II SA/Łd 943/08

SENTENCJA Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi - Wydział II Agnieszka Grosińska po rozpoznaniu w dniu 31 grudnia 2008 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A. S. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na rozbudowie budynku mieszkalnego p o s t a n a w i a odmówić A. S. przyznania prawa pomocy. UZASADNIENIE II SA/Łd 943/08 U Z A S A D N I E N I E A.S. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na rozbudowie budynku mieszkalnego. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 5 grudnia 2008 r. skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 500 złotych. W odpowiedzi na wezwanie skarżąca uiściła kwotę wymaganego wpisu, jak również wystąpiła z żądaniem przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych albo częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Jak wynika ze złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach A.S. pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem M.B. Skarżąca wraz z małżonkiem osiągają wynagrodzenie z tytułu stosunku pracy w łącznej wysokości 2.636 złotych. Nie zadeklarowali posiadania żadnych składników majątku – nieruchomości, wartościowych ruchomości, a także oszczędności ani papierów wartościowych. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podniosła, iż wraz z mężem stanowią młode małżeństwo, które chce wypracować sobie status materialny, pozwalający na powiększenie rodziny i mieszkania, dlatego liczy się dla nich każdy grosz. Ponadto mąż skarżącej studiuje zaocznie, co wiąże się z obciążeniem finansowym. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 p.p.s.a. uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Prawo pomocy jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony postępowania. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zatem strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania, a wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Analiza złożonego przez skarżącą oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazuje, iż nie sposób jest uznać, iż strona spełnia warunki do przyznania prawa pomocy. W pierwszej kolejności warto wskazać, iż skarżąca deklaruje osiąganie wraz z mężem regularnych dochodów, których wysokość pozwala na partycypowanie w kosztach postępowania przed sądem administracyjnym. Argumentem przemawiającym za tą zdolnością jest fakt, iż w dniu 18 grudnia 2008 r. skarżąca uiściła kwotę wymaganego wpisu sądowego w wysokości 500 złotych. Powyższe musi świadczyć o tym, iż strona jest w stanie zgromadzić niezbędne środki finansowe i zapewnić udział w postępowaniu bez konieczności ubiegania się o prawo pomocy. Podkreślenia również wymaga, iż skarżąca występując z żądaniem zwolnienia od kosztów sądowych nie wnosi w zasadzie o zwolnienie od obowiązku ich uiszczenia z uwagi na brak zdolności płatniczych, lecz o całkowity lub częściowy zwrot kosztów już opłaconych, gdyż jak motywuje "liczy się każdy grosz". Tym samym uzasadnienie wniosku skarżącej uprawnia do uznania, iż celem złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy jest poczynienie oszczędności, nie zaś rzeczywista konieczność uzyskania pomocy, co nie może zasługiwać na aprobatę. Chęć poprawy statusu materialnego jest bowiem dążeniem powszechnym i nie może skutkować przerzucaniem ciężaru udziału skarżącej w postępowaniu na ogół obywateli, z czym wiąże się przyznanie prawa pomocy. Ponadto warto zauważyć, iż skarżąca nie zadeklarowała posiadania żadnego majątku, w tym nieruchomości, podczas gdy z akt sprawy wynika, iż celem prowadzonego postępowania przed organem administracji i sądem administracyjnym jest uzyskanie prawa do rozbudowy budynku mieszkalnego, co wymaga znacznych nakładów finansowych. Powyższe daje z kolei podstawy do stwierdzenia, iż skarżąca znajduje się w posiadaniu środków finansowych (bądź też posiada realnie istniejącą możliwość wejścia w ich posiadanie), które temu celowe posłużą. Mając na uwadze przedstawioną przez skarżącą sytuację rodzinną i materialną należy uznać, iż wniosek strony nie zasługuje na uwzględnienie, jako że nie została spełniona przesłanka określona w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Okoliczności sprawy wskazują bowiem na fakt, iż sytuacja materialna skarżącej pozwala na jej udział w postępowaniu przed sądem administracyjnym bez korzystania ze zwolnienia od kosztów sądowych. Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu. AG