III SA/Łd 714/07
Административные суды2007-12-21
Номер дела
III SA/Łd 714/07
Суд
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Дата решения
2007-12-21
Тип
Wyrok WSA w Łodzi
Судьи
Ewa AlberciakMałgorzata ŁuczyńskaMonika Krzyżaniak
Резолютивная часть
Uchylono zaskarżony akt
Текст решения
SENTENCJA
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Asesor WSA Ewa Alberciak (spr.) Protokolant Agnieszka Ratajczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi B. D. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenie wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego uchyla zaskarżony rozkaz.
UZASADNIENIE
III SA/Łd 714/07
Uzasadnienie
Rozkazem personalnym z dnia [...], wydanym na podstawie art. 101 oraz 102 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2002 roku Nr 7, poz. 58) oraz § 4 ust. 1 pkt 5 oraz § 3 ust. 1 i § 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrostu uposażenia zasadniczego (Dz. U Nr 152 poz. 1732 ze zm.), po sprawdzeniu dokumentacji dotyczącej okresów zatrudnienia, Komendant Miejski Policji w P. ustalił na dzień 1 czerwca 2004 r. dla B. D. – dzielnicowego Zespołu ds. Prewencji Posterunku Policji w M. - 19% wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego, uwzględniając datę naliczenia oraz przepisy o przedawnieniu.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podano, że . B. D. zwrócił się z raportem do Komendanta Miejskiego Policji w P. T. o zaliczenie do wysługi lat, uwzględnianej przy ustaleniu wzrostu uposażenia zasadniczego, pracy w gospodarstwie rolnym rodziców w okresie od dnia [...] do dnia [...].
Organ I instancji wskazał, że w związku z powyższym raportem dokonano sprawdzenia i ponownego ustalenia procentowej wysługi lat ww. funkcjonariusza. Zgodnie z posiadaną dokumentacją dotyczącą okresów zatrudnienia ustalono, iż B.D. posiada następujące okresy pracy przed rozpoczęciem służby w Policji tj. do dnia [...] praca cywilna w A - od [...]. do [...] w tym służba wojskowa od [...] do [...]. oraz od [...] do [...] praca w B - od dnia [...]. do [...]. Zgodnie z powyższymi okresami funkcjonariusz posiada: - 4 (cztery) lata, 3 (trzy) miesiące i 16 (szesnaście) dni pracy cywilnej, -1 (jeden) rok, 11 (jedenaście) miesięcy i 10 (dziesięć) dni służby wojskowej oraz na dzień 1 czerwca 2007r. posiada 16 (szesnaście) lat, 3 (trzy) miesiące i 1 (jeden) dzień służby w Policji. Łączny okres wysługi lat na dzień 1 czerwca 2007r. wynosi 22 (dwadzieścia dwa) lata, 5 (pięć) miesięcy i 27 (dwadzieścia siedem) dni.
Organ wyjaśnił, iż po dokonaniu ponownego przeliczenia okresów zatrudnienia na dzień 1 czerwca 2004 r., ustalono 19 % płatnej wysługi lat, uwzględnianej przy ustaleniu wzrostu uposażenia, uwzględniając 3 letni okres przedawnienia roszczeń finansowych związanych z uposażeniem, a wynikający z art. 107 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji. Przy ustaleniu powyższego procentowego wzrostu uposażenia nie uwzględniono okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców wskazanego w wymienionym raporcie w związku z tym, iż funkcjonariusz w okresie od [...]. do [...]. był uczniem C i na powyższy okres posiada świadectwo pracy w celu przygotowania zawodowego uwzględnione w ustaleniu procentowego wzrostu uposażenia. Nie uwzględniono także wskazywanego dalszego okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców tj. okresu od [...]. do [...]. w związku z uczęszczaniem przez B. D.do dziennego Technikum Budowy i Remontu Maszyn Górniczych w P. , gdzie nie można go uznać za domownika, którego praca w gospodarstwie rolnym rodziców stanowiła główne źródło utrzymania w rozumieniu przepisu art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin (Dz. U. z 1989r. Nr 24, poz. 133 ze zm.) i przepisu art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. (Dz. U. Nr 54, poz. 310) o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy. W rozumieniu ustawy, domownikami są członkowie rodziny rolnika i inne osoby pracujące w gospodarstwie rolnym, jeżeli pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym