie narady nad wyrokiem szczegółowo zweryfikował (o czym będzie jeszcze mowa w dalszej części uzasadnienia). Sąd uznał zeznania powoda za niespójne i niekonsekwentne, np. w jednym miejscu powód zeznawał, iż umowa pożyczki wygasła (k.449), w innym miejscu swoich zeznań tłumacząc, iż jednak nie wygasła (k. 449 verte).</p>
<p>Wniosek strony pozwanej o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego grafologa został ostatecznie cofnięty (k. 326).</p>
<p>
<strong>
<!-- --> Sąd Okręgowy zważył co następuje. </strong>
</p>
<p>Powództwo należało oddalić w całości.</p>
<p>W niniejszej sprawie powód ostatecznie nie kwestionował otrzymanych przez <span class="anon-block">T. N.</span> kwoty 192 421,81 zł, zaś na pytanie czy otrzymał ogółem kwotę 370 574 zł wskazał, że uznaje tylko kwoty wpłacone przez panów <span class="anon-block">N.</span> i <span class="anon-block">J.</span>, wynikające z przelewów, nie zaś z tabeli przedstawionych przez stronę pozwaną(k. 499). Kwestią sporu pozostawała także należność odsetkowa z tytułu zawartej umowy pożyczki z dnia 24 maja 2017 r., a później porozumienia z dnia 16 września 2022 r.</p>
<p>Na wstępie należy zaznaczyć, że w niniejszej sprawie jako podstawę prawną do wystąpienia z pozwem wskazano <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 527)">art. 527 k.c.</a> regulujący skargę pauliańską. Skarga pauliańska jest środkiem ochrony wierzyciela w przypadku nielojalnego zachowania dłużnika. Zapewnia skuteczne zaspokojenie z przedmiotów majątkowych, które wskutek czynności prawnej dokonanej z pokrzywdzeniem wierzyciela wyszły z majątku dłużnika albo do niego nie weszły.</p>
<p>Stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 527;art. 527 § 1)">art. 527 § 1 k.c.</a>, gdy wskutek czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową, każdy z wierzycieli może żądać uznania tej czynności za bezskuteczną w stosunku do niego, jeżeli dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli, a osoba trzecia o tym wiedziała lub przy zachowaniu należytej staranności mogła się dowiedzieć. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 527 § 2)">§ 2</a> cytowanego przepisu zawiera legalną definicję czynności prawnej dokonywanej z pokrzywdzeniem wierzycieli stanowiąc, że czynność prawna dłużnika jest dokonana z pokrzywdzeniem wierzycieli, jeżeli wskutek tej czynności dłużnik stał się niewypłacalny albo stał się niewypłacalny w wyższym stopniu, niż przed dokonaniem czynności. W myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 527 § 3)">§ 3</a> tego przepisu, jeżeli wskutek czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli uzyskała korzyść majątkową osoba będąca w bliskim z nim stosunku, domniemywa się, że osoba ta wiedziała, iż dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli.</p>
<p>W myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 528)">art. 528 k.c.</a> jeżeli wskutek czynności prawnej dokonanej przez dłużnika z pokrzywdzeniem wierzycieli osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową bezpłatnie, wierzyciel może żądać uznania czynności prawnej za bezskuteczną, chociażby osoba ta nie wiedziała i nawet przy zachowaniu należytej staranności nie mogła się dowiedzieć, że dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli</p>
<p>Zgodnie natomiast z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 530)">art. 530 k.c.</a>, przepisy artykułów poprzedzających stosuje się odpowiednio w wypadku, gdy dłużnik działał w zamiarze pokrzywdzenia przyszłych wierzycieli. Jeżeli jednak osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową odpłatnie, wierzyciel może żądać uznania czynności za bezskuteczną tylko wtedy, gdy osoba trzecia o zamiarze dłużnika wiedziała.</p>
<p>Instytucja skargi pauliańskiej służy ochronie interesów wierzyciela w razie niewypłacalności dłużnika. Konieczność zapewnienia wierzycielowi tej ochrony wynika z faktu, że dług wobec wierzyciela nie ogranicza dłużnika w możliwości rozporządzania poszczególnymi składnikami jego majątku i zaciągania kolejnych zobowiązań (A. Karnicka-Kawczyńska, J. Kawczyński, Skarga pauliańska, s. 18). Co do zasady, czynności prawne dłużnika dokonane z osobami trzecimi pozostają poza zainteresowaniem wierzyciela, a sam fakt zawarcia tych czynności nie narusza praw wierzyciela, dopóki może on zaspokoić swoją wierzytelność z majątku dłużnika (B. Burian, w: J. Gołaczyński, P. Machnikowski (red.), Współczesne problemy prawa prywatnego, s. 53). Skarga pauliańska znajduje zastosowanie wówczas, gdy dłużnik swoim nieuczciwym zachowaniem powoduje lub zwiększa stan swojej niewypłacalności, uniemożliwiając w ten sposób realizację praw wierzyciela, a korzyść z takiego zachowania dłużnika otrzymuje osoba trzecia. Jurydyczny sens skargi pauliańskiej polega na wyposażeniu pokrzywdzonego wierzyciela w możliwość prowadzenia egzekucji w celu zaspokojenia chronionej wierzytelności z przedmiotu znajdującego się w majątku osoby trzeciej (na tzw. funkcję egzekucyjną skargi pauliańskiej zwrócił uwagę SN w wyr. z 11.7.2014 r., III CSK 247/13, Legalis). M. Bławat [w:] W. Borysiak (red.), <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">Kodeks cywilny</a>. Komentarz, wyd. 34, 2025, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 527)">art. 527</a>.</p>
<p>Legitymowanym do zaskarżenia czynności fraudacyjnej dłużnika z osobą trzecią jest <strong>
