II SO/Go 15/13

SENTENCJA Dnia 30 grudnia 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia WSA Adam Jutrzenka - Trzebiatowski po rozpoznaniu w dniu 30 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku P.C. o wymierzenie grzywny Przewodniczącemu Zespołu Interdyscyplinarnego ds. Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie za nieprzekazanie skargi na pismo z dnia [...] r. ([...] ) postanawia: wymierzyć Przewodniczącemu Zespołu Interdyscyplinarnego ds. Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie grzywnę w wysokości 100 ( sto ) złotych. UZASADNIENIE Wnioskodawca P.C. zwracał się kilkukrotnie do Przewodniczącego Zespołu Interdyscyplinarnego ds. Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie o udostępnienie mu danych zawartych w "Niebieskiej Karcie" związanej z jego osobą. Ostatecznie w odpowiedzi na wniosek z dnia [...] lipca 2013r. Przewodniczący Zespołu Interdyscyplinarnego ds. Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie pismem z dnia [...] lipca 2013r. (znak: [...]) odmówił wglądu w akta sprawy, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. P.C. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. na wspomniane pismo – nazywając je decyzją - Przewodniczącego Zespołu z dnia [...] lipca 2013 r., domagając się uznania go za niezgodne z Konstytucją RP oraz Kodeksem postępowania administracyjnego i umożliwienia mu dostępu do akt sprawy "Niebieskiej Karty", dotyczącej jego osoby. Skarga ta wpłynęła do Zespołu w dniu 07 sierpnia 2013 r. W dniu 10 września 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wpłynął wniosek P.C. o wymierzenie organowi – Przewodniczącemu Zespołu Interdyscyplinarnego ds. Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie grzywny z tytułu nieprzekazania powyżej wskazanej skargi do sądu . Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, któremu pierwotnie doręczono odpis wniosku o wymierzenie grzywny wskazał, iż skarżący przesłał skargę w dniu 7 sierpnia 2013r. z wnioskiem o uznanie wydanej "decyzji" za niezgodną z prawem. Skargi nie przekazano jednak do Sądu, gdyż była ona zaadresowana do sądu, zaś skarżący nie wskazał, że kieruje ją do sądu za pośrednictwem organu, stąd też przyjęto, że skarżący przesłał ją bezpośrednio do sadu, zaś doręczony organowi egzemplarz przesłał jedynie do wiadomości. Jako, iż wspomniany ośrodek pomocy społecznej zapewnia - zgodnie z art. 9 a ust. 9 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie ( Dz. U Nr 180 poz. 1493 ze zm.) – jedynie obsługę organizacyjno-techniczną zespołu interdyscyplinarnego, zarządzeniem z dnia 10 grudnia 2013 r. zmieniono oznaczenie organu , którego dotyczy wniosek o wymierzenie grzywny , a mianowicie w miejsce Kierownika MOPS, wskazano Przewodniczącego Zespołu Interdyscyplinarnego ds. Przeciwdziałania Przemocy, któremu doręczono wniosek o wymierzenie grzywny i zobowiązanie do złożenia odpowiedzi na wniosek. W odpowiedzi na wniosek Przewodniczący Zespołu Interdyscyplinarnego w piśmie z dnia [...] grudnia 2013r. wskazał na te same okoliczności , które podniósł wcześniej Kierownik MOPS. Jednocześnie wyraził ubolewanie za zaistniałą sytuację. Wskazana powyżej skarga P.C. została przesłana do sądu w dniu 07 października 2013 r. i została zarejestrowana w dniu 09 października pod sygnaturą II SA/Go 883/13. Postanowieniem z dnia 13 grudnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. odrzucił skargę P.C. na pismo Przewodniczącego Zespołu Interdyscyplinarnego ds. Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie z dnia [...] lipca 2013 r. ( znak [...]) w przedmiocie odmowy wglądu w akta sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Wniosek o wymierzenie grzywny uznać należało za zasadny . Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie była jedynie prawidłowość wykonania przez organ tj. Przewodniczącego Zespołu Interdyscyplinarnego ds. Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie obowiązku przekazania do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargi P.C. na pismo Przewodniczącego tego Zespołu z dnia [...] lipca 2013 r. ( znak: [...]) w przedmiocie odmowy wglądu w akta sprawy . Zgodnie z art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. określanej dalej jako: ppsa) zasadą jest, że skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Natomiast w myśl art. 54 § 2 ppsa wniesienie takiej skargi za pośrednictwem organu, którego bezczynność czy przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, skutkuje obowiązkiem tego organu przekazania jej właściwemu sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. W związku z wprowadzeniem pośredniego trybu wnoszenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego ustawodawca przewidział w procedurze sądowo-administracyjnej instytucję mającą na celu zdyscyplinowanie organu nie realizującego powyższego obowiązku. W tego rodzaju sytuacjach - zgodnie z art. 55 § 1 ppsa - w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego, może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 ppsa. Oznacza to, że przesłanką wymierzenia grzywny jest sam fakt nieprzekazania skargi sądowi administracyjnemu, bez względu na jego przyczyny (por. postanowienie NSA z dnia ,22 września 2010 r., l OZ 703/10 ). W każdej bowiem sytuacji organ powinien wywiązać się z ciążącego na nim obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 ppsa. Orzekając natomiast już o rozmiarze wymierzanej grzywny sąd administracyjny ma obowiązek wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności danej sprawy, w tym m. in. przyczyny niewypełnienia przez organ ciążącego na nim obowiązku, czas opóźnienia, czy przekazanie nastąpiło przed czy po złożeniu wniosku o ukaranie. Podkreślenia wymaga, iż przepisy p.p.s.a nie uprawniają organu, za pośrednictwem którego skargę wniesiono, a jednocześnie którego działanie, bezczynność czy przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, do samodzielnego podejmowania czynności sprawdzających dopuszczalność wniesionej skargi, jak też badania legitymacji skarżącego do jej wniesienia czy spełniania przez skargę warunków formalnych. To sąd administracyjny dokonuje bowiem oceny dopuszczalności skargi. Nieuzasadnione w kontekście powołanych wyżej przepisów ustawy jest również działanie organu, który uznaje, że otrzymana skarga przesłana mu jest jedynie do wiadomości, z tej tylko przyczyny, iż strona w jej treści nie wskazała, iż wnosi ją za pośrednictwem organu. Każdorazowo w takiej sytuacji organ powinien przekazać skargę do sądu. W postępowaniu wywołanym wnioskiem o nałożenie grzywny organ nie może skutecznie bronić się argumentem, iż z uwagi na błędne sformułowanie treści skargi, nie miał wiedzy, iż jest ona wnoszona do wojewódzkiego sądu administracyjnego za jego pośrednictwem. Organ za pośrednictwem którego została wniesiona skarga, zawsze zobowiązany jest przekazać ją do sądu administracyjnego. Powinien to uczynić w przewidzianym terminie i to niezależnie od tego, czy w jego ocenie skarga jest dopuszczalna tj. czy jej przedmiot podlega kognicji sądu administracyjnego, czy też jest organem podlegającym sądowej kontroli administracyjnej w rozumieniu art. 1 p.p.s.a (por. postanowienie NSA z dnia 10 września 2013 r. , I OZ 748/13 , postanowienie NSA z dnia 21 sierpnia 2013 r. , I OZ 698/13 ). Zaakcentować również należy, iż przedmiot zaskarżenia określony w art. 55 § 1 ppsa obejmuje nie tylko zaniechanie przekazania sądowi administracyjnemu skargi, odpowiedzi na nią i akt sprawy, ale opóźnienie organu w dopełnieniu tej czynności. Zatem przedmiot postępowania sądowo-administracyjnego istnieje nadal także w przypadku przekazania sądowi przez organ skargi z