z rolnikiem, ukończyły 16 lat, nie podlegają obowiązkowi ubezpieczenia na podstawie innych przepisów, a ponadto praca w gospodarstwie rolnym stanowi ich główne źródło utrzymania. Policjant w oświadczeniu z dnia [...] wskazał, iż w okresie od [...]roku do [...] roku nieopłacane były za niego składki na obowiązkowe ubezpieczenie rolników, gdyż w tym okresie korzystał z ubezpieczenia rodziców, którzy ubezpieczeni byli w państwowych zakładach pracy. Zgodnie z powyższym oświadczeniem nie spełniał on wymogu przytoczonego przepisu tj. obowiązku opłacania składki na ubezpieczenie społeczne rolników. Ponadto we wskazanym okresie zainteresowany uczęszczał do szkoły średniej w innej miejscowości niż mieszkał w związku z powyższym nie mógł wykonywać stałej pracy w gospodarstwie rolnym. Trwające bowiem 7 - 8 godzin lekcyjnych zajęcia w szkole średniej, czas niezbędny na dojazd do i ze szkoły oraz konieczność przygotowywania się w domu do obowiązków szkolnych, nie pozwalały policjantowi na wykonywanie stałych czynności w gospodarstwie rolnym rodziców w pełnym wymiarze czasu. W wymienionym okresie zadaniem i celem wnioskodawcy było odbywanie zajęć szkolnych, a nie świadczenie pracy w gospodarstwie rolnym, której ze względu na szkolne wymagania czasowe nie mógł wykonywać w wymiarze mającym istotne znaczenie dla funkcjonowania gospodarstwa rolnego rodziców. Takie stanowisko w podobnej sprawie zajął Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 10 maja 2000 r. II UKN 535/99 - Biuletyn Prawny KGP Nr 25/2005.
Komendant Miejski Policji w P. wyjaśnił, że zgodnie z § 2 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 marca 1983 r. w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin (Dz. U. z 1988 r. Nr 2 poz. 10 ze zm.) praca domownika w gospodarstwie rolnym nie stanowi głównego źródła utrzymania, jeżeli domownik kształci się w szkole ponadpodstawowej lub wyższej. B. D. kształcił się w dziennym Technikum Budowy i Remontu Maszyn Górniczych w P.
Organ I instancji stwierdził, biorąc powyższe pod uwagę, że zasadnym jest nieuwzględnienie wskazanego okresu pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym rodziców jako domownika przy ustaleniu procentowego wzrostu uposażenia.
Od powyższego rozkazu odwołał się B. D. Podał, że zgadza się z decyzją Komendanta Miejskiego Policji w P. , że okres od [...] do [...]. zaliczono mu jako zatrudnienie w zakładzie pracy A gdyż był uczniem szkoły zawodowej przy wymienionej fabryce. Jednakże nie zgadza się z decyzją o nie zaliczeniu okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców w okresie od [...] do [...] Zdaniem odwołującego przepisy ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy nie uzależniają wliczenia okresów pracy w gospodarstwie rolnym od nakładu tej pracy np. liczby przepracowanych godzin. Do spełnienia przesłanki "stałej pracy w gospodarstwie rolnym" wystarczy przedstawienie stanu faktycznego, z którego wynika, iż stale przebywał w tym gospodarstwie, nawet ucząc się w szkole średniej codziennie do tego gospodarstwa wracał oraz wykonywał określone prace. Na tę okoliczność przytoczył opinię prawną Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej opublikowaną w Serwisie Prawno - Pracowniczym Nr 18 z dnia 5 maja 2002 r. zaznaczając, iż nie można dokonać zaliczenia tylko w przypadku, gdy pracownik pobierał naukę w szkole poza miejscem zamieszkania i mieszkał np. w internacie albo w domu studenckim. Na potwierdzenie faktu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców załączył zaświadczenie z Urzędu Gminy w M. [...] Dokument ten zaświadcza, że w okresie od [...]. do [...]. pracował w gospodarstwie rolnym prowadzonym przez rodziców, a następnie przejął gospodarstwo teściów, które prowadził do dnia wydania zaświadczenia. Ponadto podał, że dodatkowym powodem odwołania jest fakt uznania przez Komendanta Miejskiego Policji w P. . pracy w gospodarstwie rolnym rodziców innemu funkcjonariuszowi, który podobnie jak on uczęszczał do szkoły, a okres po 1983 roku został mu zaliczony do wysługi lat.