<!-- -->wierzyciel </strong>w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 353;art. 353 § 1)">art. 353 § 1</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 1)">art. 1 KC</a>, tj. podmiot stosunku cywilnoprawnego uprawniony do żądania od dłużnika spełnienia świadczenia (P. Machnikowski, w: Gniewek, Machnikowski, Komentarz, 2019, s. 1180).</p>
<p>Podstawowymi przesłankami udzielenia wierzycielowi ochrony na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 527)">art. 527 k.c.</a> są:</p>
<p>1) przysługiwanie wierzycielowi zaskarżalnej wierzytelności w stosunku do dłużnika;</p>
<p>2) dokonanie przez dłużnika czynności prawnej z osobą trzecią;</p>
<p>3) pokrzywdzenie wierzyciela;</p>
<p>4) uzyskanie korzyści majątkowej przez osobę trzecią;</p>
<p>5) świadomość dłużnika o pokrzywdzeniu wierzyciela;</p>
<p>6) działanie przez osobę trzecią w złej wierze.</p>
<p>Powyższe przesłanki muszą wystąpić kumulatywnie, a ciężar ich wykazania co do zasady, spoczywa na wierzycielu (<em>
<!-- -->vide: wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 19 września 2012r., sygn. akt V ACa 667/12, L.).</em>
</p>
<p>W powództwie wytoczonym na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 527)">art. 527 k.c.</a> wierzyciel powinien wykazać istnienie zaskarżalnej wierzytelności przysługującej mu względem dłużnika. Ochronie zaś podlegają wierzytelności istniejące zarówno w momencie dokonywania czynności prawnej przez dłużnika z osobą trzecią, jak i w chwili wytoczenia powództwa pauliańskiego oraz zamknięcia rozprawy (wyrok Sądu Najwyższego z 15 lutego 2013 r., I CSK 323/12, Legalis). „Ochrony pauliańskiej można udzielić wierzycielowi, którego wierzytelność względem dłużnika jest realna i skonkretyzowana, a nie jedynie hipotetyczna (wyr. SN z 13.2.1970 r., III CRN 546/69, Legalis; wyr. SN z 15.2.2013 r., I CSK 323/12, Legalis). W petitum pozwu oraz w sentencji wyroku uwzględniającego skargę pauliańską należy oznaczyć wierzytelność podlegającą ochronie, tj. opisać ją pod kątem podmiotowym i przedmiotowym (wyr. SN z 13.2.1970 r., III CRN 546/69, Legalis; wyr. SN z 28.12.1976 r., III CRN 302/76, Legalis; uchw. SN z 11.10.1995 r., III CZP 139/95, OSNC 1996, Nr 1, poz. 17; wyr. SN z 4.10.2007 r., V CSK 248/07, Legalis; wyr. SN z 20.2.2015 r., V CSK 305/14, Legalis). Nieoznaczenie wierzytelności podlegającej ochronie nie stanowi jedynie braku formalnego pozwu, lecz skutkuje oddaleniem powództwa. Sądowi nie przysługuje bowiem kompetencja do oznaczenia wierzytelności, której ochrony domaga się powód - stanowiłoby to niedopuszczalną ingerencję sądu w sferę kształtowania treści powództwa (wyr. SN z 13.10.2010 r., I CSK 594/09, Legalis). Konieczność oznaczenia wierzytelności prowadzi do wniosku, że wierzyciel nie może wykorzystać instytucji skargi pauliańskiej dla ochrony różnych lub też jedynie ogólnie ujętych i nieskonkretyzowanych wierzytelności przysługujących mu względem danego dłużnika (wyr. SA w Gdańsku z 22.10.2014 r., V ACa 488/14, Legalis)." (M. Bławat [w:] W. Borysiak (red.), Kodeks cywilny. Komentarz, wyd. 34, 2025, art. 527).</p>
<p>„Przesłanką skargi pauliańskiej jest pokrzywdzenie wierzyciela na skutek czynności prawnej dokonanej przez dłużnika z osobą trzecią. Stan ten ustawodawca zdefiniował w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 527;art. 527 § 2)">art. 527 § 2 k.c.</a> przez odwołanie się do niewypłacalności dłużnika. Niewypłacalność dłużnika to aktualny brak możliwości wywiązania się z ciążących na nim zobowiązań (M. Pyziak-Szafnicka, Ochrona, s. 91). Chodzi o taki stan faktyczny dotyczący majątku dłużnika, w którym egzekucja prowadzona zgodnie z przepisami <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">k.p.c.</a> nie może przynieść zaspokojenia wierzytelności pieniężnej przysługującej przeciwko temu dłużnikowi ze względu na brak wystarczających składników majątkowych w jego majątku (M. Pyziak-Szafnicka, Ochrona, s. 93 i 96; wyr. SA w Lublinie z 4.6.2013 r., I ACa 98/13, Legalis). Jeśli dłużnik nie jest niewypłacalny, to kwestia badania ewentualnego pokrzywdzenia wierzyciela w ogóle nie zachodzi (G.A. Tworzewski, Obrona, s. 77). Powiększenie stanu niewypłacalności to zwiększenie istniejącej już dysproporcji między majątkiem dłużnika a wysokością jego zobowiązań (P. Machnikowski, w: Gniewek, Machnikowski, Komentarz, 2019, s. 1185). Pokrzywdzenia wierzyciela nie należy utożsamiać ze szkodą w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 361)">art. 361 KC</a>; wystąpienie szkody nie jest przesłanką skargi pauliańskiej (P. Machnikowski, w: Gniewek, Machnikowski, Komentarz, 2019, s. 1184). Niewypłacalność dłużnika nie powoduje bowiem uszczerbku w majątku wierzyciela w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 361)">art. 361 KC</a> - wierzytelność istnieje nadal, nie wygasa i stąd nie można też mówić o jakichś utraconych korzyściach wierzyciela (M. Pyziak-Szafnicka, Ochrona, s. 98). Dłużnik może zostać uznany za niewypłacalnego także mimo otrzymywania stałych dochodów, jeśli mają one na tyle niewielkie rozmiary, że egzekucja z tych źródeł zajęłaby wiele lat (M. Jasińska, Skarga pauliańska. Ochrona, s. 47-48). Przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 527;art. 527 § 2)">art. 527 § 2 KC</a> wskazuje na konieczność istnienia związku przyczynowego między czynnością prawną dokonaną przez dłużnika z osobą trzecią a jego niewypłacalnością. Nie chodzi tu o adekwatny związek przyczynowy w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 361)">art. 361 KC</a>, lecz związek wyznaczany za pomocą testu condictio sine qua non (K. Mularski, Skarga pauliańska, s. 