II Ns 923/18

<p> <strong> <!-- -->Sygnatura akt II Ns 923/18</strong> </p> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>We wniosku złożonym 16 sierpnia 2018 roku wnioskodawcy domagali się wyrażenia zgody na przekształcenie ustanowionego na rzecz wnioskodawców i uczestników postępowania użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej położonej w <span class="anon-block">Ł.</span> przy <span class="anon-block">ulicy (...)</span>, oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako <span class="anon-block">działka (...)</span> w obrębie <span class="anon-block">(...)</span>, zabudowanej budynkiem wielorodzinnym, dla którego prowadzona jest <span class="anon-block">księga wieczysta (...)</span>, w prawo własności nieruchomości.</p> <p> <em> <!-- -->(wniosek k. 3- 5)</em> </p> <p>W odpowiedzi na wniosek uczestnicy postępowania wnieśli o jego oddalenie. W odpowiedzi na wniosek, piśmie przygotowawczym oraz w toku przesłuchania uczestnicy postępowania podnieśli zarzuty, które zostaną wskazane i opisane w ramach rozważań prawnych.</p> <p> <em> <!-- -->(odpowiedź na wniosek k. 82- 85, pismo k. 88, 89 i przesłuchanie k. 108- 110)</em> </p> <p>Stanowiska na chwilę zamknięcia rozprawy pozostały niezmienione.</p> <p> <em> <!-- -->(protokół rozprawy k. 110)</em> </p> <p> <strong> <!-- --> Sąd ustalił następujący stan faktyczny:</strong> </p> <p>Wnioskodawcy i uczestnicy postępowania są właścicielami lokali (mieszkalnych i użytkowych- garaży) stanowiących odrębne nieruchomości wraz z udziałami w częściach wspólnych, a także współużytkownikami wieczystymi nieruchomości gruntowej pod budynkami, w których te lokale są usytuowane.<br/> <em> <!-- -->(odpisy ksiąg wieczystych k. 9- 50)</em> </p> <p>W grudniu 2014 roku przed Urzędem Miasta <span class="anon-block">Ł.</span> zostało wszczęte postępowanie administracyjne w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Uczestnicy postępowania zgadzali się na przekształcenie, jednak w toku postępowania administracyjnego, pismem z 3 lipca 2018 roku wyrazili sprzeciw wobec przekształcenia, w związku z czym organ administracyjny zawiesił postępowanie celem uzyskania przez współużytkowników wieczystych wnoszących o przekształcenie postanowienia sądu w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 199)">art. 199 kc.</a> </p> <p> <em> <!-- -->(wnioski k. 68- 76, pismo uczestników postępowania k. 79, postanowienie o zawieszeniu postępowania k. 80, przesłuchanie wnioskodawców i uczestników postępowania k. 106- 110)</em> </p> <p> <strong> <!-- -->Sąd zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Wniosek nie był zasadny. Podstawę rozstrzygnięcia stanowił <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 199)">art. 199 kc.</a> Na wstępie należy odnieść się do tych zarzutów uczestników postępowania, które Sąd uznał za niezasadne.</p> <p>Nie był zasadny zarzut uczestników postępowania dotyczący legitymacji czynnej uczestników, gdyż w przypadku wniosku o przekształcenie istnieje szczególna (w stosunku do przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940850388" title="Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali - Dz. U. z 1994 r. Nr 85, poz. 388 ()">ustawy o własności lokali</a>- <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940850388" title="Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali - Dz. U. z 1994 r. Nr 85, poz. 388 (art. 24)">art. 24</a>) podstawa uprawniająca członków wspólnoty do wystąpienia z takim wnioskiem, wskazana w art. 2 ust. 1 ustawy z 29 lipca 2005 roku.