aktami sprawy i odpowiedzią na nią, jednakże z uchybieniem trzydziestodniowego terminu. Grzywna z art. 55 § 1 ppsa nie pełni bowiem wyłącznie funkcji dyscyplinującej, polegającej na przymuszeniu organu grzywną do przesłania skargi, odpowiedzi na nią oraz akt sprawy w sytuacji, gdy organ nie realizuje tego obowiązku. Spełnia ona również funkcję represyjną i aktualizuje się również wtedy, gdy organ przekroczył obowiązujący termin i dopiero po jego upływie przesłał skargę, odpowiedź na nią i akta administracyjne (por. postanowienie NSA z dnia 5 lipca 2006 r., II OSK 1024/06 ). W obu przypadkach organ spotyka represja za niedopełnienie tej czynności w przepisanym terminie. Różnica sprowadza się do tego, że w pierwszym przypadku funkcja represyjna występuje obok funkcji dyscyplinującej, zaś w drugim już nie. Dlatego sąd, który wymierza grzywnę, mimo dopełnienia przez organ obowiązków z art. 54 § 2 ppsa, ale z uchybieniem terminu, wymierza ją wyłącznie za uchybienie terminu. W tym względzie funkcja represyjna art. 55 § 1 ppsa znajduje również uzasadnienie w potrzebie ochrony konstytucyjnego prawa do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). Choć przywołana regulacja konstytucyjna odnosi się do sądu, a nie do organu administracji publicznej, to jednak działanie sądu jest w tym wypadku uzależnione od dokonania przez organ czynności wymienionych w art. 54 § 2 ppsa. Z tej przyczyny organ ponosi odpowiedzialność za uniemożliwianie albo utrudnianie realizacji tego prawa. Oprócz obu wskazanych funkcji wymierzenie grzywny z art. 55 § 1 ppsa pełni również funkcję prewencyjną. Ukaranie organu służy bowiem także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy. W niniejszej sprawie skarga P.C. na pismo Przewodniczącego Zespołu Interdyscyplinarnego ds. Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie z dnia [...] lipca 2013 r. (znak: [...]) w przedmiocie odmowy wglądu w akta wpłynęła do tego organu w dniu 7 sierpnia 2013r.. Stosownie do cytowanych wyżej przepisów skutkowało to obowiązkiem przekazania jej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni tj. do dnia 6 września 2013 r. W przewidzianym prawem terminie organ nie przekazał skargi. Wprawdzie organ ostatecznie przekazał skargę P.C. sądowi administracyjnemu, jednakże nastąpiło już po złożeniu przez skarżącego wniosku w przedmiocie wymierzenia grzywny organowi, a mianowicie w dniu 07 października 2013 r. Wobec naruszenia przez Przewodniczącego Zespołu Interdyscyplinarnego ds. Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie obowiązku przekazania do Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wielkopolskim skargi wraz z aktami sprawy w przewidzianym do tego ustawowym terminie, zaistniały przesłanki wynikające z art. 55 § 1 ppsa, co upoważniło sąd do uwzględnienia wniosku i wymierzenia Przewodniczącemu Zespołu Interdyscyplinarnego ds. Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie grzywny na podstawie powyższego przepisu ustawy. Odnośnie wymiaru grzywny wskazać należy, iż przepis art. 154 § 6 ppsa do którego odsyła art. 55 § 1 ppsa, wyznacza górną granicę grzywny w wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie adekwatną do stopnia naruszenia przepisów prawa przez organ była grzywna w wysokości 100 zł. Wymierzając ją w takiej wysokości sąd uwzględnił, iż ostatecznie skarga została przekazana do sądu, jednakże z naruszeniem terminu wskazanego w art. 54 § 2 ppsa o ponad miesiąc i to dopiero po złożeniu wniosku o wymierzenie grzywny . Z drugiej strony istotne znaczenie miał fakt, iż skarga została odrzucona przez sąd, a zachowanie organu w tym zakresie nie miało charakteru notorycznego. Ponadto skarżący nie wykazał, aby w następstwie nieprzekazania skargi poniósł jakiekolwiek szkody. Mając na uwadze powyższe - na podstawie art. 55 § 1 ppsa - orzeczono jak w sentencji.