16-17; T. Szanciło, Istota, s. 14). Polega on na tym, że zaskarżona czynność prawna jest koniecznym - choć niekoniecznie jedynym - warunkiem powstania lub zwiększenia stanu niewypłacalności dłużnika (M. Pyziak-Szafnicka, Ochrona, s. 105; M. Wilejczyk, Przesłanki skargi, s. 82; P. Machnikowski, w: Gniewek, Machnikowski, Komentarz, 2019, s. 1185). Ustawa nie wymaga, aby czynność podjęta przez dłużnika z osobą trzecią stanowiła samodzielny powód niewypłacalności dłużnika, może ona stanowić jedną z wielu przyczyn (wyr. SA w Białymstoku z 26.7.2019 r., I ACa 147/19, Legalis). Wierzyciel może dowodzić niewypłacalności dłużnika w dowolny sposób (T. Szanciło, Istota, s. 13; A. Karnicka-Kawczyńska, J. Kawczyński, Skarga pauliańska, s. 19). Szczególną rolę odgrywają takie dokumenty urzędowe, jak postanowienie komornika o umorzeniu postępowania egzekucyjnego z powodu bezskuteczności egzekucji wobec braku majątku dłużnika czy też postanowienie sądu o ogłoszeniu upadłości dłużnika. Dowodu niewypłacalności dłużnika nie stanowi jednak sam fakt zaprzestania spłacania danego wierzyciela (K. Mularski, Skarga pauliańska, s. 15).</p>
<p>Przesłanka niewypłacalności dłużnika musi istnieć w chwili zamknięcia rozprawy z powództwa wierzyciela pauliańskiego. Także stan pokrzywdzenia wierzyciela należy oceniać nie według chwili dokonania czynności prawnej dłużnika z osobą trzecią, lecz według chwili rozstrzygnięcia postępowania ze skargi pauliańskiej (wyr. SN z 22.3.2001 r., V CKN 280/00, Legalis; wyr. SN z 23.7.2003 r., B. Burian, w: J. Gołaczyński, P. Machnikowski (red.), Współczesne problemy prawa prywatnego, s. 54; K. Mularski, Skarga pauliańska, s. 13). Wynika to z celu omawianego przepisu, jakim nie jest samo unicestwienie skutków zaskarżonej czynności prawnej wobec wierzyciela, lecz umożliwienie mu przeprowadzenia efektywnej egzekucji. Dlatego istotne jest nie to, czy w chwili dokonywania zaskarżonej czynności prawnej była ona krzywdząca dla wierzyciela, doprowadzając do niewypłacalności lub zmniejszenia wypłacalności dłużnika, lecz to, czy taki skutek występuje obecnie, gdy wierzyciel zaskarżył do sądu tę czynność. Nie można bowiem wykluczyć sytuacji, w których czynność prawna w chwili jej dokonywania wprawdzie powodowała niewypłacalność dłużnika, lecz następnie dłużnik uzyskał majątek, z którego można prowadzić egzekucję. Skoro dłużnik przestał być niewypłacalny, to zarówno cel, jak i zasadnicza przesłanka <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 527)">art. 527 KC</a> odpadły, przez co powództwo pauliańskie powinno zostać oddalone (wyr. SN z 23.7.2003 r., II CKN 299/01, Legalis; T. Szanciło, Istota, s. 14).” M. Bławat [w:] W. Borysiak (red.), <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">Kodeks cywilny</a>. Komentarz, wyd. 34, 2025, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 527)">art. 527</a>.</p>
<p>Przesłanki świadomości pokrzywdzenia wierzycieli nie należy utożsamiać z zamiarem ich pokrzywdzenia (P. Machnikowski, w: Gniewek, Machnikowski, Komentarz, 2019, s. 1186; T. Szanciło, Istota, s. 14-15). Ustawodawca wyraźnie rozróżnił świadomość pokrzywdzenia aktualnych wierzycieli (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 527)">art. 527 KC</a>) i zamiar pokrzywdzenia wierzycieli przyszłych (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 530)">art. 530 KC</a>). Świadomość pokrzywdzenia wierzycieli to rozeznanie lub możliwość zrozumienia przez dłużnika, że oznaczone zachowanie własne może spowodować dla ogółu wierzycieli niemożność zaspokojenia ich należności (wyr. SN z 29.5.2015 r., V CSK 454/14, Legalis). Decydująca jest wiedza o skutku, a nie wola lub chęć jego osiągnięcia. Świadomość pokrzywdzenia istnieje, jeśli dłużnik wie, że na skutek czynności prawnej określone składniki wyjdą z jego majątku, a wierzyciele będą mieli trudności z zaspokojeniem wierzytelności (M. Pyziak-Szafnicka, Ochrona, s. 114-115). Wystarczy w zasadzie, aby dłużnik uświadamiał sobie ujemny wpływ danej czynności prawnej na położenie swoich wierzycieli. Przez zamiar pokrzywdzenia wierzycieli rozumieć zaś należy taki stosunek psychiczny dłużnika do wyobrażonego skutku podjętego działania, który pozwala przyjąć, ze dłużnik chce pokrzywdzenia wierzyciela, a czynność zostaje dokonana właśnie w tym celu (wyr. SN z 29.5.2015 r., V CSK 454/14, Legalis). Zgodnie z orzecznictwem dla spełnienia przesłanki świadomości dłużnika co do pokrzywdzenia wierzycieli wystarczy wykazanie istniejącej u dłużnika wiedzy o możliwości wystąpienia skutku w postaci pokrzywdzenia wierzycieli, tj. że dłużnik takie pokrzywdzenie przewidywał w granicach ewentualności (wyr. SA w Gdańsku z 10.1.1995 r., I ACr 1014/94, Legalis). Przesłanka świadomości pokrzywdzenia wierzycieli nie występuje, jeśli w konkretnej sytuacji dłużnik mógł trwać w uzasadnionym przekonaniu, że do niewypłacalności nie dojdzie, gdyż np. uzyska w niedługim czasie dochody, których jednak nie otrzymał na skutek zdarzeń losowych typu pożar, wypadek, choroba (P. Machnikowski, w: Gniewek, Machnikowski, Komentarz, 2019, s. 1186; M. Pyziak-Szafnicka, Ochrona, s. 117-118). Chwilą istotną dla oceny istnienia świadomości pokrzywdzenia wierzycieli po stronie dłużnika jest moment dokonywania przez niego zaskarżonej czynności prawnej z osobą trzecią (M. Pyziak-Szafnicka, Ochrona, s. 116; M. Jasińska, Skarga pauliańska. Ochrona, s. 101-102; T. Szanciło, Istota, s. 15; B. Burian, w: J. Gołaczyński, P. Machnikowski (red.), Współczesne problemy prawa prywatnego, s. 60).</p>
