I SA/Go 98/09

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Skupień po rozpoznaniu w dniu 30 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002r. od dochodu z nieujawnionych źródeł przychodów postanawia odrzucić skargę. UZASADNIENIE R.S. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...]. Zarządzeniem Przewodniczącego z dnia 6 marca 2009r. został wezwany do uiszczenia wpisu w kwocie 462 zł (k. 17 akt). W piśmie z dnia [...] marca 2009r. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 25 maja 2009r. odmówiono przyznania skarżącemu prawa pomocy (k. 38 akt), postanowienie to stało się prawomocne od dnia 9 marca 2009r. (k. 40 akt). Po uprawomocnieniu się postanowienia zarządzeniem z dnia 19 czerwca 2009r. wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego, zarządzenie to zostało przez stronę odebrane 26 czerwca 2009r. (k. 43 akt). W terminie do uiszczenia wpisu skarżący złożył ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy (k. 44 akt), chociaż w pierwszym zdaniu skarżący stwierdził, że składa na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu zażalenie, to jednak nie wskazał w jakiej wysokości ten wpis powinien uiścić, a w kolejnym zdaniu wniósł o zwolnienie z całości kosztów wpisu sądowego. Oznacza to, że skarżący nie kwestionował sposobu wyliczenia wpisu, a składając kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy nie chciał go ponieść. Zarządzeniem z dnia 19 sierpnia 2009r. wniosek ten pozostawiona bez rozpoznania. W kolejnym piśmie z dnia [...] września 2009r. wniósł o przywrócenie terminu do złożenia dokumentów potwierdzających jego złą sytuację finansową (k. 57 akt). Zarządzeniem z dnia 7 grudnia 2009r. wniosek ten także pozostawiono bez rozpoznania (k. 65 akt). Zarządzenie to stało się prawomocne z dniem 23 grudnia 2009r. Zgodnie z treścią art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – zwanej w dalszej części P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Ciężar wykazania powyższych okoliczności spoczywa na stronie składającej wniosek o jego przyznanie. Świadczy o tym użycie w cytowanym przepisie zwroty "gdy wykaże". Instytucja prawa pomocy powinna być traktowana jako wyjątek od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 P.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Przytoczone we wniosku okoliczności, jak również przedstawione dokumenty powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie o jakim mowa w powołanym powyżej przepisie. W niniejszej sprawie istotny jest fakt, że po prawomocnym postanowieniu z dnia 25 maja 2009r. (k. 38 akt) strona złożyła ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z treścią art. 170 P.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe. Wspomniana moc wiążąca orzeczenia w odniesieniu do sądów oznacza, że muszą one przyjmować, iż dana kwestia kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Zakamycze 2006 str. 365). Możliwość zmiany bądź uchylenia wspomnianego orzeczenia daje art. 165 P.p.s.a., jednakże tylko przy spełnieniu wskazanego w nim warunku, a mianowicie zmiany okoliczności. Przez pojęcie "zmiany okoliczności" należy rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązującym prawie. Muszą to być jednak takie zmiany, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia. W przypadku postanowienia odmawiającego przyznanie prawa pomocy będzie to w szczególności pogorszenie sytuacji finansowej wnioskodawcy. Twierdzić należy, że kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy nie jest w istocie wnioskiem nowym, ale wnioskiem złożonym w trybie art. 165 P.p.s.a. tj. zmierzającym do weryfikacji poprzedniego postanowienia wskutek zmiany okoliczności sprawy. Nie jest bowiem możliwe złożenie nowego wniosku dotyczącego kwestii już rozstrzygniętej. W rozpoznawanej sprawie kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy z uwagi na nieuzupełnienie jego braków formalnych został pozostawiony bez rozpoznania, co oznacza, że nie wywołał on żadnych skutków, w tym nie doprowadził w trybie art. 165 P.p.s.a. do zmiany prawomocnego postanowienia odmawiającego przyznanie prawa pomocy. Brak tego skutku powoduje przyjęcie, że strona po wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego, jej doręczeniu po uprzednim uprawomocnieniu postanowienia odmawiającego przyznanie prawa pomocy była zobowiązana do uiszczenia wpisu w zakreślonym ustawowym siedmiodniowym terminie. W takim przypadku sąd odrzuca skargę po upływie terminu zakreślonego przez przewodniczącego w kolejnym wezwaniu do uiszczenia wpisu (tak też B. Dauter w Zarysie metodyki pracy sędziego sądu administracyjnego Wyd. LexisNexis 2008 str. 458). Mając na uwadze, że strona nie uiściła wpisu w terminie wskazanym wyżej oraz treść art. 220 § 3 P.p.s.a., należało skargę odrzucić.