II SA/Kr 1064/21
Административные суды2021-12-29
Номер дела
II SA/Kr 1064/21
Суд
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Дата решения
2021-12-29
Тип
Wyrok WSA w Krakowie
Судьи
Jacek BursaMagda FronciszPaweł Darmoń
Резолютивная часть
uchylono postanowienie organu II i I instancji
Текст решения
SENTENCJA
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magda Froncisz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Paweł Darmoń Sędzia WSA Jacek Bursa po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 grudnia 2021 r. sprawy ze skarg R. B. i T. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 lipca 2021 r., znak [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz R. B. i T. B. po 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 09.02.2021 r., znak: [...] Burmistrz Gminy K., na wniosek złożony przez pełnomocnika A. P., prowadzącej działalność gospodarczą pn.: firma A w W., określił środowiskowe uwarunkowania dla realizacji przedsięwzięcia pn. "Budowa zespołu zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej z usługami, garażami podziemnymi, drogami wewnętrznymi, parkingami naziemnymi, zagospodarowaniem terenu, obiektami małej architektury oraz towarzyszącymi obiektami budowlanymi infrastruktury technicznej" zlokalizowanego na działce nr ewid. [...]. Decyzja ta stała się ostateczna w dniu 17.02.2021 r.
W dniu 19.03.2021 r. do Burmistrza Gminy K. wpłynął wniosek z dnia 15.03.2021 r. złożony przez T. B. i R. B., o wznowienie w/w postępowania na zasadzie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., a następnie o uchylenie w całości w/w decyzji Burmistrza Gminy K..
Postanowieniem z dnia 05.05.2021 r., znak: [...], Burmistrz Gminy K., na podstawie art. 149 § 3 w związku z art. 124 § 1, art. 147, art. 148 oraz art. 150 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 735) - dalej K.p.a., odmówił wznowienia postępowania z wniosku T. B. i R. B. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Burmistrza Gminy K. z dnia 09.02.2021r., znak: [...] określającej środowiskowe uwarunkowania dla realizacji przedsięwzięcia pn. "Budowa zespołu zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej z usługami, garażami podziemnymi, drogami wewnętrznymi, parkingami naziemnymi, zagospodarowaniem terenu, obiektami małej architektury oraz towarzyszącymi obiektami budowlanymi infrastruktury technicznej" zlokalizowanego na działce nr ewid. [...].
W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że wnioskodawcy nie wykazali, iż wniosek o wznowienie postępowania na zasadzie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. został złożony z zachowaniem miesięcznego terminu.
Na powyższe postanowienie zażalenie złożyli T. B. i R. B.. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 11, art. 80 i art. 148 § 1 i 2 K.p.a. poprzez uznanie, iż wniosek o wznowienie postępowania został złożony z uchybieniem terminu i przekroczenie przy tym ustaleniu swobodnej oceny dowodów. Żalący się wskazali, że termin od którego liczy się termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania zaczyna biec w momencie zapoznania się z treścią decyzji, której postępowanie wznowieniowe ma dotyczyć. Dlatego też twierdzenia organu I instancji, iż dnia 4 marca 2021 r. na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy nie było już informacji o wydanej decyzji środowiskowej, co pozostaje w sprzeczności z twierdzeniami żalących się, a na co organ nie przedstawia żadnych dowodów, nie ma większego znaczenia, gdyż zapoznanie się z treścią decyzji nastąpiło w dniu 4 marca 2021 r. Natomiast z ostrożności procesowej wnioskodawcy wskazali, iż należy przyjąć, iż jeśli ogłoszenie wisiało jeszcze w dniu 24 lutego 2021r., to tą datę organ winien przyjąć jako datę dowiedzenia się przez wnioskodawców o decyzji. Tym samym mając na uwadze to, iż wniosek o wznowienie postępowania znajdował się u Burmistrza w dniu 19 marca 2021 r., to termin miesięczny do złożenia wniosku został spełniony.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, postanowieniem z dnia 8 lipca 2021 r. znak: [...], po rozpatrzeniu zażalenia złożonego przez T. B. i R. B., działając na podstawie art. 147 i art. 148 § 2 i art. 149 § 3 oraz art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 K.p.a. , utrzymało zaskarżone postanowienie w całości w mocy.
W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 145 § 1 K.p.a. wznawia się postępowanie zakończone decyzją ostateczną. Przepisy dotyczące wznowienia postępowania mają charakter szczególnej i zupełnej regulacji prawnej, która tylko w drodze wyjątku i w ściśle określonych przypadkach pozwala na wzruszenie decyzji ostatecznej i jako takie nie mogą być interpretowane rozszerzająco. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w której ją wydano, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością przewidzianą w art. 145 § 1 K.p.a. Można żądać wznowienia postępowania również w sytuacji, gdy decyzja ostateczna została wydana na podstawie aktu normatywnego, o którego niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą orzekł Trybunał Konstytucyjny. Kodeks postępowania administracyjnego opiera wznowienie postępowania na następujących przesłankach: rozstrzygnięcia sprawy decyzją ostateczną; wystąpienia jednej z wyliczonych wyczerpująco w art. 145 § 1 i art. 145a K.p.a. podstaw prawnych wznowienia.