<p>Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy już na wstępie należy stwierdzić, że nie zostały spełnione wszystkie wymagane przesłanki odpowiedzialności pozwanej wobec powoda na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 527)">art. 527 i nast. kodeksu cywilnego</a>. W ocenie Sądu powód nie wykazał przede wszystkim, że przysługuje mu w dalszym ciągu wierzytelność wobec <span class="anon-block">R. K.</span> (według stanu na datę zamknięcia rozprawy).</p>
<p>Powód w pozwie z 23 grudnia 2020 r. podał, iż przysługuje mu wierzytelność w wysokości 151 200,31 zł wraz z podwójnymi ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu oraz odsetkami w łącznej kwocie 41 983,13 zł.</p>
<p>Podkreślenia w tym miejscu wymaga oczywisty na gruncie polskiego prawa cywilnego fakt, iż to strona powodowa powinna udowodnić, że określona wierzytelność jej przysługuje, tym bardziej, że jako wierzyciel dochodzący zaspokojenia wierzytelności, powinien wykazać podstawę (źródło) zobowiązania pozwanej, jak i jego wysokość. Zgodnie bowiem z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 k.c.</a> ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi określone dla siebie skutki prawne, tym bardziej, że ciężar dowodu pozostaje w ścisłym związku z problematyką procesową dowodów. Sąd tylko wyjątkowo winien ingerować w przebieg postępowania dowodowego dopuszczając dowody z urzędu, które to uprawnienie wynika z treści przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 232)">art. 232 k.p.c.</a> Zgodnie bowiem z przyjętą linią orzecznictwa obowiązek wskazania dowodów, potrzebnych dla rozstrzygnięcia sprawy, obciąża przede wszystkim strony (por. wyrok Sądu Najwyższego z 24 października 1996 r., III CKN 6/96, OSNC 1997/3/29).</p>
<p>Zgodnie z zasadami procesu cywilnego ciężar przedstawiania materiału dowodowego spoczywa na stronach (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 232)">art. 232 k.p.c.</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 3)">art. 3 k.p.c.</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 k.c.</a>). Jego istota sprowadza się do ryzyka poniesienia przez stronę ujemnych konsekwencji braku wywiązania się z powinności przedstawienia dowodów. Skutkiem braku wykazania przez stronę prawdziwości twierdzeń o faktach istotnych dla sprawy jest tylko to, że twierdzenia takie zasadniczo nie będą mogły leżeć u podstaw sądowego rozstrzygnięcia. Strona, która nie udowodni przytoczonych twierdzeń, utraci korzyści, jakie uzyskałaby aktywnym działaniem. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">Artykuł 6 k.c.</a> określa reguły dowodzenia, tj. przedmiot dowodu oraz osobę, na której spoczywa ciężar udowodnienia faktów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia, przy czym sąd nie ma obowiązku dążenia do wszechstronnego zbadania wszystkich okoliczności sprawy oraz nie jest zobowiązany do zarządzania dochodzenia w celu uzupełnienia lub wyjaśnienia twierdzeń stron i wykrycia środków dowodowych pozwalających na ich udowodnienie. Nie ma też obowiązku przeprowadzenia z urzędu dowodów zmierzających do wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 232)">art. 232 k.p.c.</a>). Obowiązek przedstawienia dowodów spoczywa na stronach (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 3)">art. 3 k.p.c.</a>), a ciężar udowodnienia faktów mających dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 227)">art. 227 k.p.c.</a>) spoczywa na tej stronie, która z tych faktów wywodzi skutki prawne (vide: Wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z 28 listopada 2019 r. , I AGa 50/19).</p>
<p>Kluczowe dla rozstrzygnięcia fakty nie mogą opierać się wyłącznie na gołosłownych twierdzeniach strony i jej przekonaniu, które nie znajduje oparcia w zebranym w sprawie materiale dowodowym. Istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności muszą zostać udowodnione (tak: Sąd Apelacyjny w Łodzi w wyroku z 20 listopada 2019 r., III AUa 22/19, LEX nr 2764307).</p>
<p>Po zanalizowaniu dostarczonego przez strony niniejszego postępowania materiału dowodowego sąd wziął pod uwagę, iż zgodnie z umową pożyczki z 24 maja 2017 r. zawartą pomiędzy <span class="anon-block">P. N.</span> a <span class="anon-block">R. K.</span>, <span class="anon-block">O. T.</span>, <span class="anon-block">A. A.</span> – dłużnicy zobowiązali się wówczas solidarnie do spłaty zobowiązania w wysokości 350 000 zł. Bezspornie następnie wierzytelność ta ( już w zmniejszonej wysokości 330 000 zł , gdyż ogółem 20 000 zł <span class="anon-block">N. T.</span> otrzymał od dłużników) została scedowana na rzecz <span class="anon-block">Ł. R.</span> prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą <span class="anon-block">(...)</span> -za zapłatę ceny w wysokości 200 000 zł (do wątku związanego z występowaniem przez powoda raz w charakterze osoby fizycznej, a raz jako przedsiębiorcy sąd odniesie się w dalszej części uzasadnienia). <br/>
</p>