Rozkazem personalnym z dnia [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 127 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), Komendant Wojewódzki Policji w Ł. utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny.
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia podano, że na podstawie zgromadzonych dokumentów słusznie zaliczono okres od [...]. do [...] jako pracę w zakładzie uspołecznionym, a nie jako pracę w gospodarstwie rolnym rodziców.
Sporna pozostaje kwestia zaliczenia funkcjonariuszowi okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców, przypadającego w okresie od dnia [...] do dnia [...] Sporna kwestia sprowadza się do ustalenia, czy praca zainteresowanego w gospodarstwie rolnym rodziców była wykonywana w charakterze "domownika" w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin, i czy były odprowadzane w tym okresie składki ubezpieczeniowe.
Organ odwoławczy wskazał, że obowiązująca do dnia [...] (tj. w okresie, którego dotyczy wniosek strony) ustawa z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin definiowała pojęcie domownika w art. 2 pkt 2 stanowiąc, że przez domownika rozumie się członków rodziny rolnika i inne osoby pracujące w gospodarstwie rolnym, jeżeli pozostawały we wspólnym gospodarstwie domowym z rolnikiem, ukończyły 16 lat, nie podlegały obowiązkowi ubezpieczenia na podstawie innych przepisów, przy czym praca w gospodarstwie rolnym stanowiła główne źródło utrzymania. Jednakże w myśl § 2 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 marca 1983 r. w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i ich rodzin praca domownika w gospodarstwie rolnym nie stanowiła głównego źródła utrzymania, jeżeli domownik kształcił się w szkole ponadpodstawowej lub wyższej. A zatem w przypadku złożenia do pracodawcy wniosku o wliczenie do pracowniczego stażu pracy okresu pracy w gospodarstwie rolnym przypadającym w okresie od 1 stycznia 1983 r. do dnia 31 grudnia 1990 r. okres ten będzie uwzględniony tylko wtedy, gdy osoba zainteresowana, spełniając warunki określone w definicji domownika, jednocześnie świadcząc prace w gospodarstwie rolnym nie uczyła się w szkole ponadpodstawowej lub wyższej.
Komendant Wojewódzki Policji w Ł. stwierdził, że w omawianym przypadku policjant oświadczył, że składki na ubezpieczenie społeczne rolników jako domownika nie były za niego opłacane, gdyż podlegał ubezpieczeniu rodzinnemu pracowniczemu swoich rodziców, którzy byli zatrudnieni w państwowych zakładach pracy. Również przytoczony przez stronę przepis prawa tj. art. 2 pkt 4 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin, nie jest trafny w stosunku do przedmiotowego okresu, który podała strona jako zaliczenie pracy w gospodarstwie rolnym. W świetle obowiązującego prawa i istniejącego orzecznictwa Komendant Miejski Policji w P. T. prawidłowo ocenił zgromadzone dokumenty i wydał słuszną decyzję odmawiając zaliczenia okresu od [...] do [...], jako pracy w gospodarstwie rolnym rodziców.
