I Ns 245/25

Суды общей юрисдикции2025-12-30

Номер дела

I Ns 245/25

Дата решения

2025-12-30

Тип

DECISION

Судьи

Anna Olejnik (PRESIDING_JUDGE)

Текст решения

Sygn. akt I Ns 245/25 <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> Dnia 30 grudnia 2025 roku Sąd Rejonowy w Opocznie I Wydział Cywilny w następującym składzie: Przewodniczący Sędzia Anna Olejnik Protokolant st. sekr. sąd. Krystyna Grabska po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2025 roku w P. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A. C. (1) z udziałem H. B., D. C. (2), U. V., A. R. (1) o zasiedzenie nieruchomości postanawia: 1. oddalić wniosek; 2. stwierdzić, że wnioskodawca i uczestnicy ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie. Sygn. akt I Ns 245/25 </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> We wniosku z dnia 24 marca 2025 roku wnioskodawca A. C. (2), reprezentowany przez pełnomocnika w osobie adwokata, domagał się stwierdzenia, że nabył z dniem 6 lipca 2020 roku przez zasiedzenie prawo własności nieruchomości zabudowanej położonej w O., oznaczonej numerem (...). W uzasadnieniu wskazał, że wnioskodawca od lat 80-tych zamieszkiwał na przedmiotowej działce, wydzielił ją z działki (...) ogradzając dom z podwórkiem, dbał o nią. A od 5 lipca 1990 roku zawarł z R. i D. małż. D. umowę dzierżawy całeo pozostałego należącego do nich gospodarstwa rolnego /wniosek k-3-6/. Uczestniczka postępowania H. B. przyłączyła się do wniosku /protokół rozprawy k. 28/ Uczestnik postępowania D. C. (1) nie zajął stanowiska w sprawie. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Nieruchomość objęta wnioskiem położona jest w O., gmina G., powiat (...), województwo (...). Działka nr (...) ma powierzchnię 0,5124 ha i stanowi grunty rolne zabudowane, łąki, grunty orne i pastwiska. Dla nieruchomości tej w Sądzie Rejonowym w Opocznie prowadzona jest (...). W dziale II w/w księgi wieczystej jako właściciel nieruchomości nią objętej wpisani są R. D. i D. D. na prawach wspólności ustawowej małżeńskiej. /dowód: wypisy z rejestru gruntów i wyrys z mapy ewidencyjnej k. 22-23, odpis z (...) k. 10-12/ R. D. i D. D. byli wujem i ciotką wnioskodawcy. D. D. i matka wnioskodawcy były siostrami. Małżonkowie D. nie mili potomstwa. Wobec powyższego to wnioskodawca opiekował się nimi w chorobie. Początkowo małżonkowie D. mieszkali na nieruchomości objętej wnioskiem, a w lach 80-tych mieszkał tam wnioskodawca. Małżonkowie D. wybudowali nowy dom, do którego się przeprowadzili. Wnioskodawca mieszkał w domu na (...) około 20 lat, użytkował również pozostałą część działki – uprawiał ją rolniczo. Później wnioskodawca wyprowadził się do swojego nowowybudowanego domu, jednak nadal użytkował część orną nieruchomości oraz łąkę. Od około 10 lat wnioskodawca sukcesywnie remontuje budynki na nieruchomości, buduje garaże, ogrodził całą działkę. W dniu 5 lipca 1990 roku R. i D. małż. D. wydzierżawili A. C. (1) grunty rolne położone w miejscowości V. o powierzchni 0,76 ha oznaczone numerem działki (...) oraz położone w O. o powierzchni 3,98 ha oznaczone numerami działek(...) w całości oraz część działki nr (...) i działki (...) (w częściach niezabudowanych). Działka nr (...) powstała z działek o dawnych numerach (...). /dowód: zeznania wnioskodawcy k. 58, 28-29, zeznania uczestniczki H. B. k. 58v, 28v, umowa dzierżawy k. 14-16, wypis z rejestru gruntów k. 13-14 akt kw (...) Aktem notarialnym z dnia 25 marca 1996 roku I.. (...) Nr (...) sporządzonym przez notariusza w P. A. R. (2) i D. małż. D. darowali A. C. (1) całe należące do nich gospodarstwo rolne za wyjątkiem działki nr (...). Małżonkowie D. ustnie wskazywali wnioskodawcy, że również tę działkę w przyszłości mu przekażą. Chcieli ją jednak zostawić ją sobie, żeby stanowiła dla nich zabezpieczenie – w razie choroby czy innych potrzeb finansowych mogli ją sprzedać. W 1997 roku został dokonany podział działki nr (...) na trzy działki: (...) Aktem notarialnym z dnia 23 kwietnia 1997 roku R. i D. D. sprzedali działkę nr (...). /dowód: akt notarialny I..A Nr (...) k. 1-3, zeznania wnioskodawcy k. 58, 28-29, treść księgi wieczystej (...) dostępna na stronie internetowej www.ekw.gov.pl / Wnioskodawca pomagał małżonkom D., opiekował się nimi w chorobie. Do późnych lat 90-tych R. i D. D. domek na (...) traktowali jako letnisko. Pozostałą część nieruchomości uprawiał i użytkował wnioskodawca. W części rolnej uprawiał zboże, w części łąki kosił trawę i zbierał siano. Od około 10 lat wnioskodawca sukcesywnie remontuje budynki znajdujące się na nieruchomości objętej wnioskiem, 7 lat temu pole za domem obsadził borówką, 3 lata temu ogrodził działkę w całości. D. D. zmarła w 2000 roku, a R. D. w 2002 roku. /dowód: zeznania wnioskodawcy k. 58, 28-29, zeznania uczestniczki H. B. k. 58v, 28v, zeznania świadków: Ł. B. k. 29, O. N. k. 29v / Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o przedłożone przez strony do akt dokumenty oraz dokumenty zgromadzone w aktach ksiąg wieczystych (...) i (...). Ich wiarygodność nie budzi zastrzeżeń Sądu i nie była tez kwestionowana przez żadnego z uczestników postępowania. Sąd oparł swoje ustalenia również na zeznaniach świadków i zeznaniach samych stron, które są ze sobą spójne i wzajemnie się uzupełniają. Sąd zważył, co następuje : Wniosek nie zasługuje na jego uwzględnienie. Stosownie do dyspozycji przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 172;art. 172 § 1)">art. 172 § 1 k.c.</a> posiadacz nieruchomości nie będący jej właścicielem nabywa własność, jeżeli posiada nieruchomość nieprzerwanie od lat dwudziestu jako posiadacz samoistny, chyba że uzyskał posiadanie w złej wierze (zasiedzenie). Po upływie lat trzydziestu posiadacz nieruchomości nabywa jej własność, choćby uzyskał posiadanie w złej wierze (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (§ 2;art. 172)">§ 2 art. 172 k.c.</a>). Zasiedzenie jest sposobem nabycia własności nieruchomości przez osobę, która nie posiada tytułu własności do nieruchomości, ale posiada ją jak właściciel. W myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 k.c.</a> ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Zgodnie z zasadą wyrażoną w powyższym przepisie, podstawę rozstrzygnięcia sądu stanowią w głównej mierze twierdzenia i dowody przedstawione przez strony. To strony są obowiązane powoływać dowody na potwierdzenie faktów, z których wywodzą skutki prawne. (por. postanowienie SN z dnia 24.04.2019r. Wskazana zasada oznacza, że wnioskodawca składając wniosek o stwierdzenie zasiedzenia własności nieruchomości powinien udowodnić fakty, które świadczą o zasadności wniosku, a więc posiadanie nieruchomości, fakt, iż posiadanie było samoistne i nieprzerwane przez czasokres określony w przepisach <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">kodeksu cywilnego</a>, a także dobrą wiarę, jeśli opierałaby się o tę właśnie przesłankę. Użyte w przepisie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 172)">art. 172 k.c.</a> sformułowanie „posiadacz samoistny” należy rozumieć w kontekście treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 336)">art. 336 k.c.