<p>Najpierw należy zaakcentować, że w kolejnych latach kształt zobowiązania wynikającego z umowy pożyczki z 2017 r. ulegał modyfikacjom. Zgodnie bowiem z ust. 1 preambuły porozumienia z dnia 16 września 2022 r. wierzyciel <span class="anon-block">Ł. R.</span> na podstawie umowy cesji z dnia 23 sierpnia 2019 r. nabył od <span class="anon-block">P. N.</span>, wierzytelność z tytułu umowy pożyczki zawartej w dniu 14 maja 2017 r., (zmienionej aneksem z dnia 25 stycznia 2019 r.), pomiędzy dłużnikami: <span class="anon-block">T. N.</span>, <span class="anon-block">J. J.</span> i <span class="anon-block">R. K.</span> a <span class="anon-block">P. N.</span>, która obejmowała: kwotę 330.000,00 zł tytułem należności głównej, odsetki umowne w wysokości 2% w skali roku, liczone od dnia 25 maja 2017 r. do dnia 27 września 2019 r. oraz odsetki ustawowe w dwukrotnej wysokości - maksymalne odsetki umowne za opóźnienie, liczone od dnia 28 września 2019 r. do dnia zapłaty. W w/w porozumieniu z dnia 16 września 2022 r. zawartym między <span class="anon-block">Ł. R.</span> prowadzącym działalność gospodarczą pod <span class="anon-block">(...)</span> (jako wierzycielem) a <span class="anon-block">T. N.</span> i <span class="anon-block">J. J.</span> (jako dłużnikami), już bez udziału <span class="anon-block">R. K.</span>, ustalono, że <span class="anon-block">T. N.</span> na dzień zawarcia Porozumienia zapłacił już na rzecz wierzyciela kwotę w wysokości 125 000,00 zł tytułem zwrotu wierzytelności, a <span class="anon-block">J. J.</span> na dzień zawarcia Porozumienia zapłacił na rzecz Wierzyciela kwotę w wysokości 110 000,00 zł tytułem zwrotu wierzytelności. I dalej w tymże porozumieniu <span class="anon-block">T. N.</span> i <span class="anon-block">J. J.</span> zobowiązali się zapłacić na rzecz Wierzyciela kwotę w łącznej wysokości <strong>
<!-- -->
130 574,49</strong> zł najpóźniej w terminie do dnia 31 lipca 2023 r., z zastrzeżeniem, iż :</p>
<p>a)
<span class="anon-block">T. N.</span> zobowiązał się do zapłaty na rzecz Wierzyciela kwoty: 57 421,80 zł obejmującej pozostały kapitał w wysokości 55 000,00 zł oraz odsetki w wysokości 2.421,80 zł liczone od dnia 1 lipca 2021 r. w wysokości 3% w skali roku, najpóźniej w terminie do dnia 31 lipca 2023 r., w ratach i terminach wskazanych w porozumieniu;</p>
<p>b) <span class="anon-block">J. J.</span> zobowiązał się do zapłaty na rzecz Wierzyciela kwoty: 73 152,69 zł obejmującej pozostały kapitał w wysokości 70 000,00 zł oraz odsetki w wysokości <br/>3 152,69 zł liczone od dnia 1 lipca 2021 r. w wysokości 3% w skali roku, najpóźniej w terminie do dnia 31 lipca 2023 r., w ratach i terminach wskazanych w porozumieniu <em>
<!-- -->
(§ 1 ust. 1 pkt a i b porozumienia z k. 261 -262);</em>
</p>
<p>W celu uniknięcia jakichkolwiek wątpliwości, wierzyciel w porozumieniu potwierdził, że kwoty spłat o których mowa w § 1 niniejszego Porozumienia będą zaliczane w pierwszej kolejności na poczet należności głównej wierzytelności z tytułu umowy cesji umowy pożyczki, o której mowa w Preambule Porozumienia, a w późniejszej kolejności - na roszczenie z tytułu odsetek od należności głównej. Oznacza to, że z dniem spłaty cała należność główna wynikająca z tytułu cesji umowy pożyczki zostanie spłacona, a Wierzycielowi będą przysługiwały jedynie roszczenia wobec stron trzecich o pozostałą do spłaty część odsetek wynikających z cesji umowy pożyczki <em>
<!-- -->
(§ 2 ust. 6 porozumienia)</em>. Strony porozumienia ponadto zgodnie oświadczyły, że Porozumienie, <strong>
<!-- -->
zastępuje</strong> wszelkie wcześniejsze ustalenia pomiędzy stronami, w tym porozumienie zawarte pomiędzy <span class="anon-block">T. N.</span> a Wierzycielem w dniu 21 lutego 2020 r. oraz porozumienie zawarte pomiędzy <span class="anon-block">J. J.</span> a Wierzycielem w dniu 13 marca 2020 r. <em>
<!-- -->
(§ 2 ust. 7 porozumienia).</em>
</p>
<p>Zdaniem sądu wobec treści w/w dokumentu, podpisanego w zacytowanym brzmieniu dobrowolnie i z pełną świadomością przez powoda, będącego nadto wykwalifikowanym prawnikiem, zgodzić należało się ze stanowiskiem strony pozwanej, że aktualnie (na datę wyrokowania) <strong>
<!-- -->
nie istnieje już zaskarżalna wierzytelność wobec <span class="anon-block">R. K.</span>
</strong>, który zawarł umowę darowizny z pozwaną, a której uznania bezskuteczności dochodzi powód w tym procesie.</p>
<p>Wątpliwości budzi już samo określenie <span class="anon-block">R. K.</span> dłużnikiem powoda – w świetle brzmienia porozumienia. Zostało ono bowiem zawarte wyłącznie z dwoma innymi dłużnikami i według literalnego brzmienia <strong>
<!-- -->
zastąpiło</strong> wszelkie wcześniejsze ustalenia pomiędzy stronami <em>
<!-- -->
(§ 2 ust. 7 porozumienia). </em>Daje to w ocenie sądu asumpt do uznania, że zgodnie z wolą stron umowy pożyczki z 2017 r. oraz powoda, który nabył wierzytelność z niej wynikającą – od chwili podpisania w/w porozumienia – dłużnikami powoda byli tylko panowie <span class="anon-block">J.</span> i <span class="anon-block">N.</span>, gdyż o zobowiązaniu <span class="anon-block">R. K.</span> nie ma nawet cienia wzmianki w tymże porozumieniu. Tylko w preambule jest mglisty zapis o nim jako o dłużniku nr III bez skonkretyzowania jakichkolwiek zobowiązań, które porozumienie na niego miałoby nakładać. Poza tym w par. 2 ust. 6 figuruje enigmatyczne zdanie o tym, że „wierzycielowi będą przysługiwały jedynie roszczenia wobec stron trzecich o pozostałą do zapłaty część odsetek” , bez sprecyzowania dokładnie wobec kogo, w jakiej wysokości etc. W szczególności nie ma tam mowy o „Dłużniku nr III”, jak określono <span class="anon-block">R. K.</span> w preambule porozumienia, zaznaczając, że tak właśnie będzie nazywany dalej w porozumieniu, tylko o jakichś „stronach trzecich”. Już samo to zdaniem sądu czyni wątpliwym możliwość domagania się <strong>
<!-- -->