Z powyższego jednoznacznie wynika, iż wznowienie postępowania może nastąpić tylko w sprawach administracyjnych zakończonych decyzją ostateczną. Tryb ten ograniczony jest zatem do weryfikacji działań organów administracji publicznej tylko w jednej formie decyzji administracyjnej, a w wąskim zakresie - w formie postanowienia.
W ocenie Kolegium dokonana przez organ I instancji ocena postępowania przeprowadzonego przez organ I instancji jest prawidłowa i w pełni uzasadnia zaskarżone rozstrzygnięcie.
Postępowanie w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną stanowi jedno z trzech postępowań nadzwyczajnych przewidzianych w K.p.a. Zostało ono uregulowane w rozdziale 12 działu II K.p.a. (art. 145 -152 K.p.a.). Czynności organu po otrzymaniu podania w sprawie wznowienia postępowania dzielą się na dwa etapy. W pierwszym z nich organ bada, czy podanie oparte zostało na ustawowych przesłankach wznowienia, enumeratywnie wymienionych w art. 145 § 1 K.p.a. oraz art. 145a, 145aa oraz 145b K.p.a., jak również, czy zostało ono wniesione z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 K.p.a., a także czy wnoszący podanie jest stroną tego postępowania. Negatywna weryfikacja którejkolwiek z tych przesłanek uprawnia organ do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania w oparciu o art. 149 § 3 K.p.a. Drugi etap obejmuje natomiast kontrolę merytoryczną, tj. postępowanie dotyczące przyczyn wznowienia oraz rozstrzygnięcie co do istoty sprawy.
Właściwy w sprawie organ zobligowany jest w pierwszej kolejności dokonać oceny, czy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z zachowaniem terminów przewidzianych wart. 148 § 1 i 2 K.p.a. oraz czy jest oparte na ustawowej przesłance wznowienia. Od ustalenia tych kwestii zależy bowiem dalszy bieg postępowania. Postępowanie powinno zakończyć się wydaniem postanowienia o odmowie wznowienia w przypadku niedochowania terminu czy braku podstaw wznowienia lub postanowieniem o wznowieniu postępowania w razie istnienia podstaw wznowienia postępowania i zachowania terminu do wznowienia postępowania.
Zgodnie z art. 148 § 1 K.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w I instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. W myśl § 2 tego przepisu termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji.
Przy ustalaniu czy dochowano terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania opartego na przesłance wymienionej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. kluczowe znaczenie będzie miało to, kiedy strona "dowiedziała się" o decyzji ostatecznej, której wydanie zakończyło kwestionowane przez nią postępowanie. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że zwrot "strona dowiedziała się o decyzji" należy rozumieć w ten sposób, że strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję, której jej nie doręczono, w stopniu umożliwiającym sformułowanie żądania wznowienia postępowania, tj. przede wszystkim odnośnie nazwy organu, który wydał decyzję oraz sposobu rozstrzygnięcia sprawy. Nie jest natomiast konieczne dokładne poznanie pełnej treści decyzji, gdyż w takim przypadku za wystarczające uznać należy powzięcie informacji czego dana decyzja dotyczy (zob. wyroki NSA: z dnia 6 maja 2009 r., II OSK 714/08; z dnia 25 maja 2017 r., II OSK 2445/15; z dnia 13 marca 2018 r., II OSK 2171/17).
Potwierdza taki pogląd także najnowsze orzecznictwo sądowoadministracyjne m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 6 maja 2021r. sygn. akt II SA/Kr 219/21 gdzie wskazano, iż zwrot "strona dowiedziała się o decyzji" należy rozumieć w ten sposób, że strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję, której jej nie doręczono, w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Przy czym należy pamiętać, że chodzi o takie dane jak nazwa organu oraz sposób rozstrzygnięcia sprawy z zastrzeżeniem, iż nie jest tu konieczne, aby strona dokładnie poznała treść rozstrzygnięcia. Za wystarczające uznaje się, iż posiadła ona informację czego dana decyzja dotyczy. Przy czym nie można pomijać, iż powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji nie jest tożsame z zawiadomieniem strony o pełnej treści decyzji. Także wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 lutego 2021r. sygn. akt IV SA/Wa 2637/20 gdzie podkreślono, iż datą dowiedzenia się o decyzji jest moment, w którym strona dowiedziała się czego dana decyzja dotyczy. Powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji nie jest bowiem pojęciem tożsamym z zawiadomieniem o pełnej treści decyzji.
