II SA/Sz 706/08

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka – Kuligowska po rozpoznaniu w dniu 30 grudnia 2008r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku B. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. R. reprezentowanego przez przedstawiciela ustawowego B. R. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego postanawia odmówić zwolnienia od kosztów sądowych UZASADNIENIE M. R. działający przez przedstawiciela ustawowego B. R. wniósł skargę na postanowienie Z. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia 16 czerwca 2008 r., nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie organu pierwszej instancji umarzające postępowanie egzekucyjne dotyczącej rozbiórki samowolnie wybudowanych obiektów budowlanych tj. hali magazynowej o wym. 50 x 60 m, hali produkcyjnej i dwóch magazynów o wym. 12,5 x 75 m każda, trzech hal produkcyjnych o wym. 12,5 x 60 każda, budynku magazynowego i socjalnego owym. 9 x 60 m + 6 x 14 m, wszystkich zbiorników oraz obiektów tymczasowych, na działkach nr nr 27/7, 34/4, 28/6, 28/5, 28/4, 28/7 przy ul. H. w S. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 100 zł., B. R. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku oświadczyła, że miesięczna kwota jaką dysponuje nie wystarcza na zaspokojenie bieżących potrzeb jej dzieci. Wskazała, że za zgodą Sądu Rodzinnego pobiera z konta córki 3.000 złotych, a z konta syna 1.400 złotych, sama natomiast jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, nie posiada żadnych nieruchomości, majątku, ani oszczędności. W oświadczeniu dotyczącym dochodów wskazała, że jej 17 letnia córka uzyskuje miesięczny dochód z dzierżawy lokalu użytkowego w kwocie 3.200 złotych oraz 1.250 złotych z tytułu dzierżawy domu w P., natomiast 13 letni syn uzyskuje dochód w kwocie 1.400 złotych miesięcznie z tytułu dzierżawy gruntu. W oświadczeniu o stanie majątkowym osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym wnioskodawczyni wskazała, że M. R. jest właścicielem domu o powierzchni 150 m2, oraz działki o obszarze 803 m2 zabudowanej domem mieszkalnym (bez wskazania powierzchni domu). Siostra małoletniego jest natomiast właścicielem lokalu przy ul. W. P. oraz nieruchomości rolnej o powierzchni 2,05 ha. Wnioskodawczyni oświadczyła ponadto, że po opłaceniu nieruchomości, energii elektrycznej, wody, szkoły, podatków, internetu, zajęć sportowych, zajęć z języków obcych, biletów, księgowego nie pozostają jej i dzieciom żadne środki finansowe. Postanowieniem z dnia 17 listopada 2008 r. referendarz odmówił przyznania prawa pomocy we wspomnianym zakresie. W sprzeciwie od tego postanowienia zarzucono, że postanowienie jest krzywdzące dla małoletniego, albowiem postępowanie w przedmiocie zastępczego wykonania rozbiórki odbyło się bez jakiegokolwiek przyczynienia się małoletniego do zaistniałej sytuacji. Małoletnie dziecko zaś nie pracuje, tylko się uczy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Jak stanowi art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko, któremu został wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. W niniejszej sprawie wniesiony sprzeciw od postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy wywołał taki skutek, że Sąd jest zobowiązany ponownie rozpatrzyć wniosek o przyznanie prawa pomocy uwzględniając okoliczności faktyczne sprawy i zebrany materiał dowodowy istniejący w chwili obecnej. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr. 153 poz.1270 ze zm.) - dalej p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3 cyt. artykułu). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w; stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny - art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Z art. 199 p.p.s.a. wynika, że zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Instytucja przyznania prawa pomocy natomiast ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do osób tych można zaliczyć osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Dokonana w tym kontekście ocena stanu majątkowego i sytuacji życiowej gospodarstwa domowego, które tworzy małoletni skarżący, jego siostra oraz działająca za niego jako przedstawiciel ustawowy matka, doprowadziła do konkluzji, że wymóg warunkujący przyznanie prawa pomocy nie został spełniony. Brak jest podstaw do uznania, że małoletni nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w sprawie. Małoletni M. R. posiada znaczny majątek. Uzyskuje również miesięczne dochody w wysokości 1.400 złotych z tytułu dzierżawy. Sytuacja materialna rodziny wystarcza na opłacanie lekcji języków obcych dla dzieci, zajęć sportowych oraz księgowego. Pomimo, że wnioskodawczyni oświadczyła, iż jest osobą bezrobotną bez zasiłku oraz bez majątku, brak jest podstaw do uznania, że małoletni znajduje się w sytuacji uniemożliwiającej uiszczenie wpisu od skargi w kwocie 100 zł oraz ewentualnych dalszych kosztów sądowych w sprawie. Należy zwrócić uwagę, iż samo przeświadczenie przedstawiciela ustawowego o niesłuszności zaskarżonej decyzji organu administracji, wyrażone w sprzeciwie od postanowienia z dnia 17 listopada 2008 r., samo w sobie nie jest przesłanką do zwolnienia skarżącego z kosztów sądowych. Mając na uwadze powyższe okoliczności faktyczne i prawne Sąd działając na podstawie art. 246 § 2 i art. 260 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.