obecnie</strong> od <span class="anon-block">R. K.</span> przez powoda jakichkolwiek sum z tytułu umowy pożyczki z 2017 r., a tym samym uznawanie powoda za wierzyciela <span class="anon-block">R. K.</span> w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 527)">art. 527 k.c.</a> Nie określono bowiem w porozumieniu jakichkolwiek sum, które Dłużnik nr III <span class="anon-block">R. K.</span> ma spłacać <span class="anon-block">Ł. R.</span>. Powtórzyć należy, że powód wykonujący zawód radcy prawnego miał możliwość zredagowania (lub współredagowania) porozumienia oraz wskazanych w nim kwot i osób w sposób odzwierciedlający jego pełne oczekiwania wynikające z nabytej w drodze cesji umowy pożyczki. Powód w niniejszej sprawie nie przedstawił żadnych dowodów na istnienie nierozliczonego zadłużenia (nawet w części odsetkowej), a przedłożone przez niego dokumenty nie wskazują na jakiekolwiek zaległości <span class="anon-block">R. K.</span> jako dłużnika. Powtórzyć należy, iż z treści porozumienia z 16 września 2022 r. nie wynika jednoznacznie, że <span class="anon-block">R. K.</span> w dalszym ciągu pozostaje dłużnikiem powoda. Porozumienie to zostało podpisane przez dwóch dłużników oraz wierzyciela, zaś <span class="anon-block">R. K.</span> nie był stroną tego porozumienia. Świadkowie <span class="anon-block">T. N.</span> i<span class="anon-block">J. J.</span>zgodnie zeznali, iż zobowiązali się do zwrotu całej kwoty pożyczki, czego wyrazem było zawarcie porozumień z powodem oraz dokonywane przez nich następnie wpłaty. Ponadto – jak zaznaczono wyżej - w porozumieniu nie wskazano, iż <span class="anon-block">R. K.</span> jest zobowiązany do spłaty <strong>
<!-- -->
jakiejkolwiek</strong> części wierzytelności. Powód w trakcie rozprawy 15 kwietnia 2025 r. sam wskazał, iż porozumienie nie modyfikowało pożyczki, gdyż umowa pożyczki <strong>
<!-- -->
wygasła</strong> (k. 449). Potem wprawdzie dodał, że „<em>
<!-- -->
Ona wygasła w takim sensie, że nie została zrealizowana. (…) Umowa nie została zrealizowana w terminie więc nie została wykonana. Jest to wierzytelność z niespłaconej pożyczki. Ta wierzytelność nie wygasła w żaden sposób. Mam wierzytelność o zwrot kwoty”</em>(k. 449 verte), jednak sąd uznał (odmiennie od powoda), że nie sposób uznać, iż powód w istocie posiada obecnie wierzytelność wobec <span class="anon-block">R. K.</span>. Osoba trzecia w takich przypadkach nie jest związana treścią takiego porozumienia, wobec czego nie można bez jej udziału przesądzać o obowiązkach, które winna spełnić, tym bardziej, że porozumienie – jak kilkukrotnie wspomniano wcześniej – zobowiązań pieniężnych w jakiejkolwiek kwocie na <span class="anon-block">R. K.</span> nie nakładało.</p>
<p>W ocenie Sądu powód zatem nie wykazał i nie udowodnił, aby posiadał wierzytelność wobec darczyńcy – <span class="anon-block">R. K.</span> z tytułu umowy pożyczki. Powyżej opisane wątpliwości czynią niezasadnym domaganie się na tej podstawie jakichkolwiek kwot od <span class="anon-block">R. K.</span> – co do zasady. Nawet gdyby jednak uznać, że mógłby on odpowiadać solidarnie z panami <span class="anon-block">T.</span> i <span class="anon-block">A.</span> pomimo zawarcia porozumienia bez swojego udziału, to i tak w ocenie sądu nie byłoby usprawiedliwione domaganie się spłaty wierzytelności od <span class="anon-block">R. K.</span> z uwagi na udowodnienie przez pozwaną spłaty całości sum określonych w porozumieniu przez panów <span class="anon-block">T.</span> i <span class="anon-block">A.</span>, co przeczy tezie zarówno o istnieniu wierzytelności, jak i pokrzywdzeniu powoda w chwili obecnej. I to sum daleko przewyższających wierzytelność określoną w pozwie na 151 200,31 zł wraz z podwójnymi ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu oraz odsetkami w łącznej kwocie 41 983,13 zł.</p>
<p>Z zebranego w toku sprawy materiału dowodowego, w tym list transakcji i potwierdzeń przelewów, które sąd skrupulatnie przeliczył, wynika jednoznacznie, iż suma wskazana w tabeli z k. 454 przez stronę pozwaną w wysokości ogółem 370 574,50 zł została spłacona przez <span class="anon-block">T. N.</span> i <span class="anon-block">J. J.</span> na rzecz <span class="anon-block">Ł. R.</span>. Powód w ramach umowy pożyczki otrzymał zatem łączną sumę 370 574,50 zł, co wyczerpało kwoty wymienione w porozumieniu. W szczególności sumy wynikające z przelewów z k. 455 – 466 akt sprawy plus 110 000 zł wspominane w preambule porozumienia oraz kwota 10 000 zł uiszczona bezspornie wcześniej <span class="anon-block">P. N.</span>wykazało łączną kwotę 198 152,69 zł jako wpłaconą do czasu wyrokowania przez <span class="anon-block">J. J.</span>, zaś kwitki z k. 467-480 udowodniły zapłatę na rzecz powoda przez <span class="anon-block">T. N.</span> sumy 57 421,81 zł (zgodnej z par. 1 ust.1 pkt a porozumienia), co wraz z sumą wynikającą z pkt 2 preambuły porozumienia w wysokości 125 000 zł + 10 000 zł wpłaconą na rzecz pierwotnego wierzyciela dało łącznie kwotę 192 421,81 zł, tak jak to prawidłowo wyliczyła strona pozwana w tabeli.</p>
<p>Należy dodać, że z przedstawionych przez powoda dokumentów nie wynika od jakich należności głównych powód nalicza odsetki ustawowe, w jakiej wysokości oraz za jaki okres. W tym stanie rzeczy wobec stanowiska pozwanej, która zakwestionowała powództwo co do zasady, jak i co do wysokości, Sąd uznał powództwo w w/w zakresie za nieudowodnione i nie miał podstaw uznać, że jakakolwiek skonkretyzowana i obliczona prawidłowo co do wysokości wierzytelność odsetkowa przysługuje jeszcze powodowi z tytułu pożyczki z 2017 r. od <span class="anon-block">R. K.</span>, mając na uwadze zgromadzony materiał dowodowy, w tym brzmienie porozumienia z 16 września 2022 r. omówione szczegółowo powyżej.</p>
