II SA/Gd 1043/23

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Asesor WSA Jakub Chojnacki po rozpoznaniu w dniu 28 grudnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 23 sierpnia 2023 r., nr SKO.421.668.2023 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego postanawia: odmówić skarżącemu A. A. przywrócenia terminu do wniesienia skargi. UZASADNIENIE A. A., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z 23 sierpnia 2023 r., w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego. Do wniosku skarżący dołączył skargę na wskazaną decyzję Kolegium. Zaskarżona decyzja Kolegium została doręczona pełnomocnikowi skarżącego w dniu 14 września 2023 r., zatem trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi upłynął w dniu 16 października 2023 r. Bezsporne jest, że w tym terminie nie wniesiono skargi. Jak wskazał pełnomocnik skarżącego, skarga została zaadresowana i nadana w dniu 11 października 2023 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku zamiast w Słupsku. Skarga zawierała poprawne określenie organu, do którego winna była zostać wniesiona oraz sąd, do którego należało ją przekazać. Pełnomocnik wyjaśnił, że skarga została błędnie zaadresowana przez pracownika kancelarii. Skarga została zwrócona pełnomocnikowi w dniu 20 października 2023 r. ze wskazaniem mylnego przesłania skargi do tego organu. Skargę wraz wnioskiem o przywrócenie terminu nadano w placówce pocztowej do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku, w dniu 25 października 2023 r. W ocenie pełnomocnika skarżącego, w przytoczonych powyżej okolicznościach nie można doszukać się zatem winy w uchybieniu terminu ani po stronie pełnomocnika, ani też samej strony. Na poparcie swojego stanowiska pełnomocnik skarżącego powołał się na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 kwietnia 2021 r., I OZ 138/21, w którym Sąd stwierdził, że: "w sytuacji, w której skarga do sądu administracyjnego została prawidłowo sporządzona, a tylko z powodu oczywistej omyłki pracownika kancelarii w zaadresowaniu przesyłki, nie została ona doręczona organowi, który wydał zaskarżoną decyzję, można przyjąć, że brak winy strony w uchybieniu terminu został uprawdopodobniony". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 23 sierpnia 2023 r, nie zasługiwał na uwzględnienie. Przepis art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a." stanowi, że jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu, przy czym postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Stosownie przy tym do treści art. 87 P.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1), jednakże wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi (§ 3). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Z powołanej regulacji wynika, że tylko kumulatywne zaistnienie przywołanych przesłanek może stanowić podstawę faktyczną i prawną do wydania przez sąd administracyjny postanowienia o przywróceniu wnioskodawcy terminu do dokonania czynności procesowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Zgodnie natomiast z art. 53 § 1 P.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a. W okolicznościach niniejszej sprawy, termin na wniesienie skargi upływał w dniu 16 października 2023 r., bezspornym jest zaś, że skarżący tego terminu nie dochował. Z okoliczności przedstawionych we wniosku o przywrócenie terminu wynika, że został on złożony w terminie. Dokonano również czynności w postaci wniesienia skargi. Jednakże samo wniesienie wniosku o przywrócenie terminu w przewidzianym do tego terminie oraz dokonanie uchybionej czynności nie jest wystarczającą przesłanką przywrócenia terminu do jej dokonania. Wniosek o przywrócenie terminu musi ponadto wskazywać na brak winy w uchybieniu terminu. Konieczne jest zatem uprawdopodobnienie przez wnioskodawcę, że nie ponosi on winy w niedochowaniu terminu. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym oraz w doktrynie przyjmuje się, że uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu powinno być oceniane w świetle wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy oraz przy braniu pod uwagę uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu może mieć zatem miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenia uchybionego terminu nie uzasadniają niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, czy też nieznajomość prawa (por. postanowienia NSA: z 8 lipca 2008 r., II OZ 712/08, z 12 lutego 2015 r., I OZ 91/15, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Skoro art. 87 § 2 p.p.s.a. stanowi, że we wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy po stronie zainteresowanego przywróceniem terminu, to należy uznać, że jakikolwiek stopień zawinienia strony w uchybieniu terminu (nawet lekkie niedbalstwo) powoduje niedopuszczalność jego przywrócenia (zob. postanowienie NSA z 26 maja 2020 