Organ odwoławczy wskazał, że organ l instancji wydając rozkaz personalny Nr [...] z dnia [...] błędnie podał podstawę prawną art. 102 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji. Przytoczony przepis stanowi delegację ustawową do wydania rozporządzenia przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych. Jednakże błąd ten nie miał wpływu na rozstrzygnięcie.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi B.D. zarzucił: 1. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7 w związku z art. 77, art. 80, art.107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez: a) wydanie rozkazu na skutek błędnego i niewystarczającego dla wyjaśnienia sprawy ustalenia okoliczności faktycznych, w szczególności braku ustaleń co do czasu jaki skarżący poświęcał na naukę, rodzaju i czasu pracy wykonywanej przez niego w gospodarstwie rolnym, b) błędne przyjęcie, że uczęszczanie skarżącego do szkoły było nie do pogodzenia z wykonywaniem przez niego pracy w gospodarstwie rolnym w wymiarze mającym istotne znaczenia dla funkcjonowania gospodarstwa rolnego rodziców, a przez to przyjęcie, że codzienne dojazdy skarżącego do szkoły wykluczały uznanie, że praca w gospodarstwie rolnym była głównym źródłem jego dochodów; 2. naruszenie prawa materialnego: a) art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, skutkujące przyjęciem, że skarżący nie jest domownikiem w rozumieniu ww. przepisu, b) § 2 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 marca 1983 r. w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin poprzez jego błędną wykładnię, skutkującą zastosowaniem ww. przepisu do celu innego niż ustalenie obowiązku ubezpieczenia domowników. Skarżący wniósł o 1. uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Komendantowi Wojewódzkiemu Policji w Ł., 2. zasądzenie od strony przeciwnej zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skarżący podał, że zaskarżony rozkaz jest nieprawidłowy z następujących względów: po pierwsze organy nie dokonały ustaleń co do czasu jaki skarżący poświęcał na naukę, rodzaju i czasu pracy wykonywanej przez niego w gospodarstwie rolnym. Podniósł, iż szkoła mieściła się w P. , a gospodarstwo rolne w M. tj. w odległości 12 km. Taki stan rzeczy absolutnie nie wykluczał codziennego dojazdu, ani możliwości świadczenia przez niego pracy w gospodarstwie rolnym rodziców. Jeździł do szkoły na godzinę 8.00 (wyjazd pociągiem ok. godz. 7.20), a powracał ok. godz. 14 -14.30. Ta sytuacja sprawiała, że każdego dnia miał nie tylko możliwość, ale wręcz obowiązek wspierania rodziców w pracy w gospodarstwie. Potwierdzają to zeznania świadków: M. S., S. G. oraz zaświadczenie z dnia [...] wydane przez Wójta Gminy M. Nie wiadomo z jakich względów i na jakiej podstawie strona przeciwna nie uznała ww. dowodów, ani też nie stwierdziła, czy te dowody były w ogóle brane pod uwagę przy wydawaniu skarżonego rozkazu; po drugie organ l instancji wydając zaskarżony rozkaz stwierdził, że uczęszczanie skarżącego do szkoły było nie do pogodzenia z wykonywaniem przez niego pracy w gospodarstwie rolnym w wymiarze mającym istotne znaczenia dla funkcjonowania gospodarstwa rolnego rodziców. W ocenie skarżącego ani ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin, ani wydane na jej podstawie rozporządzenie nie posługują się ww. sformułowaniem. W ogóle trudno jest nawet mówić o tym ile wynosi pełny wymiar pracy w rolnictwie, gdyż jest to pojęcie niezdefiniowane z uwagi na różnorodność wykonywanych prac. W związku z tym nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem strony przeciwnej w tym zakresie; po trzecie stosownie do treści art.1 ust.1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy - do stażu, od którego zależą uprawnienia pracownika wlicza się pracownikowi także przypadające po dniu 31 grudnia 1982 r. okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym w charakterze domownika w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin. Zdaniem odwołującego można zaliczyć i taki okres, który był łączony z nauką w stacjonarnej, wieczorowej i zaocznej szkole ponadpodstawowej. W ocenie skarżącego praca w gospodarstwie nie byłaby przez niego wykonywana, jeżeli uczyłby się w szkole oddalonej od miejsca zamieszkania w odległości wykluczającej codzienny powrót do domu i mieszkał w internacie, czy akademiku. Podobne stanowisko zajęła Elżbieta Szemplińska w swoim artykule Praca w gospodarstwie rolnym a uprawnienia pracownicze (Praca i Zabezpieczenie Społeczne 1998/6/32); po czwarte strona przeciwna niezasadne w uzasadnieniu rozkazu powołuje się na § 2 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 marca 1983 r w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin. Przepis ten nie jest przepisem rangi ustawowej i nie można go interpretować w oderwaniu od § 2 ust. 1 tego rozporządzenia, który dotyczy wyłącznie ustalania obowiązku ubezpieczania rolników. Zastosowany przez stronę przeciwną tok rozumowania, zgodnie z którym praca skarżącego w gospodarstwie rolnym nie stanowi, ze względu na jego naukę w szkole, głównego źródła utrzymania, jest nielogiczny. Ocena, czy praca skarżącego w gospodarstwie rolnym stanowiła jego jedyne źródło utrzymania wyłącznie na podstawie tego rozporządzenia doprowadziłby do tego, że zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 2 praca domownika w gospodarstwie rolnym stanowiłaby główne jego źródło utrzymania, jeżeli nie osiągałby on dochodów z innych źródeł w wysokości nieprzekraczającej miesięcznie połowy najniższego wynagrodzenia w gospodarce uspołecznionej, a nie stanowiłaby (zgodnie z § 2 ust. 2 pkt 1) tylko przez sam fakt nauki w szkole ponadpodstawowej. Na marginesie skarżący podniósł, że ww. rozporządzenie jest niekonstytucyjne, ponieważ zostało wydane z przekroczeniem delegacji określonej w ustawie.
