I SA/Rz 663/21

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący - Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska po rozpoznaniu w dniu 29 grudnia 2022 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku K.B. o przywrócenie terminu do zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 27 stycznia 2022 r. sygn. I SA/Rz 663/21 w sprawie ze skargi K.B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 30 czerwca 2021 r. nr 1801-IOV-2.4103.104.2020 w przedmiocie podatku od towarów i usług za maj 2015 roku - p o s t a n a w i a - odmówić przywrócenia terminu UZASADNIENIE Wyrokiem z 27 stycznia 2022 r., wydanym po przeprowadzeniu rozprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę K.B. na opisaną w sentencji decyzję. Orzeczenie stało się prawomocne z dniem 1 marca 2022 r. W piśmie z 20 grudnia 2022 r. Skarżąca zgłosiła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku podnosząc, że uchybiła go w sposób przez siebie niezawiniony. Wyjaśniła, że dotychczas starała się odbierać wszelką korespondencję, ale zawiadomienie o rozprawie odebrała jej matka. Mieszka z mężem i dziećmi oraz rodzicami w jednym domu, ale zajmują różne kondygnacje budynku; rodzice mieszkają na parterze, przy czym ojciec zmarł [...] kwietnia 2021 r. m.in. wskutek Covid-19, wobec czego starali się izolować, aby zmniejszyć ryzyko zachorowania. Zrezygnowali wówczas ze wszystkich kontaktów rodzinnych. Śmierć ojca bardzo źle wpłynęła na zdrowie jej oraz matki. Korespondencja jest zwykle pozostawiana u matki na dole, a ona odbierała ją zazwyczaj raz w tygodniu. Tyle że wśród odebranej nie było zawiadomienia o rozprawie. O wyroku dowiedziała się dopiero podczas przygotowywania się do sprawy karnej pod kierownictwem swojego pełnomocnika. Obrońca w dniu 16 grudnia 2022 r. wskazał jej, że w 4 sprawach zapadły wyroki oddalające skargi, co do których nie złożyła wniosków o uzasadnienie. Z aktami sprawy zapoznała się 20 grudnia 2022 r. i wówczas spostrzegała, że zawiadomienie o rozprawie odebrała matka, o czym nie miała wiedzy. Podkreśliła, że prowadzone przeciwko niej postępowania podatkowe stanowią duże obciążenie psychiczne i nasilają problemy [...]. Poza postępowaniami, w których uczestniczy, musi się opiekować matką z uwagi na jej stan zdrowia, a także swoimi małoletnimi dziećmi. Do tego 24 listopada 2022 r. została zatrzymana i doprowadzona do prokuratury, co było dla niej traumatycznym doświadczeniem. Oczekiwała, że z uwagi na stan pandemii otrzyma wyrok na piśmie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 85 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm.) dalej określanej skrótem: "p.p.s.a.", czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Z przepisów art. 86 § 1 i art. 87 § 2 p.p.s.a. wynika jednak, że jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu, jeżeli zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej, dbałości o prowadzenie własnych spraw. Przy ocenie winy przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Przywrócenie terminu nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa w tym zakresie. Z uwagi na datę, w której odbyła się rozprawa, tj. 27 stycznia 2022 r., wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku oddalającego skargę powinien być złożony najpóźniej 3 lutego 2022 r. Uchybienie przez Skarżącą terminu do dokonania tej czynności procesowej jest zatem niewątpliwe, ponieważ wniosek taki zgłoszono 20 grudnia 2022 r. Sąd przyjął, że wniosek o przywrócenie terminu zgłoszono w przepisanym terminie, ponieważ o tym, że Skarżąca nie złożyła wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku miała dowiedzieć się od swojego pełnomocnika 16 grudnia 2022 r., a prośbę o przywrócenie terminu zgłoszono 20 grudnia 2022 r. Przedstawione na uzasadnienie wniosku argumenty oraz dołączone dokumenty nie stanowiły jednak dostatecznego uprawdopodobnienia, że uchybienie ww. terminu nie było przez Skarżącą zawinione. Powody, które miały to spowodować, są niekonsekwentne, skoro z uwagi na ryzyko zarażenia Sars-Cov-2 (Covid-19) miano ograniczyć kontakt z matką, wręcz zrezygnować ze wszystkich kontaktów rodzinnych, a jednocześnie godzono się na to, że odbierała ona korespondencję w imieniu domowników zajmujących odrębną część wspólnie zamieszkiwanego budynku, którą Skarżąca odbierała zazwyczaj raz w tygodniu. Pomimo deklarowanego izolowania się domowników Skarżąca była świadoma i godziła się na to, że adresowana do niej korespondencja może nie być przez nią odbierana osobiście, choć mogła uczynić stosowne zastrzeżenie u operatora pocztowego w tym zakresie, aby korespondencję rejestrowaną doręczano tylko jej osobiście. Była wszak świadoma wniesienia skargi (ale też podejmowania czynności procesowych w innych inicjowanych sprawach) i toczących się postępowań, w których m.in. składała wnioski o prawo pomocy, dodatkowe oświadczenia oraz regulowała opłaty sądowe. Ponadto żaden domownik nie ma obowiązku odbierania korespondencji w cudzym imieniu i wówczas doręczyciel pocztowy pozostawia adresatowi stosowną informację (awizo). Miałoby to szczególne znaczenie, gdyby faktycznie chciano zapewnić matce bezpieczeństwo od ryzyka zarażenia jej wirusem Sars-cov-2, ale nie tylko od domowników, lecz przede wszystkim od osób trzecich. Tymczasem Skarżąca godziła się na opisany wyżej sposób doręczania jej korespondencji, także urzędowej. Jeżeli zaś jej nieobecność w miejscu zamieszkania była na tyle częsta, że nie mogła odbierać korespondencji osobiście, mogła skorzystać z prawa do zgłoszenia Sądowi innego adresu korespondencyjnego, w którym doręczyciel pocztowy miałby szanse ją zastać albo, mając choćby na względzie przedmiot prowadzonej działalności, skorzystać ze środków komunikacji elektronicznej. Z pozostałymi opisanymi we wniosku zdarzeniami kwestia zachowania terminu do zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z 27 stycznia 2022 r. nie wykazywała związku. Okoliczności te powinny bowiem odnosić się w szczególności do okresu, w którym należało zgłosić wniosek albo wykazać bezpośredni związek/wpływ na popełnione zaniechanie. W ocenie Sądu, przedstawione na uzasadnienie argumenty i dokumenty nie uzasadniały uwzględnienia wniosku. Z podanych względów, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.