I SA/Go 632/14

SENTENCJA Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim - Zbigniew Kruszewski po rozpoznaniu w dniu 31 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P.K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi P.K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego postanowił: 1) zwolnić skarżącego od wpisu od skargi; 2) w pozostałym zakresie wniosek oddalić. UZASADNIENIE W związku ze skargą na decyzję wymienioną w sentencji postanowienia skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Z informacji przedstawionych we wniosku wynikało, że skarżący nie ma majątku ani nie uzyskuje dochodów. Ponieważ skarżący składał wnioski o przyznanie prawa pomocy również w innych sprawach prowadzonych z jego skarg, dla uniknięcia powielania wezwań do złożenia dodatkowych dokumentów i oświadczeń przeprowadzono dowód z dokumentów i oświadczeń złożonych przez skarżącego do akt sprawy o sygn. akt I SA/Go 509/14 oraz I SA/Go 434/14. Wezwany, w sprawie o sygn. akt I SA/Go 509/14 do udokumentowania tych danych oraz podania i wykazania ewentualnych dochodów żony skarżący złożył dokumenty potwierdzające, że w latach 2012 i 2013 deklarował stratę z prowadzonej działalności gospodarczej oraz informację o licznych zobowiązaniach z tytułu kredytów. Poinformował również, że nie uzyskuje jakichkolwiek dochodów oraz, że przeciwko niemu w Niemczech prowadzone jest postępowanie upadłościowe. Poinformował nadto, iż jest żonaty, jego żona prowadzi działalność gospodarczą przedstawiając rozliczenie z którego wynikało, że za pierwsze 7 miesięcy 2014 roku dochody z tej działalności wyniosły 1.985,98 euro (przy przychodach wynoszących 56.248,21 euro i kosztach uzyskania przychodów wynoszących 54.262,23 euro). Żona skarżącego otrzymuje jednocześnie zasiłek rodzinny w łącznej wysokości 370 euro (po 185 euro na każde z dwóch dzieci). Skarżący przedstawił również wyciąg z rachunku bankowego żony potwierdzający brak istotnych oszczędności. Ze złożonego przez skarżącego do akt sprawy I SA/Go 434/14 dokumentu wystawionego przez niemiecki Portal Egzekucyjny Krajów Związkowych wynika natomiast, że skarżący został wpisany jako dłużnik niezaspakajający długów do niemieckiego rejestru sadowego. W tym stanie rzeczy wniosek skarżącego musiał zostać uznany za częściowo uzasadniony. Zgodnie z art. 245 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. - dalej "p.p.s.a.") prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie tylko od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Z kolei przepis art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. wskazuje przesłanki, na podstawie których następuje przyznanie tego prawa. Następuje ono, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zgodnie natomiast z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje, gdy osoba występująca z wnioskiem wykaże, że nie jest w stanie ponieść całości kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący wykazał przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. W świetle przedstawionych dowodów i oświadczeń skarżącego nie ma podstaw do kwestionowania oświadczenia skarżącego o braku majątku, w tym: oszczędności. Skarżący wykazał jednocześnie, że dochody jego żony z prowadzonej działalności gospodarczej również nie mogą zostać uznane za wystarczające do sfinansowania kosztów sądowych we wszystkich sprawach prowadzonych ze skarg skarżącego przed tutejszym sądem. Należy bowiem zwrócić uwagę, że łącznie spraw takich obecnie toczy się 40 i w każdej z nich skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu. Poniesienie wpisu przekracza w tej sytuacji możliwości majątkowe skarżącego. Brak jednak podstaw do uwzględnienia wniosku o ustanowienie radcy prawnego. Należy bowiem zwrócić uwagę, że rodzina skarżącego uzyskuje wprawdzie niskie lecz stałe dochody, a deklarowane przez nich ponoszone stałe wydatki są wyższe od wykazanych dochodów. Nadto sprawy toczące się ze skarg P.K. są jednorodzajowe, gdyż dotyczą określenia podatku akcyzowego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodów osobowych. Lektura zaskarżonych decyzji oraz skarg uprawnia wniosek o podobieństwie podstaw faktycznych i tożsamości podstaw prawnych rozstrzygnięć oraz identyczności argumentacji prawnej i faktycznej podnoszonej przez skarżącego dla zwalczenia zaskarżanych aktów administracyjnych. Logiczne jest w tej sytuacji, że okoliczność ta wywrze również wpływ na wynagrodzenie pełnomocnika. Należało zatem uznać, że sfinansowanie usług pełnomocnika w postępowaniu przed sądem administracyjnym nie przekracza możliwości majątkowych skarżącego. Trzeba też pamiętać, że prawo pomocy w zakresie całkowitym , czyli obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika (art. 245 § 2 p.p.s.a.) może być przyznane w sytuacjach wyjątkowych i być stosowane w stosunku do osób żyjących w ubóstwie. Przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia (tak. M. Niezgódka - Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wydanie III, Warszawa 2009 r., str. 696; zob. też cyt. tamże orzecznictwo NSA). Sytuacja majątkowa skarżącego i jego żony nie jest tego rodzaju. Należy również wyjaśnić, że samoistnym argumentem przemawiający za uwzględnieniem wniosku skarżącego w całości nie może być fakt obowiązującej w małżeństwie skarżącego rozdzielności majątkowej, na którą powoływał się skarżący w pismach składanych w związku z postępowaniem w przedmiocie prawa pomocy w innych sprawach toczących się z jego skarg. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowany jest pogląd, że fakt zawarcia między małżonkami umowy ustanawiającej rozdzielność majątkową pozostaje w istocie bez znaczenia dla oceny sytuacji majątkowej osoby ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym (zob. np. post. NSA z 10 czerwca 2014 r. I OZ 412/14). Należy bowiem zwrócić uwagę na prawny obowiązek udzielania wzajemnej pomocy przez małżonków i przyczynienia się do zaspokojenia stworzonej przez nich rodziny znajdującego umocowanie w przepisach Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (w art. 13 i 27). Tym samym rozdzielność majątkowa nie zwalnia z obowiązku udzielenia pomocy drugiemu małżonkowi (zob. post. NSA z 22 grudnia 2009 r. II OZ 1142/09 LEX 582903). W tym stanie rzeczy postanowiono jak w sentencji (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).