Oznacza to, że istotne jest, aby do strony dotarła wiadomość o wydaniu decyzji i zawartym w niej rozstrzygnięciu, niezależnie od źródła, z którego pochodzi ta informacja. "Dowiedzenie się" oznacza zatem powzięcie wiadomości o wydaniu rozstrzygnięcia, a w związku z tym jest to pewne zdarzenie określane jako akt wiedzy (fakt intelektualny). Tym samym, nie ma znaczenia sama świadomość, że powinno się być stroną danego postępowania, ale akt wiedzy, że taka decyzja została wydana (zob. wyrok NSA z dnia 21 listopada 2017 r., II GSK 791/16, dostępne na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Na stronie żądającej wznowienia postępowania spoczywa obowiązek udowodnienia, kiedy konkretnie dowiedziała się o wydaniu decyzji w sposób, który pozwoli na ustalenie, że jej podanie wpłynęło przed upływem ustawowego terminu na dokonanie tej czynności, zaś fakt ten nie zwalania organu z obowiązku przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w tym zakresie, a następnie weryfikacji twierdzeń wnioskodawcy. Strona żądająca wznowienia postępowania jest zobowiązana do udowodnienia, kiedy dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, ze względu na konieczność ustalenia, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia (wyrok NSA z 19.05.2000 r., I SA/Wr 1038/97, LEX nr 43046). Organ administracji może przyjąć oświadczenie złożone w tym względzie przez stronę, poparte w razie potrzeby i możliwości innymi dowodami. Jeżeli organ uzna to oświadczenie oraz inne dowody przedstawione przez stronę za niewystarczające lub niewiarygodne, to przeprowadza we własnym zakresie postępowanie dowodowe umożliwiające ustalenie, czy rzeczywiście termin nie został zachowany przez stronę (por. wyrok NSA z 16.10.1998 r., III SA 2802/97, LEX nr 34954).
Organ po wskazaniu we wniosku, iż strona dowiedziała się o istnieniu decyzji w dniu 4 marca 2021 r. z tablicy ogłoszeń w Urzędzie, wezwał wnioskodawców o wyjaśnienia i sprecyzowanie podanych lakonicznie informacji. Materiał dowodowy, którym dysponował organ I instancji, pozwalał natomiast na jednoznaczne rozstrzygnięcie tej kwestii w odniesieniu do każdego z wnioskodawców z osobna wobec podnoszonego przez nich stwierdzenia, iż informacja ta pochodziła z tablicy ogłoszeń, co z urzędu organowi I instancji było wiadome, iż obwieszczenie o wydaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zdjęto z tablic ogłoszeń w dniu 24 lutego 2021 r., a stosowną adnotację umieszczono w aktach sprawy dotyczącej wydanej decyzji.
Oznacza to, że twierdzenia wnioskodawców o tym, że dowiedzenie się o decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nastąpiło od dnia zapoznania się z ogłoszeniem na tablicy ogłoszeń w Urzędzie Gminy K., są niewiarygodne.
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ I instancji wyjaśnił, iż termin dowiedzenia się o decyzji, a termin zapoznania się z treścią decyzji, nie są tożsame. W odniesieniu natomiast do podnoszonej w zażaleniu kwestii przyjęcia, iż termin ten należy liczyć wobec tego od daty zdjęcia ogłoszenia z tablicy ogłoszeń SKO wskazało, iż zgodnie z art. 148 § 2 K.p.a., termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Tak więc data faktycznego dowiedzenia się o decyzji, a nie data fikcyjnego jej doręczenia, stanowi punkt odniesienia dla oceny, czy wnoszący podanie zachował jednomiesięczny termin, o którym mowa w art. 148 § 1 K.p.a. Jeżeli zatem strona o wydanej decyzji dowiedziała się np. poprzez doręczenie jej tej decyzji w trybie informacji publicznej, to od daty tego zdarzenia, a nie od daty, w którym nastąpiło fikcyjne doręczenie decyzji, liczyć należy termin, o którym mowa w art. 148 § 1 K.p.a (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie II SA/Kr 1209/20 z 21.01.2021 r.). Potwierdza takie stanowisko również orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym "Z art. 148 § 2 wynika wprost, że termin do wniesienia żądania wznowienia postępowania jest liczony od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji, a nie od dnia, w którym miała taką możliwość. Okoliczność, że strona nie dołożyła należytej staranności w celu zdobycia tej wiadomości, jest z punktu widzenia zachowania terminu bez znaczenia (wyrok NSA z 14.10.1999 r., IV SA 1662/97, LEX nr 48730)." Tym samym termin, o którym mowa w art. 148 § 1 K.p.a., biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do żądania wznowienia postępowania, a nie od dnia, w którym prawidłowo oceniła znaczenie dowodu lub faktu.
Odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze postanowienia (art. 149 § 3 K.p.a.) Dlatego też należy uznać, iż organ I instancji prawidłowo przyjął, wobec braku wskazania przez wnioskodawców terminu dowiedzenia się o decyzji z dnia 9.02.2021 r., iż termin ten nie może zostać liczony od daty zapoznania się z treścią decyzji, które nastąpiło w dniu 4 marca 2021 r. przez wgląd do akt sprawy znak [...] Mając na uwadze powyższe wyjaśnienia SKO orzekło jak w zaskarżonym postanowieniu.
