II SA/Kr 220/06

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Głowacki (spr.) Sędziowie AWSA Inga Gołowska AWSA Janusz Kasprzycki Protokolant: Anna Fugiel po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi A.F. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia w przedmiocie rozpoznania zarzutów I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji, II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz adwokata M.K. 292,80 zł (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy), w tym należny VAT tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu, III. nakazuje ściągnąć od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie 100 zł (sto złotych) tytułem opłaty sądowej wpisowej, od której uiszczenia skarżący był zwolniony. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia [...] roku, znak [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] uznał za bezzasadne zarzuty, wniesione przez M. F. i A. F. w sprawie postępowania egzekucyjnego w przedmiocie rozbiórki ścian na działce ewidencyjnej nr [...] w [...] przy ul. [...], jako podstawę wskazując art. 34 § 4 i art. 20 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 roku, Nr 110, poz. 968 z późn. zm.). W uzasadnieniu organ wskazał, iż wykonując decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] roku, znak [...] , w dniu [...] roku przesłał zobowiązanym upomnienie, zaś w konsekwencji dalszego uchylania się od obowiązku- w dniu [...] roku- nałożył grzywnę w celu przymuszenia, a stosowne postanowienie wraz z tytułem wykonawczym, wysłał M. F. i A. F. Zobowiązani wnieśli w niniejszej sprawie zarzuty. W dalszej części uzasadnienia organ egzekucyjny, cytując treść art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zwrócił uwagę, że podstawę zarzutu może stanowić wyłącznie okoliczność, wskazana w tym przepisie. Z podniesionych przez strony zarzutów jedynie kwestia doręczenia upomnienia mieści się w podstawach, o jakich mowa w art. 33 ustawy. W odniesieniu do niego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że doręczenie upomnienia nastąpiło w sposób zastępczy, zgodnie z treścią art. 44 k.p.a. Zaznaczył także, iż postępowanie egzekucyjne jest niezależne od postępowania orzekającego, zatem w toku egzekwowania nałożonego obowiązku organ administracji nie może badać merytorycznej prawidłowości wykonywanej decyzji. Na powyższe postanowienie zażalenie wniósł A. F., domagając się jego uchylenia. Skarżący wskazał, że decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] roku zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego, a także złożył wniosek o stwierdzenie jej nieważności. Podniósł również zarzuty co do zasadności orzeczonego nakazu rozbiórki. A. F. zakwestionował także skuteczność doręczenia upomnienia z dnia [...] roku, wskazując, iż Urząd Pocztowy zwrócił przesyłkę organowi egzekucyjnemu w trzynastym dniu od daty awizowania. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy postanowieniem z dnia [...] roku, znak [...] , wydanym w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 i art. 123 k.p.a. w zw. z art. 18, art. 23 § 1 i § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 roku, Nr 110, poz. 968 z późn. zm.) w zw. z art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku- Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 roku, Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.). Organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania, wskazując przy tym, że postanowieniem z dnia [...] roku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] zawiesił przedmiotowe postępowanie egzekucyjne, z uwagi na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 30 maja 2005 roku, wstrzymujące wykonanie egzekwowanej decyzji. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zwrócił następnie uwagę, iż zarzut niedoręczenia upomnienia był już przedmiotem badania organów egzekucyjnych, które w ostateczny sposób uznały go za bezzasadny. Cytując treść art. 44 k.p.a., organ odwoławczy podał, że w myśl tego przepisu, doręczenie zastępcze jest skuteczne z upływem terminu siedmiu dni od daty awizowania korespondencji u adresata. Pozostałe zaś zarzuty, podnoszone przez skarżącego, nie mieszczą się w zamkniętym katalogu art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Jednocześnie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wyraził pogląd, że samo wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania decyzji, natomiast wobec wstrzymania jej wykonania przez sąd postępowanie egzekucyjne zostało zawieszone, a żadne czynności nie będą podejmowane do chwili zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego. We wniesionej w terminie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skardze A. F. domagał się uchylenia powyższego postanowienia, zarzucając mu bliżej nie sprecyzowane "błędy formalne" oraz oparcie na nieprawdziwych dowodach. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wniósł o jej oddalenie. Organ podał, że celem postępowania egzekucyjnego jest doprowadzenie do realizacji przez zobowiązanego obowiązku, nałożonego ostateczną decyzją administracyjną, przy czym na tym etapie badanie zasadności decyzji nie jest dopuszczalne. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego dodał ponadto, że wykonanie decyzji zostało wstrzymane postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 30 maja 2005 roku, sygn. akt II SA/Kr 1031/04, a w konsekwencji organ pierwszej instancji zawiesił postępowanie egzekucyjne postanowieniem z dnia [...] roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga musiała odnieść zamierzony skutek w postaci wyeliminowania zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego, aczkolwiek z innych przyczyn, niż wprost w niej wskazane. Z uwagi na fakt, iż organ odwoławczy powielił uchybienie, zaistniałe już na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego, również postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego podlegało uchyleniu. Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - oznaczanej dalej jako p.p.s.a.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady, skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia, stwierdzeniem ich nieważności bądź wydania ich z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. W szczególności, w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a., sąd uchyla decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Bezsporne w niniejszej sprawie było, iż oba kontrolowane postanowienia, zapadłe w przedmiocie rozpoznania zarzutów wobec prowadzonej egzekucji, zapadły w sytuacji, kiedy wykonanie egzekwowanej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] roku, znak [...] zostało wstrzymane postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 30 maja 2005 roku, sygn. akt II SA/Kr 1031/04. Sytuacja taka obligowała organy egzekucyjne do wydania postanowienia o zawieszeniu prowadzonego postępowania, a to z uwagi na brzmienie art. 56 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Należy przy tym podkreślić, iż wprost z brzmienia tego przepisu wynika, że w razie wstrzymania wykonania obowiązku (a zatem w razie wstrzymania wykonalności decyzji egzekwowanej), postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu z mocy prawa. Oznacza to, iż postanowienie w przedmiocie zawieszenia ma charakter deklaratoryjny, potwierdzając jedynie skutek, który następuje ex lege i od daty, która stanowi podstawę zawieszenia. Inaczej mówiąc, postępowanie egzekucyjne jest zawieszone od momentu zdarzenia, które mieści się w katalogu, przewidzianym przez art. 56 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a wydane później postanowienie jedynie fakt taki stwierdza. Istotą zawieszenia postępowania jest niedopuszczalność dokonywania jakichkolwiek czynności procesowych od jego daty (por. n. p. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 lipca 2005 roku, sygn. akt III SA/Wa 1122/05, Lex Omega nr 190707). Czynności w zawieszonym postępowaniu mogą być podejmowane jedynie wyjątkowo, a także wyłącznie wówczas, kiedy szczególny przepis tak stanowi. Kompetencję do podejmowania czynności procesowych pomimo zawieszenia postępowania, w szczególnych okolicznościach, przewiduje n. p. art. 102 k.p.a., w myśl którego organ administracji publicznej może podejmować czynności niezbędne w celu zapobieżenia niebezpieczeństwu dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnym szkodom dla interesu społecznego. Przepis ten znajduje zastosowanie także w postępowaniu egzekucyjnym, a to z uwagi na dyspozycję art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W niniejszej sprawie nie sposób jednak dopatrzyć się żadnej z przesłanek, o jakich mowa w art. 102 k.p.a., dla których rozpatrzenie zarzutów było niezbędne pomimo okoliczności, uzasadniających zawieszenie. Powyższe oznacza, że organy prowadzące kontrolowane postępowanie wykonawcze dopuściły się naruszenia art. 56 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, podejmując czynności, polegające na rozpoznaniu zgłoszonych zarzutów w momencie, kiedy postępowanie było zawieszone z mocy samego prawa. Warto zaznaczyć, że z samego uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, iż organ odwoławczy miał świadomość orzekania w sytuacji, kiedy zaistniały już przesłanki, powodujące zawieszenie postępowania ex lege. Sytuacja ta mogła mieć istotny wpływ na wynik sprawy, niezależnie od tego, jak zakończyło się postępowanie sądowe, w którym doszło do zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Biorąc wyżej wskazane okoliczności pod uwagę, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku, za podstawę przyjmując art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a., o kosztach postępowania rozstrzygając w oparciu o art. 200, 205 § 1 i art. 223 § 2 p.p.s.a.