VII SA/Wa 770/15

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, , Sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi B. J. na postanowienie Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wezwania Dyrektora [...] Oddziału Narodowego Funduszu Zdrowia do usunięcia naruszenia prawa postanawia: umorzyć postępowanie sądowe UZASADNIENIE Zaskarżony postanowieniem nr [...] z dnia [...] lutego 2015 r. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia na podstawie art. 59 § 1 i art. 144 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.) oraz w zw. z art. 102 ust. 5 pkt 24 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r., Nr 164, poz. 1027, ze zm., dalej: ustawa o świadczeniach), po rozpatrzeniu zażalenia B. J., utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] grudnia 2014 r., znak: [...] o odmowie przywrócenia terminu do wezwania Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej: Dyrektor [...] NFZ) do usunięcia naruszenia prawa. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ wskazał, że w dniu 22 stycznia 2015 r. do Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia wpłynęło zażalenie B. J. na odmowę przywrócenia terminu do wezwania Dyrektora [...] NFZ do usunięcia naruszenia prawa poprzez stwierdzenie bezskuteczności czynności Dyrektora [...] NFZ w przedmiocie potwierdzenia skierowania na leczenie uzdrowiskowe, w części dotyczącej wskazanego terminu i miejsca realizacji świadczenia, oraz wyznaczenia innego terminu rozpoczęcia i zakończenia leczenia oraz wyznaczenie innego zakładu leczenia uzdrowiskowego. B. J. nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu przedmiotowego terminu, wskazując, że opóźnienie nastąpiło na skutek tego, że dopiero z uzasadnienia postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 30 października 2014 r., wydanego w sprawie o sygn. akt II SA/Bk 676/14, który został jej doręczony w dniu 20 listopada 2014 r., dowiedziała się, iż od czynności potwierdzenia skierowania na leczenie uzdrowiskowe przysługiwała jej skarga do sądu administracyjnego, która powinna być poprzedzona wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa. Wyjaśniła, że brak pouczenia ze strony organu oraz brak posiadania wiedzy prawniczej i brak reprezentacji fachowego pełnomocnika w toku postępowania miał wpływ na to, że bez swojej winy nie złożyła takiego wezwania, co w jej ocenie uzasadnia wniosek o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności Analizując złożony wniosek o przywrócenie terminu organ wskazał, że B. J. będąc stroną postępowania przeprowadzonego przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Białymstoku w sprawie o sygn. akt II SA/Bk 676/14, zakończonej publikacją orzeczenia jeszcze tego samego dnia, tj. 30 października 2014 r., osobiście uczestniczyła w przebiegu rozprawy, obecna była także na publikacji orzeczenia, podczas którego Sąd podał ustne motywy rozstrzygnięcia. W tej sytuacji termin do złożenia wniosku o przywrócenie uchybionego terminu rozpoczął bieg w dniu publikacji ww. orzeczenia i upłynął w dniu 7 listopada 2014 r. Wniosek B. J. został złożony do Dyrektora [...] NFZ dopiero w dniu 26 listopada 2014r. (data stempla pocztowego na kopercie), a zatem po upływie terminu przewidzianego w art. 58 § 2 k.p.a. Oceniając brak winy, organ przyjął obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy i nie stwierdził, aby B. J.nie mogła przeszkody usunąć. Przywrócenie terminu wynikające z k.p.a. wymaga uprawdopodobnienia okoliczności, że uchybienie terminowi nastąpiło bez winy zainteresowanego. Uprawdopodobnienie jest to czynność procesowa stwarzająca w świadomości organu orzekającego mniejszy lub większy stopień przekonania o prawdopodobieństwie jakiegoś faktu. Strona powinna zatem uprawdopodobnić, że mimo zachowania należytej staranności nie mogła dokonać czynności w terminie z powodu istnienia przeszkody od niej niezależnej, trudnej w danych warunkach do przezwyciężenia. Przeszkoda ta musi istnieć przez cały czas biegu terminu przepisanego dla dokonania danej czynności. W zażaleniu strona takiego uprawdopodobnienia nie przedstawiła. Następnie organ wskazał, że jest obowiązany przywrócić termin, wtedy gdy zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: a) uchybienie terminowi nastąpiło bez