</p> <p>Zarzut, że przedmiotowe postępowanie cywilne oraz postępowanie administracyjne nie zakończą się do końca 2018 roku był z kolei niezasadny wobec treści art. 26 ustawy z 20 lipca 2018 roku o przekształcaniu prawa użytkowania wieczystego (…), zgodnie z którym postępowanie w sprawie przekształcenia użytkowania wieczystego, wszczęte na podstawie ustawy z 29 lipca 2005 roku i niezakończone decyzją ostateczna do dnia 31 grudnia 2018 roku umarza się, jeżeli współużytkownicy wieczyści, których suma udziałów wynosi co najmniej połowę nie złożą do dnia 31 marca 2019 roku oświadczenia o prowadzeniu dalszego postępowania na podstawie ustawy z 29 lipca 2005 roku. Postępowanie administracyjne może zatem być kontynuowane po wejściu w życie ustawy z 20 lipca 2018 roku w razie złożenia powyższego oświadczenia.</p> <p>Zarzut, iż z uwagi na ich zaległości wniosek o przekształcenie nie może być pozytywnie rozpoznany był w niniejszej sprawie bezzasadny, gdyż Sąd rozpoznając wniosek w granicach określonych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 199)">art. 199 kc</a> nie bada przesłanek zasadności wniosku o przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności, gdyż jest to wyłącznie uprawnienie (i obowiązek) organu prowadzącego postępowanie administracyjne.</p> <p>Niezasadny wreszcie był zarzut uczestników postępowania, że Sąd nie powinien udzielić zezwolenia w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 199)">art. 199 kc</a> z tego względu, że gdyby postępowanie administracyjne było sfinalizowane wcześniej (2016 roku), to koszt przekształcenia byłby niższy, niż według cen obecnych, a to z tego powodu, że Sąd badał stan sprawy z chwili zamknięcia rozprawy, a więc badał, czy obecny stan uzasadnia udzielenie zezwolenia, w związku ze zmianami zasad przekształcania użytkowania wieczystego od 1 stycznia 2018 roku i postępowaniem administracyjnym toczącym się w oparciu o dotychczas obowiązujące w tej materii przepisy.</p> <p>Zasadnie natomiast uczestnicy postępowania podnosili, że przekształcanie prawa użytkowania wieczystego w oparciu o dotychczas obowiązujące regulacje jest mniej korzystnie, niż według przepisów, jakie wejdą w życie 1 stycznia 2019 roku, co skutkować musiało oddaleniem wniosku.</p> <p>Według przepisów obecnie obowiązujących, opłatę (jednorazową) ustala się obliczając wartość gruntu pod budynkiem obejmującym lokale mieszkalne oraz użytkowe (garaże)- art. 4 ust 1 i 2 ustawy z 29 lipca 2005 roku oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971150741" title="Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - Dz. U. z 1997 r. Nr 115, poz. 741 (art. 67;art. 67 ust. 3 a;art. 67 ust. 69)">art. 67 ust. 3a i 69 ustawy o gospodarce nieruchomościami</a>. Dalej w przypadku lokalu mieszkalnego przysługuje bonifikata 80%, co oznacza, że współużytkownik będzie musiał ponieść opłatę stanowiącą 20% wartości gruntu, zaś w przypadku lokalu użytkowego bonifikata nie przysługuje, zatem będzie mieć obowiązek uiszczenia opłaty za przekształcenie w wysokości 100% wartości gruntu pod garażem (oczywiście w obu przypadkach chodzi o proporcję w wysokości wielkości udziału w prawie). Nadto w przypadku garażu możliwe jest rozłożenia opłaty na raty. Przykładowo, gdyby wartość gruntu wynosiła 100 złotych, to użytkownik ma obowiązek zapłacić opłatę (jednorazową) za przekształcenie: w przypadku lokalu mieszkalnego 20 złotych a w przypadku garażu 100 zł (oczywiście z tym zastrzeżeniem, że opłata jest liczona od stosunkowej powierzchni gruntu pod lokalem mieszkalnym i garażem i z uwzględnieniem udziału w prawie użytkowania wieczystego).</p> <p>Z kolei w przypadku przepisów ustawy z 20 lipca 2018 roku, która będzie obowiązywać od 1 stycznia 2019 roku, opłata nie jest jednorazowa, ale ma być uiszczona przez okres 20 lat (więc jest rozłożona w czasie, a zatem ma charakter zbliżony do ratalnego) w wysokości 1% wartości gruntu pod budynkiem obejmującym lokale mieszkalne oraz użytkowe (garaże) (art. 7 ust. 1- 4 w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971150741" title="Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - Dz. U. z 1997 r. Nr 115, poz. 741 (art. 72;art. 72 ust. 1;art. 72 ust. 3;art. 72 ust. 3 pkt. 3 a)">art. 72 ust. 1 i 3 pkt 3 a</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971150741" title="Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - Dz. U. z 