r., II FZ 124/20, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy przy tym wskazać, że w przypadku, gdy strona jest reprezentowana przez pełnomocnika, to przy ustalaniu jej winy w niezachowaniu terminu należy mieć na uwadze działania pełnomocnika, który dopuszczając się zaniedbań oraz uchybień swoim działaniem działa bezpośrednio na szkodę mocodawcy. Przywrócenie terminu może mieć miejsce jedynie wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W przypadku, gdy strona jest reprezentowana przez pełnomocnika, sąd musi mieć na uwadze działania pełnomocnika. Dodatkowo, gdy jest to pełnomocnik profesjonalny, przy ocenie możliwości przywrócenia terminu (również przy ocenie formalnych aspektów wniosku) należy uwzględniać wiedzę i konieczność zachowania należytej staranności przez tego pełnomocnika. W ocenie Sądu, skarżący nie wykazał braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 23 sierpnia 2023 r. r. Błąd pracownika kancelarii obsługującej pełnomocnika skarżącego, który błędnie zaadresował skargę, nie stanowi okoliczności, która mogłaby w rozpoznawanej sprawie skutkować przywróceniem terminu do wniesienia skargi. Należy zauważyć, że w postępowaniu administracyjnym o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, skarżący był reprezentowany przez pełnomocnika. Z uwagi na powyższe, zaskarżona decyzja Kolegium doręczona została ustanowionemu pełnomocnikowi. Decyzja ta zawierała przy tym pouczenie o treści art. 53 § 1 i art. 54 § 1 p.p.s.a., tj. o możliwości wniesienia na nią skargi do sądu w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia za pośrednictwem organu, którego działanie jest przedmiotem skargi. Zakres udzielonego pełnomocnictwa obejmował zaś także umocowanie do reprezentowania skarżącego przed sądami administracyjnymi. Profesjonalny pełnomocnik podlega dodatkowym wymogom związanym z wykonywaniem zawodu, zatem należy od niego oczekiwać należytej staranności wynikającej z zawodowego charakteru prowadzonej działalności. Pełnomocnik, który zgodził się reprezentować stronę, ma obowiązek działania w imieniu i na rzecz mocodawcy z równą starannością, jakby działał na własną rzecz, a mocodawca ponosi ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania się profesjonalnego pełnomocnika (por. postanowienie NSA z 4 lipca 2008 r., I OZ 496/08, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Staranne wykonywanie zawodu ma na celu reprezentowanie swoich klientów w taki sposób, aby minimalizować możliwości wystąpienia sytuacji, kiedy klient bez swej winy nie może dochodzić swoich praw. W ten sposób najpełniej będzie realizowana dbałość o dobro i interesy klienta. W związku z tym zaniedbania osób, którymi posługuje się profesjonalny pełnomocnik, obciążają jego samego, a jednocześnie nie uwalniają strony od poniesienia procesowej odpowiedzialności za takie działania bądź zaniechania. Bez znaczenia jest przy tym okoliczność czy w ramach prowadzonej działalności adwokat korzysta z usług zatrudnionego personelu, pracowników kancelarii, czy też osób, którymi są członkowie jego rodziny. Zawodowy charakter działalności adwokata powoduje, że odpowiedzialność pełnomocnika obejmuje działania wszystkich osób, którymi posługuje się wykonując swój zawód (por. postanowienie NSA z 11 czerwca 2014 r., I FZ 149/14, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Innymi słowy, pojęcie winy strony w uchybieniu terminu, o którym mowa w art. 86 § 1 p.p.s.a., obejmuje swym zakresem nie tylko działania bądź zaniechania pełnomocnika, ale również działania osób trzecich upoważnionych przez pełnomocnika do dokonywania poszczególnych czynności, włącznie z czynnościami o charakterze czysto technicznym. To bowiem na pełnomocniku będącym profesjonalistą spoczywa obowiązek takiej organizacji pracy i sprawowania nadzoru nad wykonywanymi czynnościami, aby nie dochodziło do zaniedbywania ciążących na nim obowiązków związanych ze świadczoną obsługą lub pomocą prawną (por. postanowienie NSA z 2 października 2015 r., II OSK 148/14, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając powyższe na uwadze, w opisanych okolicznościach sprawy, należy stwierdzić, że to działający w rozpoznawanej sprawie w imieniu i na rzecz skarżącego profesjonalny pełnomocnik będący adwokatem, odpowiada za wybór, a w konsekwencji za działania osoby trzeciej, w zakresie w jakim powierzył tej osobie (pracownikowi kancelarii) dokonanie czynności związanych z wniesieniem skargi. Wbrew twierdzeniom zawartym we wniosku, błąd i zaniedbanie osoby, którą posłużył się pełnomocnik skarżącego obciążają jego samego i zarazem nie uwalniają go od winy w niezachowaniu terminu. Z tego powodu Sąd uznał, że skarżący nie wykazał braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 23 sierpnia 2023 r. Z uwagi na powyższe, Sąd, na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.