</a> Zgodnie z jego brzmieniem posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). Co istotne, dla nabycia własności rzeczy w drodze zasiedzenia niezbędne jest posiadanie samoistne, gdyż jedynie takie prowadzi do przejścia prawa. Posiadanie jest stanem faktycznym istniejącym obiektywnie. Przejawiać się może samym władztwem nad rzeczą, bądź wolą posiadania. Prawo odróżnia zatem takie pojęcia jak władztwo nad rzeczą (corpus) i wolę posiadania (animus). Dla bytu posiadania samoistnego konieczne jest, aby posiadacz przez swoje posiadanie realizował w stosunku do rzeczy uprawnienia, które przysługują właścicielowi. W rzeczywistości osobie trzeciej trudno często jest określić, czy osoba posiada daną rzecz jak właściciel. Często dzierżawca czy użytkownik wykonują szereg czynności, które dla obserwatora wyglądają tak jakby wykonywał je właściciel. Kryterium, które odróżnia posiadanie samoistne od posiadania zależnego, jest - oprócz zewnętrznego sposobu wykonywania posiadania, a więc rodzaj władztwa – także czynnik woli / animus/ w tym znaczeniu, że gdy określona osoba włada rzeczą cum animo domini, jest posiadaczem samoistnym, gdy zaś wyraża wolę korzystania z rzeczy w takim zakresie, jaki odpowiada innemu prawu, jest posiadaczem w zakresie tego innego prawa. Na przykład samo korzystanie z działki rolnej nie pozwala na zorientowanie się, jakie posiadanie wchodzi w rachubę, a zwłaszcza czy jest to posiadanie samoistne, czy też posiadanie prawa użytkowania lub prawa dzierżawy. Wówczas należy sięgnąć do jeszcze innych faktów, jak okoliczności nabycia posiadania, wypowiedzi posiadacza itp. Jak wynika z zebranego materiału dowodowego wnioskodawca początkowo był dzierżawcą nieruchomości rolnych należących do R. i D. małż. D., a w roku 1996 wujostwo przekazało w formie darowizny wszystkie należące do nich nieruchomości na rzecz wnioskodawcy. Umowa darowizny nie obejmowała jedynie działki (...), którą jak przyznał wnioskodawca małżonkowie D. zatrzymali jako zabezpieczenie. Sam wnioskodawca przyznał, że właściciele byli osobami schorowanymi i zatrzymali tę działkę, by móc ją ewentualnie sprzedać w razie zapotrzebowania na środki finansowe np. na leczenie. A więc świadomie zachowali prawo własność tej jednej działki, o czym wnioskodawca wiedział czego miał pełną świadomość. Ze swojego prawa własności małżonkowie D. nadal korzystali, o czym świadczą zawierane w latach późniejszych umowy: podział działki i sprzedaż jej części w roku 1997. Wnioskodawca faktycznie użytkował pozostałą część działki – uprawiał ją rolniczo, kosił i zbierał siano wraz z pozostałymi nieruchomościami, które otrzymał od małżonków D.. Jednak Sąd uznał, że jego posiadanie nie było posiadaniem samoistnym, a posiadaniem zależnym – użytkowaniem. Wuj obiecał, że w przyszłości działka będzie wraz z pozostałymi należeć do wnioskodawcy, z uwagi na stan zdrowia pozwolił użytkować wnioskodawcy tę nieruchomość. Jednak świadomie zatrzymał prawo własności tej działki, chcąc mieć możliwość samodzielnego rozporządzania tą nieruchomością. I z prawa tego korzystał. W chwili obecnej od śmierci ciotki i wuja rzeczywiście posiadanie wnioskodawcy jest posiadaniem samoistnym, wnioskodawca samodzielnie czyni nakłady na tę działkę rozbudowując i remontując istniejące budynki, zagospodarowując nieruchomość, grodząc ją itp. Jednak wnioskodawca miał i ma świadomość, że wujostwo z rozmysłem nie przekazało tej właśnie działki wnioskodawca, chcąc zatrzymać ja na własność i wykonywali w stosunku do niej swoje uprawnienia właścicielskie (podział, sprzedaż). Zatem Sąd uznał, że do czasu śmierci właścicieli tej nieruchomości posiadanie wnioskodawcy w zakresie (...) było posiadaniem zależnym – użytkowanie. Początek biegu zasiedzenia można zatem liczyć dopiero od roku 2002, a zatem nie upłynął zdaniem Sądu wymagany przepisami okres do zasiedzenia. A należy przyjąć złą wiarę, gdyż wnioskodawca miał świadomość, że własność opisanej powyżej działki nie została przez małżonków D. na niego przeniesiona, wiedział, kto jest właścicielem. Zatem nie sposób przypisać mu dobrej wiary. Mając wszystkie powyższe rozważania na uwadze, Sąd orzekł jak w punkcie 1 postanowienia. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 520;art. 520 § 1)">art. 520 § 1 k.p.c.</a> </div>