I OW 224/15

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marek Stojanowski (spr.) Sędziowie NSA Jan Paweł Tarno del. WSA Marian Wolanin po rozpoznaniu w dniu 30 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Wójta Gminy Jeziora Wielkie o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Wójtem Gminy Jeziora Wielkie a Prezydentem Miasta Konina w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku K.J. o udzielenie pomocy w formie dofinansowania obiadów w przedszkolu postanawia: wskazać Prezydenta Miasta Konina jako organ właściwy do rozpoznania wniosku. UZASADNIENIE Wnioskiem z dnia 9 października 2015 r. Wójt Gminy Jeziora Wielkie wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Wójtem Gminy Jeziora Wielkie a Prezydentem Miasta Konina w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku K.J. o udzielenie pomocy w formie dofinansowania obiadów w przedszkolu dla syna W.J. W uzasadnieniu organ wskazał, że Kierownik MOPR w Koninie w dniu [...] września 2015 r. przesłał wniosek K. J., zamieszkałej w Koninie o udzielenie pomocy w formie dofinansowania obiadów w przedszkolu dla syna W.J. do GOPS w Jeziorach Wielkich. Organ ten uznał się za niewłaściwy do rozpatrzenia wniosku z uwagi na fakt, iż wnioskodawczyni w 2014 r. wymeldowała się wraz z rodziną z Konina. Obecnie zameldowana jest na pobyt stały w N. W. gmina Jeziora Wielkie, gdzie rozpoczęła budowę domu, której zakończenie planuje za około [...] lata. W ocenie Wójta Gminy Jeziora Wielkie powyższe okoliczności nie uzasadniają, iż jest on organem właściwym miejscowo do rozpatrzenia sprawy. Właściwość miejscową w tej sprawie określa art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r., poz. 163), a więc według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Tylko w przypadku osoby bezdomnej właściwość organu ustala się według ostatniego miejsca zameldowania danej osoby. Ponieważ w przepisach ustawy o pomocy społecznej brak jest definicji "miejsca zamieszkania" należy, zdaniem organu, odnieść się w tym zakresie do art. 25 Kodeksu cywilnego. Zgodnie z jego treścią miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Bez znaczenia przy tym pozostaje miejsce zameldowania. Z akt sprawy wynika, że K. J. wniosek skierowała do MOPR w Koninie z uwagi na fakt, iż głównym ośrodkiem jej działalności życiowej jest Miasto Konin - tu do przedszkola uczęszcza jej syn, którego dotyczy wniosek. Wprawdzie w 2014 r. została zameldowana w gminie Jeziora Wielkie, jednakże już od [...] lat przebywa w Koninie pod adresem: ul. [...], gdzie zamierza spędzić najbliżej lata. W odpowiedzi na wniosek Zastępca Dyrektora MOPR w Koninie działający z upoważnienia Prezydenta Miasta Konina wskazał, że organem właściwym do rozpoznania wniosku K. J. o udzielenie pomocy w formie dofinansowania obiadów w przedszkolu, jest Wójt Gminy Jeziora Wielkie. W uzasadnieniu organ podał, że w wywiadzie środowiskowym ustalono, że wnioskodawczyni wraz z rodziną od [...] lat przebywa w Koninie, w lokalu należącym do L. J., teściowej K. J.. Wnioskodawczyni w 2014 r. wymeldowała się z Konina i zameldowała w Jeziorach Wielkich, gdzie zakupiła działkę budowlaną i rozpoczęła budowę domu, której zakończenie przewiduje za około 3 lata. W ocenie organu powyższe fakty wskazują, że K. J. ma miejsce zamieszkania w gminie Jeziora Wielkie w rozumieniu art. 25 Kodeksu cywilnego. Tam też koncentruje się jej aktywność życiowa, tam ma centrum swoich spraw osobistych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 270 ze zm., dalej, jako: "P.p.s.a.") Naczelny Sąd Administracyjny właściwy jest do rozstrzygania sporów o właściwość. W niniejszej sprawie występuje spór negatywny w zakresie właściwości miejscowej organu, albowiem zarówno Prezydent Miasta Poznania jak i Wójt Gminy Pszczew uznali się za niewłaściwych do rozpoznania wniosku Z. M. Co do zasady, właściwość miejscową gminy zobowiązanej do rozpoznania sprawy dotyczącej świadczenia z pomocy społecznej, zgodnie z treścią art. 101 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Według art. 101 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej w przypadku osoby bezdomnej właściwą miejscowo jest gmina ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały. Przepisy ustawy o pomocy społecznej nie zawierają definicji miejsca zamieszkania, jednak w orzecznictwie utrwalone jest stanowisko, iż przez miejsce zamieszkania rozumie się miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Pogląd ten odwołuje się do przepisów ogólnych Kodeksu cywilnego i zawartej w art. 25 tego Kodeksu definicji miejsca zamieszkania. Uznać zatem należy, że na miejsce zamieszkania, w świetle art. 101 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej w związku z art. 25 Kodeksy cywilnego, wskazują dwa czynniki: zewnętrzny – fakt przebywania i wewnętrzny – zamiar stałego pobytu. Przyjmuje się, że o zamiarze stałego pobytu można mówić wówczas, gdy występują okoliczności pozwalające przeciętnemu obserwatorowi na wyciągnięcie wniosku, że określona miejscowość jest głównym ośrodkiem działalności danej osoby, tam też ześrodkowana jest jej aktywność życiowa. Z akt sprawy bezspornie wynika, że K.J. wraz z rodziną (mężem i trójką dzieci) od [...] lat mieszka w Koninie. Okoliczności tej nie kwestionują organy administracji publicznej będące w sporze. Ta miejscowość stanowi, zatem centrum aktywności życiowej wnioskodawczyni i jej rodziny, tam syn K. J. uczęszcza do przedszkola. Miejscem zamieszkania wnioskodawczyni jest więc - w świetle art. 25 ustawy Kodeks cywilny - Miasto Konin. Podkreślenia wymaga, że samo zameldowanie, będące kategorią prawa administracyjnego, nie przesądza o miejscu zamieszkania w rozumieniu prawa cywilnego (patrz np. postanowienie NSA z dnia 14 stycznia 2010 r., sygn. akt I OW 154/09). W tych okolicznościach przepisem określającym właściwość miejscową gminy jest art. 101 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. W świetle tego przepisu, właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Oznacza to, że do rozpoznania wniosku K. J. o udzielenie pomocy w formie dofinansowania obiadów w przedszkolu właściwym będzie Prezydent Miasta Konina. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 i art. 15 § 1 pkt 4 oraz § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.