R. B. i T. B. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie dwie odrębne skargi na ww. postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 lipca 2021 r., znak [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania.
R. B., zaskarżając postanowienie SKO w całości, zarzucił naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj.: art. 7 i 77 § 1 K.p.a. poprzez brak należytego wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy; art. 80 K.p.a. przez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów polegającej na tym, że SKO - za Burmistrzem K. - uznało na podstawie zebranego materiału dowodowego, iż skarżący uchybił terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania w sytuacji, gdy materiał zebrany w sprawie dawał podstawy do przyjęcie zgoła innego stanowiska w sprawie; art. 107 § 3 K.p.a. przez jedynie pozorne uzasadnienie postanowienia, bowiem w zaskarżonym postanowieniu brak jest pełnego odniesienia się do zarzutów przedstawionych w zażaleniu oraz wskazania stanu faktycznego sprawy, który stanął u podstaw wydania kwestionowanego postanowienia; art. 148 § 1 i 2 K.p.a. przez błędne uznanie - nie mające podstaw w zebranym materiale dowodowym - iż wniosek o wznowienie postępowania został złożony z uchybieniem terminu.
Wobec powyższego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przewidzianych.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że Burmistrz Gminy K. odmówił wznowienia postępowania dotyczącego ostatecznej i prawomocnej decyzji z dnia 9 lutego 2021 r. o środowiskowych uwarunkowaniach, motywując wydanie swojego rozstrzygnięcia tym, iż skarżący nie dochował terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania z uwagi na to, że o ww. decyzji dowiedział się w innym terminie, niż jak wskazywał skarżący, 4 marca 2021 r. Organ wskazał, że nie mógł być to 4 marca 2021 r., z uwagi na to, że ogłoszenie o wydaniu ww. decyzji środowiskowej w tej dacie już nie było prezentowane na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy. SKO utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza.
Zdaniem skarżącego zaskarżone rozstrzygnięcie jest wadliwe. SKO w kwestionowanym rozstrzygnięciu z nie do końca oczywistych powodów utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza K. o odmowie wszczęcia postępowania wznowieniowego. Na tyle nie są to oczywiste powody, iż bez względu na to, jaki stan faktyczny sprawy byłby uznany przez organy za właściwy do wydania rozstrzygnięcia w tej sprawie, tj. czy przedstawiony przez skarżącego, czy ustalony (błędnie) przez organy, to organy miały podstawę do wznowienia postępowania. Dywagacje SKO na temat różnic znaczenia terminów: "dowiedział się" i "zapoznał się" pozostają bez większego znaczenia dla niniejszej sprawy, gdyż skarżący o ww. decyzji środowiskowej dowiedział się i zapoznał się z nią w tym samym dniu, tj. 4 marca 2021 r.
Dlatego nawet przy przyjęciu stanu faktycznego uznanego przez SKO za prawdziwy, tj. iż skarżący nie mógł się dowiedzieć o decyzji środowiskowej w dniu 4 marca 2021 r. z tablicy ogłoszeń znajdującej się w Urzędzie Miasta w K., bowiem z oświadczenia organu I instancji wynika, że w tym dniu informacji o jej wydaniu już nie było na tablicy ogłoszeń, to bezspornym jest (sam to przyznaje Burmistrz), iż w dniu 24 lutego 2021 r. na tablicy ogłoszeń urzędu znajdowała się informacja o wydaniu ww. decyzji środowiskowej. Organy zatem, jeżeli przeczą twierdzeniom skarżącego (bezpodstawnie), iż 4 marca 2021 r. nie było już informacji o wydaniu decyzji środowiskowej na tablicy ogłoszeń, winny uznać termin 24 lutego 2021 r. jako ten, w którym skarżący dowiedział się o decyzji środowiskowej. Z akt sprawy wynika, że wniosek o wznowienie postępowania znajdował się u Burmistrza już 19 marca 2021 r., a zatem termin miesięczny do złożenia wniosku o wznowienie postępowania został spełniony w obu przypadkach - zarówno biorąc pod uwagę termin 24 lutego 2021 r., jak i 4 marca 2021 r. Natomiast co do kwestii związanej z zapoznaniem się z treścią decyzji środowiskowej, to skarżący zapoznał się z jej treścią - co również jest bezsporne - w dniu 4 marca 2021r. - w dniu, w którym udostępniono skarżącemu akta sprawy związane z decyzją środowiskową i z których dowiedział się o treści decyzji środowiskowej. Nota bene orzeczenia cytowane przez SKO, w szczególności WSA w Krakowie z dnia 6 maja 2021 r., sygn. akt II SA/Kr 219/21, wskazują, iż kluczową datą w kontekście obliczania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania jest data, w której wnioskodawca zapoznał się z najistotniejszymi elementami decyzji, która jest przedmiotem postępowania wznowieniowego, a to nastąpiło w dniu 4 marca 2021 r.