winy zainteresowanego i brak winy zostanie uprawdopodobniony, b) zainteresowany złożył wniosek o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi, c) zainteresowany dopełnił czynności, dla której określony był termin, jednocześnie ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu. Organ administracji publicznej prowadzący postępowanie nie jest obowiązany do pouczenia strony o prawie do żądania przywrócenia terminu W rozpoznawanym przypadku żadna z powyższych przesłanek nie została spełniona, a nieznajomość prawa nie może być uznana za okoliczność usprawiedliwiającą uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Ponadto z art. 58 k.p.a. nie wynika, aby warunkiem przywrócenia terminu był ujemny dla zainteresowanego skutek uchybienia terminowi. Skargę na wyżej opisane rozstrzygnięcie wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie B. J., wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienie i postanowienia poprzedzającego oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Wskazała, że wraz z wnioskiem dokonała wezwania do usunięcia naruszenia prawa, zaś dopiero po zapoznaniu się z pisemnym uzasadnieniem, doręczonym jej 20 listopada 2014 r., powzięła wiedzę o tym, że czynność potwierdzenia skierowania na leczenie sanatoryjne podlega kontroli sądu. Z treści uzasadnienia postanowienia dowiedziała się, że jeśli nie dokonała w terminie czynności wezwania do usunięcia naruszenia prawa, to możliwe jest przywrócenie terminu do jej dokonania. Zdaniem skarżącej, oceniając brak winy organ administracji publicznej nie powinien obarczać strony odpowiedzialnością za niestaranność organu polegającą na braku pouczenia o środkach zaskarżenia danej czynności. Skarżąca podniosła, że w myśl art. 9 k.p.a. organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Zatem w postępowaniu administracyjnym nie obowiązuje zasada, że nieznajomość prawa szkodzi. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowaną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. dalej ppsa) "Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, (...) gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe". Z akt sprawy wynika że Wojewódzki Sad administracyjny w Białymstoku postanowieniem z dnia 30 października 2014 r. sygn.. akt IISA/Bk 676/14 odrzucił skargę B. J. na czynność Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w B. z dnia [...] marca 2014 r. w przedmiocie skierowania do sanatorium. Sad uznał, iż potwierdzenie skierowania na leczenie uzdrowiskowe, wydana na podstawie art. 33 ust. 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych jest czynnością o które mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ppsa. Wniesienie skargi do sądu administracyjnego na czynność z zakresu administracji publicznej powinno zostać poprzedzone wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa. Z uwagi na to, że skarżąca nie dopełniła tego obowiązku Sąd skargę odrzucił. Powyższe orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego było kontrolowane przez Naczelny Sąd Administracyjny na skutek skargi kasacyjnej wniesionej przez B. J. Postanowieniem z dnia 12 maja 2015 r. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 30 października 2014 r. Sąd uznał, że skarżąca dopełniła obowiązku wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa. W piśmie z dnia 10 kwietnia 2014 r. skierowanym do organu domagała się wyznaczenia innego terminu rozpoczęcia i zakończenia leczenia oraz wyznaczenia innego zakładu leczenia uzdrowiskowego. Pismo to zostało złożone z zachowaniem 14 dniowego terminu licząc od daty doręczenia skarżącej pisma Narodowego Funduszu Zdrowia Oddziału w B. z dnia 12 marca 2014 r. Tym samym brak było podstaw do odrzucenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku skargi w tym przedmiocie. Wobec powyższych ustaleń niniejsze postępowanie sądowe w przedmiocie skargi B. J. na postanowienie Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lutego 2015 r. utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] grudnia 2014 r. odmawiające przywrócenia terminu do wezwania Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia do usunięcia naruszenia prawa stało się bezprzedmiotowe. Z tych względów Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym orzekł, jak w sentencji.