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w Ł. wnosił o jej oddalenie. Powtórzył argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie skarżący oświadczył, że mimo, iż wnosił w skardze o zasądzenie kosztów postępowania sądowego, to żadnych kosztów nie poniósł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 cyt. ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
W myśl zaś art. 145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie :
1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy,
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach,
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W niniejszej sprawie skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem doszło do naruszenia przepisów postępowania, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
B. D. raportem z dnia [..]. zwrócił się do Komendanta Miejskiego Policji w P. o zaliczenie pracy w gospodarstwie rolnym rodziców w okresie od dnia [...] do dnia [...] do wysługi lat w Policji dla celów uposażeniowych.
Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tj. Dz. U. z 2007 Nr 43, poz. 277 ze zm.) oraz przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. z 2001 r., Nr 152, poz. 1732 ze zm.).
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji powołane rozporządzenie w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego wydał na podstawie art. 101 ust. 2, art. 102 i 104 ust. 6 ustawy o Policji.
Zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia dokumenty potwierdzające okresy zaliczane do wysługi lat, o których mowa w § 4 ust. 1 pkt 2 – 5, policjant jest obowiązany złożyć w komórce organizacyjnej jednostki Policji właściwej do spraw kadr.
Stosownie do treści § 5 ust. 4 rozporządzenia termin nabycia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat oraz procentową jego wysokość określa się w decyzji ustalającej lub zmieniającej wysługę lat w trybie określonym w ust. 2 i 3, z uwzględnieniem przepisów o przedawnieniu.
Z powyższego przepisu jednoznacznie wynika jakie sprawy rozstrzygane są w drodze decyzji administracyjnej, a mianowicie kwestie terminu nabycia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat oraz procentowej jego wysokości.
Dalszy wzrost uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat w Policji nie wymaga wydania odrębnej decyzji ( § 5 ust. 5 tego rozporządzenia).
Wobec treści powyższych przepisów wniosek skarżącego z dnia 18 kwietnia 2007 r należało potraktować, zgodnie z § 5 ust. 4 rozporządzenia, jako wniosek o określenie terminu nabycia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat oraz procentowej jego wysokości, i w ramach postępowania prowadzonego w tym zakresie dokonać oceny okresu pracy skarżącego przed przyjęciem do służby w gospodarstwie rolnym rodziców z punktu widzenia możliwości jego zaliczenia do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego. Kwestia wliczenia bądź odmowy wliczenia okresu pracy skarżącego w gospodarstwie rolnym, sprzed przyjęcia do służby w Policji, do okresu wysługi lat jest bowiem elementem postępowania w przedmiocie określenia terminu nabycia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat oraz procentowej jego wysokości. Brak jest bowiem podstawy prawnej do rozstrzygania w formie decyzji administracyjnej sprawy zaliczania lub odmowy zaliczania danego okresu do wysługi lat. Ustalenie wysługi lat policjanta jest istotnym elementem postępowania wyjaśniającego i dowodowego w sprawie o przyznanie określonego świadczenia pieniężnego (por. uchwała 7 sędziów NSA w Warszawie z dnia 24 września 2001 r. OPS 8/01 ONSA 2002/1/9 oraz wyrok wsa w Warszawie z dnia 20 września 2006 r. sygn. akt II SA/Wa 983/06, Lex nr 265605).