T. B. w swojej skardze, zaskarżając postanowienie SKO w całości, zarzucił naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj.: art. 7 i 77 § 1 K.p.a. poprzez brak należytego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy; art. 80 K.p.a. przez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów polegającej na tym, że SKO - za Burmistrzem K. - uznało na podstawie zebranego materiału dowodowego, iż skarżący uchybił terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania w sytuacji, gdy materiał zebrany w sprawie dawał podstawy do przyjęcie zgoła innego stanowiska w sprawie; art. 107 § 3 K.p.a. przez jedynie pozorne uzasadnienie postanowienia, bowiem w zaskarżonym postanowieniu brak jest odniesienia się do zarzutów przedstawionych w zażaleniu oraz wskazania stanu faktycznego sprawy, który stanął u podstaw wydania kwestionowanego postanowienia; art. 148 § 1 i 2 K.p.a. przez błędne uznanie - nie mające podstaw w zebranym materiale dowodowym - iż wniosek o wznowienie postępowania został złożony z uchybieniem terminu.
Wobec powyższego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przewidzianych.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że zaskarżone rozstrzygnięcie jest wadliwe. Zażalenie T. B. nie zostało rozpatrzone co do zasady. T. B. w zażaleniu zwracał uwagę na fakt, że jego sprawa jest sprawą odrębną od sprawy jego syna R. B., że organ I instancji rozpatrując jego wniosek o wznowienie postępowania nie wziął pod uwagę m.in. tego, iż nie zamieszkuje w K., a ponadto bardzo rzadko tam przyjeżdża. Wszelkie informacje o sprawie związanej z wydaniem decyzji środowiskowej uzyskał od swojego syna - R. B. telefonicznie w dniu 4 marca 2021 r.
W zaskarżonym postanowieniu z dnia 8 lipca 2021 r. SKO nie odróżnia odrębnych stanów faktycznych T. B. oraz jego syna R. B. i nie odnosi się w ogóle do zarzutu, iż sprawa skarżącego to zindywidualizowana sprawa pod względem stanu faktycznego i prawnego i de facto nie została rozstrzygnięta. Burmistrz K., jak i następnie SKO, odnoszą się jedynie do argumentacji dotyczącej twierdzeń i zarzutów R. B..
Abstrahując od powyższego skarżący podniósł, że argumentacja przedstawiona przez organy obu instancji jest błędna. Podkreślił bowiem, że terminem dowiedzenia się przez skarżącego o wydaniu decyzji środowiskowej jest dzień 4 marca 2021 r., gdy po spostrzeżeniu na tablicy ogłoszeń przez R. B. informacji o tym, że ww. decyzja środowiskowa została wydana, R. B. przeglądnął jeszcze tego samego dnia w urzędzie dokumenty związane ze sprawą, a w szczególności zapoznał się z treścią decyzji środowiskowej. Następnie tego samego dnia (4 marca 2021 r.) zadzwonił do ojca - T. B., mieszkającego w M. i przekazał mu informację o wydaniu decyzji.
Dlatego też kwestia daty dowiedzenia się przez T. B. o wydaniu przedmiotowej decyzji nie powinna budzić żadnych wątpliwości. Była to bowiem data 4 marca 2021 r., w której to wnioskodawca dowiedział się telefonicznie od syna (R. B.) o wydaniu ww. decyzji.
Skarżący dodał również, jak już wskazano w zażaleniu, iż sam fakt uzyskania informacji z tablicy ogłoszeń o tym, że ww. decyzja została wydana, nie rozpoczyna jeszcze biegu terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Fakt zapoznania się z treścią tej decyzji – co nastąpiło 4 marca 2021 roku - rozpoczyna dopiero bieg takiego terminu. Zwraca na to uwagę samo SKO cytując wyrok WSA w Krakowie z dnia 6 maja 2021 roku, sygn. akt II SA/Kr 219/21, w którym Sąd podnosi m.in., iż: nie można pomijać, iż powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji nie jest tożsame z zawiadomieniem strony o pełnej treści decyzji. Tym samym przez dowiedzenie się o decyzji należy rozumieć uzyskanie informacji o fakcie jej wydania, zatem konieczne jest powzięcie przez stronę wiedzy co do organu, od którego pochodzi oraz istotnej treści rozstrzygnięcia".