1997 r. Nr 115, poz. 741 (art. 67)">art. 67 ustawy o gospodarce nieruchomościami</a>), a zatem dotyczy każdego rodzaju lokalu (art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z 20 lipca 2018 roku), mieszkalnego oraz użytkowego (garażu). Zatem w ciągu 20 lat użytkownik, na którego rzecz nastąpi z mocy prawa przekształcenie prawa użytkowania wieczystego we własność, zapłaci 20% wartości gruntu tak pod lokalem mieszkalnym (czyli w przypadku lokalu mieszkalnego zapłaci taką samą wartość, jak według przepisów dotychczas obowiązujących), jak i garażem, co odpowiada uiszczeniu opłaty z 80% bonifikatą, przy czym w odróżnienie do stanu prawnego obecnie obowiązującego, ta „bonifikata” obejmuje nie tylko lokal mieszkalny, ale i garaż. Jak wskazano, opłata jest rozłożona na 20 lat, co ułatwia spłatę. Przykładowo, gdyby wartość gruntu wynosiła 100 złotych, to użytkownik ma obowiązek zapłacić opłatę za przekształcenie: w przypadku lokalu mieszkalnego 20 złotych i w przypadku garażu także 20 zł (oczywiście z tym zastrzeżeniem jak wcześniej, że opłata jest liczona od stosunkowej powierzchni gruntu pod lokalem mieszkalnym i garażem i z uwzględnieniem udziału w prawie użytkowania wieczystego). Co więcej, analiza art. 7 ust. 1- 3 ustawy z 20 lipca 2018 roku prowadzi do wniosku, że nie ma groźby podwyższenia opłaty w ciągu okresu jej uiszczania (20 lat), skoro przepis ten wskazuje, że opłata jest równa wysokości opłaty rocznej, która obowiązywałaby w dniu przekształcenie (art. 7 ust. 1). To jednak nie wszystko. Otóż jak stanowi art. 9 ust. 3 ustawy z 20 lipca 2018 roku, w razie przekształcenia przysługuje (dalsza) bonifikata od opłaty obliczonej powyżej, w razie uiszczenia jej jednorazowo (a nie w ciągu 20 lat), przy czym wysokość bonifikaty jest zależna od tego, w którym roku liczonym od daty przekształcenia nastąpi uiszczenie bonifikaty jednorazowo: jeżeli w roku, w którym nastąpiło przekształcenie, wynosi ona aż 60% od powyżej ustalonej opłaty (tj. od 20% wartości gruntu- tak w przypadku lokalu mieszkalnego jak i garażu) i spada z kolejnym rokiem aż do 10% w razie przekształcenia w szóstym roku od przekształcenia. Czyli pozostając przy powyższym przykładzie, jeżeli użytkownik zapłaci w tym samym roku co przekształcenie całą opłatę, to będzie ona wynosiła jedynie 40% z 20% wartości gruntu pod lokalem mieszkalnym i garażem (z uwagami jak wyżej). Należy ponadto podkreślić, że skoro ust. 3 art. 9 posługuje się pojęciem bonifikata „przysługuje”, a w ust. 1 tego artykułu jest mowa o tym, że organ „może udzielić” bonifikaty (przy czym ten przepis dotyczy innej sytuacji, niż opisana w ust. 3), to użytkownikowi przysługuje roszczenie w razie odmowy udzielenie bonifikaty, gdyż nie ma ona charakteru uznaniowego, fakultatywnego, ale obligatoryjny- w razie spełnienia warunku w postaci uiszczenia opłaty jednorazowo w określonym roku. Wreszcie art. 7 ust. 5 ustawy z 20 lipca 2018 roku przewiduje możliwość rozłożenia na raty opłaty rocznej (uiszczanej co roku, a wiec w przypadku, kiedy nie została ona zapłacona jednorazowo)</p> <p>Z zestawienia powyższych regulacji wynika, że przekształcenie prawa na zasadach przewidzianych w przepisach obowiązujących do 31 grudnia 2018 roku jest mniej korzystne, niż skutki przekształcenia jakie nastąpią od 1 stycznia 2019 roku.</p> <p>Skoro zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 199)">art. 199 kc</a> sąd orzeka biorąc pod uwagę interes współużytkowników oraz cel czynności, wniosek złożony w tej sprawie podlegał oddaleniu.</p> <p>O kosztach postępowania Sąd orzekł w oparciu o <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 520;art. 520 § 1)">art. 520§1 kpc</a>, nie znajdując podstaw do zastosowania <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 520 § 2)">§2</a> albo <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (§ 3;art. 520)">§3 art. 520 kpc</a>.</p> </div>