IV SAB/Wr 864/24

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marta Pająkiewicz-Kremis po rozpoznaniu w dniu 30 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale IV sprawy ze skargi N. S. na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w przedmiocie wydania karty pobytu postanawia: odrzucić skargę. UZASADNIENIE Pismem z dnia 11 września 2024 r. N. S. (dalej: skarżąca) wniosła skargę na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego (dalej: organ) w przedmiocie wydania karty pobytu potwierdzającej uzyskanie przez skarżącą zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Skarga została wniesiona na elektroniczną skrzynkę podawczą Sądu. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału IV z dnia 7 października 2024 r., skarżąca została wezwana do: - złożenia kopii ponaglenia skierowanego do organu wraz z dowodem jego wniesienia (przy piśmie Sądu z dnia 18 października 2024 r.); - uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł (odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego doręczono skarżącej przy piśmie Sądu z dnia 18 października 2024 r.). Na uzupełnienie wymienionych braków skargi zakreślono skarżącej termin 7 dni od doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe wezwania zostały skierowane na adres skarżącej do doręczeń elektronicznych (e-PUAP) w dniu 18 października 2024 r. (dzień utworzenia pierwszego Urzędowego Poświadczenia Doręczenia - dalej: UPD). Z dokumentu UPD (Identyfikator Poświadczenia: ePUAP-UPD144356690 – k. 35) wynika, że kierowane do skarżącej wezwanie do złożenia kopii ponaglenia wraz z dowodem jego wniesienia nie zostało przez skarżącą odebrane. Uznanie dokumentu elektronicznego za doręczony nastąpiło w dniu 2 listopada 2024 r. Zakreślony skarżącej siedmiodniowy termin do uzupełnienia omawianego braku skargi upłynął bezskutecznie w dniu 12 listopada 2024 r. Podobnie, jak wynika z dokumentu UPD (Identyfikator Poświadczenia: ePUAP-UPD144356888 – k. 36), skarżąca nie odebrała wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi. Dokument elektroniczny został uznany za doręczony w dniu 2 listopada 2024 r. Siedmiodniowy termin do uiszczenia wpisu sądowego upłynął bezskutecznie w dniu 12 listopada 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga podlegała odrzuceniu. Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd administracyjny obowiązany jest z urzędu badać, czy wniesienie skargi jest dopuszczalne. Negatywny wynik takiej kontroli skutkuje brakiem możliwości rozstrzygnięcia sporu i wydania w sprawie wyroku. Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.), skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy zaś rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu (art. 53 § 2b p.p.s.a.). W przypadku skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ, jej wniesienie dopuszczalne jest wówczas, gdy strona wyczerpała tryb przewidziany w art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.), to znaczy złożyła stosowne ponaglenie z uzasadnieniem do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie. Z powołanych wyżej przepisów wynika zatem, że wniesienie ponaglenia stanowi niezbędny warunek złożenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej. Takie też stanowisko jest konsekwentnie prezentowane w orzecznictwie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie 7 sędziów z dnia 2 września 2020 r. sygn. akt II OSK 3732/18, postanowienia NSA z dnia 8 lutego 2021 r. sygn. akt I OSK 2754/20, wyrok NSA z dnia 17 listopada 2020 r. sygn. akt II OSK 973/19 – orzeczenia dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: CBOSA). Brak ponaglenia czyni skargę niedopuszczalną. W konsekwencji, jeżeli strona przed wniesieniem skargi nie wyczerpie przysługującego środka zaskarżenia, to skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 28 października 2016 r. sygn. akt I OSK 125/15, CBOSA). Jak wynika z akt sprawy, pismo zawierające wezwanie do złożenia kopii ponaglenia skierowanego do organu wraz z dowodem jego wniesienia wysłano skarżącej na jej adres do doręczeń elektronicznych, gdyż zgodnie z art. 74a § 1 p.p.s.a. skarżąca wniosła skargę w formie dokumentu elektronicznego przez elektroniczną skrzynkę podawczą organu i nie zrezygnowała z doręczania pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Skutek doręczenia tego wezwania nastąpił w dniu 2 listopada 2024 r. Dokument wezwania nie został bowiem odebrany przez skarżącą w okresie czternastu dni od daty wysłania pierwszego zawiadomienia o możliwości odbioru wezwania (Urzędowe Poświadczenie Doręczenia – UPD), tj. od dnia 18 października 2024 r. Zgodnie z art. 74a § 8 p.p.s.a., doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia pierwszego zawiadomienia. Wobec powyższego wyznaczony skarżącej termin na złożenie kopii ponaglenia wraz dowodem jego wniesienia do organu upłynął bezskutecznie z dniem 12 listopada 2024 r. (9 listopada 2024 r. przypadał na sobotę, zaś 10 i 11 listopada 2024 r. były dniami wolnymi od pracy). Skarżąca nie uzupełniła omawianego braku skargi. W tym stanie rzeczy, skarga na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w związku z art. 52 § 2 p.p.s.a. podlegała odrzuceniu. Na marginesie należy również zauważyć, że niniejsza skarga kwalifikuje się do odrzucenia także na tej podstawie, że skarżąca, pomimo wezwania, nie uiściła wpisu od skargi. Wymóg opłacenia skargi wynika z art. 220 § 1 i 3 p.p.s.a. i § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021 r., poz. 535). Termin na uzupełnienie omawianego braku minął bezskutecznie również w dniu 12 listopada 2024 r. (wtorek), albowiem wezwanie zostało wysłane do skarżącej na jej adres do doręczeń elektronicznych w dniu 18 października 2024 r., natomiast skutek doręczenia wezwania (wobec jego nieodebrania przez skarżącą) nastąpił w dniu 2 listopada 2024 r. Zgodnie z art. 220 § 3 p.p.s.a. skarga podlega odrzuceniu gdy od skargi, pomimo wezwania, nie został uiszczony należny wpis. Jednakże, jak wspomniano wyżej, kluczowe znaczenie w niniejszej sprawie ma kwestia braku dopuszczalności skargi z uwagi na brak wyczerpania środków zaskarżenia służących skarżącej, tj. brak wniesienia ponaglenia. Użyty w art. 53 § 2b p.p.s.a. zwrot "skargę na bezczynność (...) można wnieść (...) po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu" należy rozumieć jako samoistny warunek dopuszczalności skargi, który trzeba spełnić, aby prawnie dopuszczalne stało się wniesienie takiego środka ochrony sądowej. Przepis ten nie ogranicza się jedynie do tego, że skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie, ani też, że taką skargę można wnieść w każdym czasie po wyczerpaniu środków zaskarżenia. Dodatkowo wskazuje, jaki środek musi uprzednio zostać wyczerpany. Z przepisu art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. wynika bowiem, że dopóki stronie przysługuje prawo wniesienia jakiegokolwiek środka zaskarżenia, dopóty wniesienie skargi na ten akt do sądu administracyjnego jako przedwczesne jest niedopuszczalne. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2020 r., sygn. akt I FSK 495/20; postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 października 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 383/20). Kierując się wskazaną argumentacją, Sąd, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.