W odpowiedzi na ww. skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o ich oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Zdaniem organu nie są uzasadnione zarzuty o nierozpatrzeniu zażalenia T. B., w zaskarżonym postanowieniu bowiem przedmiotem oceny były okoliczności dowiedzenia się o decyzji przez obydwu żalących. Skarżący kwestionują ocenę dowodów zebranych w postępowaniu przed organem I instancji, te bowiem zostały ocenione w postanowieniu w innym kierunku niż oczekiwany przez żalących. Postanowienie organu I instancji zostało podjęte po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, w trakcie którego organ I instancji dokonał prawidłowych ustaleń co do stanu faktycznego oraz uwzględniając zasady wynikające z ustawy przeprowadził jego prawidłową ocenę, która uzasadniała podjęte rozstrzygnięcie. Wyrazem tej oceny jest bowiem uzasadnienie postanowienia, które spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 K.p.a. Przedstawiony opis stanu faktycznego sprawy znajduje pokrycie w materiale dowodowymi zgromadzonym w aktach sprawy. Stąd też skarżonym rozstrzygnięciem Kolegium utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji podzielając ustalenia organu I instancji. W niniejszej sprawie postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone rzetelnie, a dokonana na tej podstawie ocena stanu faktycznego jest prawidłowa. Odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze postanowienia. Dlatego też należy uznać, iż organ I instancji prawidłowo przyjął, wobec braku wskazania przez wnioskodawców terminu dowiedzenia się o decyzji z dnia 9.02.2021 r., iż termin ten nie może zostać liczony od daty zapoznania się z treścią decyzji, które nastąpiło w dniu 4 marca 2021 r. przez wgląd do akt sprawy znak [...] Zwrot "strona dowiedziała się o decyzji" należy rozumieć w ten sposób, że strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję, której jej nie doręczono, w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Przy czym należy pamiętać, że chodzi o takie dane jak nazwa organu oraz sposób rozstrzygnięcia sprawy z zastrzeżeniem, iż nie jest tu konieczne, aby strona dokładnie poznała treść rozstrzygnięcia. Za wystarczające uznaje się, iż posiadła ona informację czego dana decyzja dotyczy. Przy czym nie można pomijać, iż powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji nie jest tożsame z zawiadomieniem strony o pełnej treści w decyzji. W takim zaś stanie rzeczy złożony przez skarżących wniosek o wznowienie postępowania był wnioskiem złożonym z przekroczeniem terminu, a tym samym zasadna była odmowa wznowienia postępowania przez organ I instancji w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Burmistrza Gminy K. z dnia 9 lutego 2021 r. znak [...] o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia.
Postanowieniem z 29 grudnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym Sąd - na podstawie art. 111 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - postanowił zarządzić połączenie sprawy ze skargi T. B. ze sprawą ze skargi R. B. - w celu ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (materialnym - określającym prawa i obowiązki stron oraz procesowym - regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej), nie będąc przy tym związane - w myśl przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325), dalej "P.p.s.a." - zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co daje Sądowi podstawę i zarazem obliguje do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa.
Niniejsza sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, bowiem zgodnie z art. 119 pkt 3 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Zaskarżone postanowienie należy do jednej z wymienionych kategorii, dlatego też sprawa została skierowana do rozpoznania w trybie uproszczonym, bez wyznaczania rozprawy i bez zawiadamiania stron postępowania.
Zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi Sąd oddala skargę w oparciu o art. 151 P.p.s.a.
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie było postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 lipca 2021 r. znak: [...], utrzymujące w mocy postanowienie Burmistrza Gminy K. odmawiające wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Burmistrza Gminy K. z dnia 9 lutego 2021 r., znak: [...] określającej środowiskowe uwarunkowania dla realizacji przedsięwzięcia pn. "Budowa zespołu zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej z usługami, garażami podziemnymi, drogami wewnętrznymi, parkingami naziemnymi, zagospodarowaniem terenu, obiektami małej architektury oraz towarzyszącymi obiektami budowlanymi infrastruktury technicznej" zlokalizowanego na działce nr ewid. [...].
Dokonana na podstawie powyższych kryteriów kontrola legalności zaskarżonego postanowienia wykazała, że nie odpowiada ono prawu, a zarzuty skarg są uzasadnione.
Na wstępie należy zauważyć, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, ale wyłącznie w wypadku, jeżeli wznawiane postępowanie było dotknięte kwalifikowaną wadą procesową, wymienioną wyczerpująco w art. 145 § 1 pkt 1 - 8 K.p.a. Strona, żądając wznowienia postępowania, powinna wskazać przyczynę wznowienia, uzasadniając to na tyle precyzyjnie, aby organ miał możliwość podjęcia postępowania na podstawie art. 149 § 1 K.p.a.
Zgodnie z art. 147 K.p.a. wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 oraz w art. 145a i art. 145b następuje tylko na żądanie strony.
Podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (art. 148 § 1 K.p.a.). Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (art. 148 § 2). Zgodnie natomiast z art. 149 § 1 i § 3 K.p.a. wznowienie postępowania lub odmowa wznowienia następuje w drodze postanowienia. Postanowienie o wznowieniu stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (§ 2).
Z powyżej powołanych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego wynika, że przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania organ administracji bada wyłącznie kwestie formalne dopuszczalności wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną, tj. czy wniosek o wznowienie opiera się na którejś z ustawowych przesłanek z art. 145 lub 145a K.p.a., czy w świetle twierdzeń w nim zawartych został złożony przez podmiot uznający się za stronę postępowania oraz czy został wniesiony z zachowaniem terminów wymienionych w art. 148 K.p.a. Natomiast, jeśli w świetle twierdzeń wynikających już z samego wniosku o wznowienie wynika, że brak jest ustawowych podstaw do wznowienia, wniosek składa podmiot niebędący stroną albo termin do jego złożenia nie został zachowany organ wydaje postanowienie o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 K.p.a.).