<p>Reasumując w niniejszej sprawie powód nie wykazał, że przysługuje mu zaskarżalna wierzytelność w stosunku do dłużnika, który dokonał darowizny, co stanowi kluczową przesłankę uwzględnienia skargi pauliańskiej. Ma ona na celu ochronę wierzycieli, którzy z powodu dokonania przez dłużnika czynności prawnej z osobą trzecią zostali pozbawieni możliwości zaspokojenia swoich wierzytelności. Zatem wierzytelność, która – jak wynika ze zgromadzonego materiału - została spłacona w całości, nie stanowi podstawy do uwzględnienia skargi pauliańskiej, ponieważ nie zachodzi istnienie wierzytelności ani pokrzywdzenie wierzyciela w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 527)">art. 527 k.c.</a> Konkluzje o braku pokrzywdzenia potęguje ponadto fakt, iż powód zapłacił pierwotnemu wierzycielowi sumę 200 000 zł za wierzytelność opiewającą na 330 000 zł, a odzyskał już - jak wynika z materiału dowodowego - 370 574,50 zł.</p>
<p>Należy w tym miejscu po raz kolejny zaakcentować, że powód będący radcą prawnym, czyli wysoko wykwalifikowanym prawnikiem, powinien był sformułować (lub doszlifować) treść porozumienia tak, aby nie pozostawić wątpliwości co do jego treści. Brak takiej precyzji w treści porozumienia może prowadzić do niekorzystnych (w odbiorze powoda) konsekwencji dla niego i utrudnień dowodowych.</p>
<p>Wobec powyższego Sąd uznał, iż nie ma podstaw do twierdzenia, że pozwana <span class="anon-block">P. K.</span> i <span class="anon-block">R. K.</span> zawierając umowę darowizny dokonali tego z pokrzywdzeniem strony powodowej jako wierzyciela przede wszystkim dlatego, iż w obecnych realiach powód nie jawi się jako wierzyciel darczyńcy.</p>
<p>Ubocznie należy wspomnieć, że Sąd podzielił argumentację strony pozwanej, iż materiał dowodowy nie pozwala na przyjęcie, że przedmiotowa umowa darowizny z dnia 6 grudnia 2018 r. została dokonana z pokrzywdzeniem wierzyciela ani że dłużnik działał ze świadomością takiego pokrzywdzenia również z poniżej opisanych przyczyn.</p>
<p>Z przeprowadzonego postępowania dowodowego wynika, iż w 2018 r. zdrowie <span class="anon-block">R. K.</span> uległo znacznemu pogorszeniu. Dokumentacja medyczna, jak również zeznania świadka <span class="anon-block">R. K.</span> oraz pozwanej, wskazują na występowanie nasilonych zaburzeń snu, bezdechu sennego, nadciśnienia tętniczego oraz cukrzycy, które w 2019 r. doprowadziły do hospitalizacji i dalszego leczenia specjalistycznego. Okoliczności te miały istotny wpływ zarówno na jego aktywność zawodową, jak i na podejmowane decyzje życiowe.</p>
<p>Sąd uznał za wiarygodne twierdzenia pozwanej i korelujące z nimi zeznania świadka <span class="anon-block">R. K.</span>, iż bezpośrednią przyczyną zawarcia umowy darowizny była potrzeba zabezpieczenia rodziny – w obliczu pogarszającego się stanu zdrowia <span class="anon-block">R. K.</span> i widma utraty życia. Z tego samego powodu doszło do ślubu pozwanej z darczyńcą (po wielu latach wspólnego pożycia) oraz ochrzczenia ich dzieci. Cala sekwencja zdarzeń w oceni sądu jawi się jako logiczna i spójna w świetle zasad doświadczenia życiowego. Zebrany materiał dowodowy nie daje podstaw do przyjęcia, że dominującym motywem działania przy dokonywaniu darowizny była chęć udaremnienia zaspokojenia wierzyciela.</p>
<p>Jednocześnie z zeznań świadka <span class="anon-block">R. K.</span> wynika, iż w dacie dokonywania darowizny zakładał jeszcze możliwość uregulowania zobowiązania wynikającego z umowy pożyczki po wynegocjowaniu nowych terminów spłaty (wprowadzonych aneksem z dnia 24 maja 2017 r. – k. 18-20), wspólnie z pozostałymi dwoma współdłużnikami. Niestety nie udało się, jednak późnej we wrześniu 2022 r. zostało zawarte porozumienie, w ramach którego odpowiedzialność za spłatę zadłużenia przejęli pozostali dłużnicy – <span class="anon-block">T. N.</span> i <span class="anon-block">J. J.</span>, a zobowiązanie to zostało następnie wykonane.</p>
<p>Odnosząc się do przesłanki świadomości pokrzywdzenia wierzyciela, Sąd miał na uwadze, iż musi ona istnieć w chwili dokonywania czynności prawnej. W niniejszej sprawie brak jest podstaw do przyjęcia, że w grudniu 2018 r. dłużnik działał z zamiarem pokrzywdzenia konkretnego wierzyciela lub co najmniej godził się na taki skutek. Z materiału dowodowego wynika bardziej, iż przewidywał on możliwość uregulowania swoich zobowiązań po poprawie stanu zdrowia i powrocie do pełnej aktywności zawodowej.</p>
<p>Umowa pożyczki podpisana została przez <span class="anon-block">R. K.</span> przed zawarciem związku małżeńskiego z pozwaną, natomiast aneks do umowy pożyczki, w którym ustalono zasady spłaty pożyczki został podpisany po ustanowieniu rozdzielności majątkowej. Pozwana nie była stroną umowy pożyczki, nie uczestniczyła w negocjacjach oraz nie była zaangażowana w relacje gospodarcze między dłużnikiem a pierwotnym wierzycielem. <span class="anon-block">P. K.</span> nie posiadała szczegółowej wiedzy o sytuacji finansowej przyszłego męża ani o stanie jego zobowiązań, co przekonująco zeznała w trakcie swojego przesłuchania, czemu sąd dał wiarę z przyczyn omówionych już we wcześniejszej części uzasadnienia.</p>
