VI SA/Wa 860/10

SENTENCJA Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Joanna Kruszewska - Grońska po rozpoznaniu w dniu 29 grudnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. D. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym p o s t a n a w i a: odmówić skarżącej A. D. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. UZASADNIENIE We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca A. D. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu przedmiotowego wniosku podała, że prowadzona przez nią działalność gospodarcza (w zakresie transportu drogowego) przynosi straty: w roku ubiegłym strata wyniosła 30.000 zł, a do września br. – 7.000 zł. Przyczyną strat są wysokie koszty paliwa, koszty eksploatacji pojazdów ciężarowych oraz niska stawka przewozowa w transporcie drogowym. Skarżąca oświadczyła, że jeżeli w najbliższej przyszłości (do 2012 r.) nie poprawi się sytuacja w transporcie, to zakończy działalność gospodarczą, którą prowadzi od 1998 r. Skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem oraz 20-letnim synem. Mąż skarżącej pobiera świadczenie rentowe w kwocie 907,17 zł brutto. Na majątek skarżącej i osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym składają się: dwa domy o powierzchni 110 m kw i 80 m kw, nieruchomość rolna o powierzchni 1,25 ha oraz dwa samochody ciężarowe: marki [...] (1993 r.) z naczepą [...] (1992 r.) i marki [...] (1996 r.) z naczepą [...] (2007 r.). Wartość ww. zespołów pojazdów skarżąca oszacowała łącznie na kwotę 18.000 euro. Pismem z dnia [...] listopada 2010 r. Sąd wezwał skarżącą do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez przedłożenie w terminie 14 dni następujących dokumentów: a) zeznań podatkowych skarżącej, męża skarżącej i syna skarżącej za rok 2009, ewentualnie zaświadczeń właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodu uzyskanego w tym okresie, b) ostatniego przekazu pocztowego świadczenia rentowego męża skarżącej, ewentualnie ostatniej decyzji określającej wysokość uzyskiwanego świadczenia rentowego, c) dokumentów wskazujących wysokość dochodów uzyskanych w roku bieżącym (w zależności od formy opodatkowania, np. ostatni PIT-5, kopie księgi przychodów i rozchodów, ewidencji przychodów) przez skarżącą z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, d) dokumentów potwierdzających wielkość posiadanych przez skarżącą oraz jej męża nieruchomości i miejsce ich położenia (np.: zaświadczenia z właściwego urzędu gminy lub decyzje ustalające wysokość podatku od nieruchomości), e) oświadczenia, czy skarżąca otrzymała dopłaty bezpośrednie do gruntów rolnych z funduszy Unii Europejskiej, jeśli tak to w jakiej wysokości, f) dokumentów wskazujących sytuację finansową syna skarżącej: w przypadku wykonywania pracy zarobkowej - przedstawienie zaświadczenia pracodawcy wskazującego wysokości wynagrodzenia, w przypadku posiadania statusu osoby bezrobotnej – przedstawienie zaświadczenia właściwego urzędu pracy, g) wyciągów i wykazów z posiadanych przez skarżącą, jej męża oraz syna rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, h) dokumentów potwierdzających ponoszenie miesięcznych wydatków koniecznych do utrzymania oraz innych obciążeń. Powyższe wezwanie doręczono skarżącej [...] listopada 2010 r. (odbiór korespondencji pokwitował syn skarżącej – zwrotne potwierdzenie odbioru [...]). Dotychczas wezwanie to nie zostało wykonane. Zgodnie z przepisem art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. (dalej p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu (referendarza sądowego) w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004 s. 319). W niniejszej sprawie skarżąca w żaden sposób nie udokumentowała swojej sytuacji majątkowej. Wobec nieprzedstawienia żądanych przez Sąd dokumentów, nie można ustalić, jakimi środkami skarżąca dysponuje miesięcznie i na jakim poziomie kształtują się koszty utrzymania jej oraz osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym. W konsekwencji skarżąca uniemożliwiła ustalenie czy wypełnia przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Podkreślić bowiem należy, iż jedyną kwestią braną pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest stan majątkowy jej i jej rodziny. "Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest obowiązkiem sądu, jeśli osoba ta wykazała, że spełnia przesłanki z art. 246 § 1" (H. Knysiak-Molczyk /w:/ T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 631). Skoro przyznanie prawa pomocy stanowi pomoc państwa, Sąd musi ustalić (badając rzeczywiste dochody, wydatki oraz możliwości zarobkowe skarżącej i jej rodziny), czy wypełnia ona ustawowe przesłanki przyznania tejże pomocy państwa, co nie jest możliwe w przypadku niewykazania stanu majątkowego przez skarżącą. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji postanowienia.