W kontrolowanej sprawie wniosek skarżących T. B. i R. B. z dnia 15 marca 2021 r. o wznowienie w/w postępowania wpłynął do Burmistrza Gminy K. w dniu 19 marca 2021 r.
We wniosku tym wnioskujący powołali się na podstawę prawną z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. podnosząc, że uzyskali informację o treści decyzji w dniu 4 marca 2021 r.
Organ I instancji przyjął za niewiarygodne twierdzenie wnioskodawców, że dowiedzieli się o decyzji w dniu 4 marca 2021 r., podnosząc że zarówno we wniosku o wznowienie, jak również w wyjaśnieniach, wnioskodawcy powołują się na obwieszczenie publikowane na tablicy ogłoszeń, które według ustaleń organu nie było wywieszone w dniu 4 marca 2021 r. Organ stanął na stanowisku, że wskazane informacje we wniosku, a następnie w wyjaśnieniach, stoją w sprzeczności ze stanem faktycznym, potwierdzonym w oparciu o dokumenty urzędowe znajdujące się w aktach sprawy.
Ponadto organ wyjaśnił, że R. B. w dniu [...] w K. zapoznał się z treścią wydanej decyzji Burmistrza Gminy K. z dnia 9 lutego 2021 r., znak: [...] o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia, poprzez wgląd w trybie dostępu do informacji o środowisku. Zatem data 4 marca 2021 r. jest dniem, w którym wnioskodawca zapoznał się z treścią wydanej decyzji, co było następstwem wcześniejszego uzyskania informacji o wydanej decyzji.
Przechodząc do analizy przepisów związanych z terminem należy zauważyć, że zgodnie z § 2 art. 148 K.p.a. termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Dla oceny dochowania zakreślonego w cytowanym przepisie terminu istotna jest więc treść wniosku oraz powołana w nim przesłanka wznowienia. Jak wskazuje się w orzecznictwie - zwrot "strona dowiedziała się o decyzji" należy rozumieć w ten sposób, że strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję, której jej nie doręczono, w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Należy pamiętać, że chodzi o takie dane jak nazwa organu oraz sposób rozstrzygnięcia sprawy z zastrzeżeniem, iż nie jest tu konieczne, aby strona dokładnie poznała treść rozstrzygnięcia. Za wystarczające uznaje się, iż posiadła ona informację czego dana decyzja dotyczy (por.m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 9 września 2011 r. sygn. akt II OSK 2407/10; 19 sierpnia 2010 r. sygn. akt II OSK 1296/09; 6 maja 2009 r., II OSK 714/08; 14 października 1999 r. sygn. akt IV SA 1662/97).
Przez dowiedzenie się o decyzji należy rozumieć uzyskanie informacji o fakcie jej wydania, a więc wiedzy co do organu, od którego pochodzi oraz istotnej treści rozstrzygnięcia. Nie ma zaś żadnego znaczenia fakt, od kogo strona uzyskała powyższe informacje (wyrok NSA z dnia 9 stycznia 2020 r. II OSK 2976/19, LEX nr 2825815). W wyroku z dnia 28 listopada 2018 r. sygn. akt II OSK 2952/16 (http://orzeczenia.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że: "Zgodnie art. 148 § 2 k.p.a. termin jednego miesiąca przewidziany na złożenie podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Omawiany termin biegnie od dnia, w którym strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję, której jej nie doręczono, w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania wznowienia postępowania, a więc chodzi o takie dane, jak nazwa organu oraz sposób rozstrzygnięcia sprawy.".
Nie kwestionując prawidłowości teoretycznych rozważań organów zamieszczonych w uzasadnieniach wydanych w sprawie postanowień Sąd stoi na stanowisku, że wydane rozstrzygnięcia są wadliwe.
Rację mają skarżący, że bez względu na to, jaki stan faktyczny sprawy byłby właściwy do wydania rozstrzygnięcia w tej sprawie, tj. czy przedstawiony przez skarżących, czy ustalony przez organy, (że skarżący R. B. nie mógł się dowiedzieć o decyzji środowiskowej w dniu 4 marca 2021 r. z tablicy ogłoszeń znajdującej się w Urzędzie Miasta w K., bowiem z oświadczenia organu I instancji wynika, że w tym dniu informacji o jej wydaniu już nie było na tablicy ogłoszeń), to organy miały podstawę do wznowienia postępowania.
Bezspornym jest bowiem, że w dniu 24 lutego 2021 r. na tablicy ogłoszeń Urzędu znajdowała się informacja o wydaniu przedmiotowej decyzji środowiskowej.
Organy zatem, jeżeli przeczą twierdzeniom skarżących, że 4 marca 2021 r. nie było już informacji o wydaniu decyzji środowiskowej na tablicy ogłoszeń, winny uznać termin 24 lutego 2021 r. jako ten, w którym skarżący R. B. dowiedział się o decyzji środowiskowej.