<p>Bezskuteczność egzekucji wobec <span class="anon-block">R. K.</span> została stwierdzona dopiero pismem z 20 marca 2020 r. od Komornika Sądowego (k. 114-115), na kilkanaście miesięcy po zawarciu umowy darowizny. Okoliczność ta ma istotne znaczenie dla oceny związku przyczynowego między darowizną a późniejszą niewypłacalnością dłużnika. Ustalenia te nie pozwalają bowiem na przyjęcie, iż to sama czynność z grudnia 2018 r. doprowadziła do stanu niewypłacalności. Zasadnicze pogorszenie sytuacji finansowej dłużnika nastąpiło w następstwie dalszego, gwałtownego pogorszenia jego stanu zdrowia w 2019 r., co przełożyło się na ograniczenie jego aktywności zawodowej i możliwości zarobkowych.</p>
<p>W świetle powyższego brak jest podstaw do uznania, iż umowa darowizny z dnia 6 grudnia 2018 r. zawarta między <span class="anon-block">R. K.</span> a <span class="anon-block">N. E.</span> pozostawała w adekwatnym związku przyczynowym z późniejszą bezskutecznością egzekucji stwierdzoną w marcu 2020 r. Wobec czego należy uznać, iż w świetle powyższych rozważań prawnych nie zostały spełnione kolejne przesłanki z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 527)">art. 527 k.p.c.</a>, które <strong>
<!-- -->
muszą być spełnione łącznie.</strong>
</p>
<p>Na marginesie wskazać należy, iż nawet przy założeniu, że na dzień zamknięcia rozprawy pozostawała do uregulowania jeszcze część zobowiązania – rzędu kilkudziesięciu tysięcy złotych zdaniem powoda tytułem roszczenia odsetkowego (choć tego dokładnie nie wykazał) – nie przesądza to o spełnieniu przesłanek z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 527)">art. 527 k.c.</a>, aby móc uznać za bezskuteczną umowy darowizny nieruchomości wartej kilkaset tysięcy złotych.</p>
<p>Ocena pokrzywdzenia wierzyciela oraz niewypłacalności dłużnika musi być dokonana według stanu istniejącego w chwili dokonywania czynności prawnej, ewentualnie z uwzględnieniem skutków tej czynności dla majątku dłużnika. Tymczasem powód nie wykazał, aby wartość ewentualnie niespłaconej części zobowiązania pozostawała w takiej relacji do majątku dłużnika, która uzasadniałaby przyjęcie, że darowizna nieruchomości o znacznej wartości położonej w miejscowości <span class="anon-block">(...)</span> (wartej kilkaset tysięcy złotych lub więcej nawet bez sięgania do wiedzy specjalistycznej ) doprowadziła do stanu niewypłacalności darczyńcy bądź istotnego jej pogłębienia. Trudno bowiem uznać za zasadne „unicestwienie” skutków darowizny nieruchomości o znacznej wartości w sytuacji, gdy – nawet według twierdzeń powoda i jego interpretacji porozumienia – do spłaty pozostawałaby relatywnie niewielka część pierwotnego zobowiązania.</p>
<p>Kwestia wysokości wierzytelności – nawet jeśli by uznać, że ta wierzytelność nadal w jakimś zakresie istnieje (czemu pozwana przeczy i czemu przeczą złożone do akt potwierdzenia przelewów), ma też znaczenie dla oceny niewypłacalności dłużnika (pokrzywdzenia wierzyciela) na datę zamknięcia rozprawy. Nawet jeśli obecnie – po spłacie ponad 370 000 zł na rzecz powoda - zostało kilkadziesiąt tysięcy złotych nieuiszczonych z tej umowy pożyczki lub porozumienia (tytułem odsetek) to zmienia się optyka na <strong>
<!-- -->aktualną</strong> niewypłacalność darczyńcy, co jest dodatkowym argumentem za niezasadnością powództwa w takim kształcie.</p>
<p>Końcowo wskazać należy, iż pozwana podniosła również zarzut braku legitymacji czynnej po stronie powoda z uwagi na zawarcie umowy cesji przez powoda jako podmiot prowadzący działalność gospodarczą przy jednoczesnym wytoczeniu powództwa jako osoba fizyczna. Z uwagi jednak na stwierdzone w sprawie niewykazanie przesłanek materialnoprawnych z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 527)">art. 527 k.c.</a> (opisane powyżej) nie było potrzeby prowadzenia pogłębionej analizy tej przesłanki procesowej. Nawet bowiem przy przyjęciu istnienia legitymacji czynnej, powództwo podlegało oddaleniu z przyczyn materialnoprawnych.</p>
<p>Niemniej jednak odnotowania wymaga, że do pozwu nie zostało dołączone oświadczenie z dna 30 listopada 2020 r. dotyczące przekazania składnika majątkowego na potrzeby własne (k.212), na które powód się powoływał. Pozwana konsekwentnie twierdziła, iż dokument taki nie istniał, natomiast powód wskazywał, iż nie dysponuje jego oryginałem, mimo że pełnomocnik powoda poświadczył odpis za zgodność z oryginałem. Okoliczność ta rodzi dodatkowe wątpliwości co do prawidłowego wykazania następstwa prawnego po stronie wierzyciela i legitymacji czynnej powoda, co w dalszej kolejności dodatkowo (oprócz innych wyżej wymienionych elementów) przemawiało za oddaleniem powództwa.</p>
<p>Z uwagi jednak na to, że zasadnicze przesłanki uwzględnienia skargi pauliańskiej nie zostały w niniejszej sprawie wykazane, Sąd nie czynił dalszych, szczegółowych ustaleń w tym zakresie, uznając je za irrelewantne dla ostatecznego rozstrzygnięcia.</p>
<p>Z powyższych względów tut. Sąd orzekł jak w <strong>
<!-- -->punkcie I.</strong> sentencji wyroku.</p>
<p>Podstawę rozstrzygnięcia o kosztach procesu stanowi przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1)">art. 98 § 1 k.p.c.</a>, zgodnie z którym strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Uznając więc, że powód przegrał sprawę w całości Sąd ustalił, że to on winien ponieść w całości koszty procesu, o czym orzekł <strong>
<!-- -->w punkcie II. </strong>sentencji wyroku. Na sumę zasądzonych kosztów procesu złożyły się:</p>
<p>- 17 zł tytułem równowartości opłaty skarbowej od pełnomocnictwa,</p>
<p>- 5 400 zł tytułem kosztów zastępstwa prawnego w stawce wynikającej z § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (mając na uwadze określoną w pozwie wartość przedmiotu sporu).</p>
<p>
<em>
<!-- --> Sędzia Joanna Pąsik</em>
</p>
</div>