Z akt sprawy wynika, że wniosek o wznowienie postępowania znajdował się u Burmistrza już 19 marca 2021 r., a zatem termin miesięczny do złożenia wniosku o wznowienie postępowania został zachowany w obu przypadkach, zarówno biorąc pod uwagę termin 24 lutego 2021 r., jak i 4 marca 2021 r. Jest również bezsporne, że skarżący R. B. z treścią decyzji środowiskowej zapoznał się w dniu 4 marca 2021 r. w siedzibie organu I instancji, bowiem wtedy skarżącemu udostępniono akta sprawy związane z decyzją środowiskową. Nie ma też żadnych podstaw, by kwestionować stanowisko skarżących, że tego samego dnia 4 marca 2021 r. skarżący R. B., zapoznawszy się z treścią decyzji środowiskowej, zadzwonił do ojca – skarżącego T. B., mieszkającego w M. i przekazał mu informację o wydaniu decyzji. Dlatego też kwestia daty dowiedzenia się przez T. B. o wydaniu przedmiotowej decyzji (4 marca 2021 r.) nie powinna budzić żadnych wątpliwości.
Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że organ I instancji nie dokonał właściwych ustaleń w przedmiocie terminu, w którym wnioskodawcy dowiedzieli się o decyzji środowiskowej oraz przedwcześnie przyjął i nie uzasadnił w przekonujący sposób swojego założenia, że wnioskodawcy musieli powziąć wiedzę o decyzji środowiskowej w terminie uzasadniającym odmowę wznowienia postępowania.
Ustalenie terminu dowiedzenia się o decyzji innego, niż twierdzi strona wnioskująca o wznowienie, nie może nastąpić na podstawie nie skonfrontowanych z nią domniemań. Zostało to potwierdzone bez wątpliwości w wyroku NSA z dnia 4 grudnia 2019 r. II OSK 168/18, LEX nr 2778151, w którego uzasadnieniu wyrażono pogląd, który Sąd w niniejszym składzie w pełni podziela. NSA wskazał, że: "Organ administracji ma obowiązek ustalić, kiedy strona dowiedziała się o decyzji, nie zaś kiedy mogła dowiedzieć się o jej wydaniu (...) Aby skutecznie zakwestionować wskazany przez osobę wnioskującą o wznowienie postępowania termin dowiedzenia się o wydaniu decyzji (art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.) należy jednoznacznie wykazać, że osoba ta dowiedziała się o wydaniu decyzji w innym, niż przez nią wskazywany, terminie. Samo wykazanie, że strona mogła dowiedzieć się o wydaniu decyzji w innym terminie jest niewystarczające do zakwestionowania twierdzenia strony o tym kiedy dowiedziała się ona o decyzji. Jeśli twierdzeń strony nie można skutecznie zakwestionować, to organ administracji ustalając termin dowiedzenia się o decyzji powinien oprzeć się na twierdzeniach osoby wnioskującej o wznowienie postępowania administracyjnego".
W świetle powyższego należy stwierdzić, że organ I instancji nie ustalił, kiedy wnioskodawcy dowiedzieli się o decyzji środowiskowej, a tylko przyjął, kiedy nie mogli się dowiedzieć o decyzji. Wobec tego Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania. Doszło bowiem do naruszenia art. 148 § 2 w zw. z art. 149 § 3 K.p.a. oraz art. 7 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a., art. 80 K.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe powodowało konieczność uchylenia przez Sąd zaskarżonego zażaleniem postanowienia i poprzedzającego go postanowienia I instancji. Organy bezpodstawnie uznały, że dzień wniesienia wniosku o wznowienie postępowania uzasadnia odmowę jego wznowienia.
W przypadku nieustalenia przez organy w sposób pewny (co dotychczas nie zostało dokonane), że wniosek skarżących o wznowienie postępowania wpłynął z przekroczeniem ustawowego terminu, rzeczą organów przy ponownym rozpoznaniu sprawy będzie wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem decyzji Burmistrza Gminy K. z dnia 9 lutego 2021 r., znak: [...] o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia.
Sąd uchyla zaskarżoną decyzję/postanowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy lub w razie naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Natomiast w myśl art. 135 P.p.s.a. sąd administracyjny ma uprawnienie do orzekania w głąb sprawy, co pozwala na usunięcie z obrotu prawnego wszystkich rozstrzygnięć wydanych niezgodnie z prawem.
W rozpatrywanej sprawie Sąd, dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia, stwierdził ww. wady i uchybienia uzasadniające wyeliminowanie go, jak i postanowienia organu I instancji, z obrotu prawnego, dlatego Sąd uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie I instancji, orzekając jak w pkt I sentencji wyroku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 P.p.s.a.
O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt II sentencji, na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a., zasądzając od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz każdego skarżącego 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, w tym: 480 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego, 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz 100 zł tytułem uiszczonego należnego wpisu od skargi.