Zgodnie z § 5 ust. 2 rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego wysługę lat oraz poszczególne jej okresy składkowe ustala się na dzień przyjęcia policjanta do służby, chyba że z przepisów odrębnych wynika inny termin zaliczenia danego okresu. Przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio w przypadku zmiany wysługi lat w związku z zaliczeniem policjantowi dotychczas nieudokumentowanych okresów, o których mowa w ust. 1 ( § 5 ust. 3 ).
Z § 5 ust. 2 i ust. 4 wynika więc, że ustalenie wysługi lat oraz jej zmiana przy określaniu terminu nabycia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego oraz jego procentowej wysokości następuje tylko na dzień przyjęcia policjanta do służby, chyba że z przepisów odrębnych wynika inny termin zaliczenia danego okresu.
W niniejszej sprawie, stosownie do treści ww. przepisów § 5 rozporządzenia, organ administracji winien więc ocenić wysługę lat skarżącego na dzień przyjęcia go do służby, a więc na dzień 1 marca 1991 r. i określić termin nabycia prawa przez skarżącego do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu tej wysługi oraz procentową jego wysokość.
Tymczasem organ I instancji rozkazem personalnym z dnia [...] ustalił procentową wysługę lat skarżącego na dzień 1 czerwca 2004 r., a nie procentową wysokość wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat na dzień przyjęcia skarżącego do służby. Zauważyć należy, że organ I instancji w uzasadnieniu decyzji wskazał, iż dokonał ponownego ustalenia procentowej wysługi lat funkcjonariusza, uwzględniając przepisy o przedawnieniu (trzyletni okres przedawnienia roszczeń finansowych związanych z uposażeniem, a wynikający z art. 107 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji), oraz że nie uwzględnił przy ustalaniu procentowego wzrostu uposażenia zasadniczego okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców. Ponadto wskazał, że na dzień 1 czerwca 2007 r. łączny okres wysługi lat skarżącego wyniósł 22 lata, 5 miesięcy i 27 dni.
Zdaniem Sądu, z uwagi na to, że organ I instancji wskazał, iż dokonał ponownego ustalenia procentowej wysługi lat funkcjonariusza, powstała wątpliwość, czy na dzień przyjęcia skarżącego do służby organ określił innym rozkazem personalnym termin nabycia przez policjanta prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat oraz jego procentową wysokość, a w związku z tym w obrocie prawnym funkcjonuje ostateczny rozkaz personalny, w którym organ dokonał innej oceny okresów wysługi lat i określił inny termin wzrostu uposażenia zasadniczego oraz jego procentową wysokość niż wynikająca z rozkazu personalnego z dnia [...] roku, a rozkaz ten nie został zmieniony lub uchylony w nadzwyczajnym trybie postępowania, czy też istnieją dwa rozkazy personalne ustalające identyczną procentową wysokość wzrostu uposażania skarżącego. Organ nie wyjaśnił powyższej kwestii w uzasadnieniu swojej decyzji, nie uczynił tego również organ II instancji.
Odrębną kwestią jest przedawnienie roszczenia, wynikające z opóźnienia w jego dochodzeniu. Z § 5 ust. 4 rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego wynika, że przy określaniu terminu nabycia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat oraz procentowej jego wysokości uwzględnienia się przepisy o przedawnieniu. Zgodnie z art. 107 ust. 1 powołanej ustawy o Policji roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem trzech lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Bieg przedawnienia roszczenia z tytułu uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych przerywa : 1) każda czynność przed kierownikiem jednostki organizacyjnej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, właściwym do rozpatrywania roszczeń, podjęta bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia lub zaspokojenia roszczenia; 2) uznanie roszczenia.
Upływ terminu przedawnienia jest przesłanką materialnoprawną, która powoduje, że skarżącemu nie przysługuje roszczenie z tytułu prawa do uposażenia, czy innych należności pieniężnych. Termin przedawnienia biegnie od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Zauważyć należy, iż ustalenie przez organ administracji, że nastąpił upływ przedawnienia dla dochodzenia roszczenia, nie zwalnia tego organu od merytorycznego rozpoznania sprawy w sytuacji, gdy policjant wystąpił z wnioskiem o ustalenie wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat wobec udokumentowania dodatkowego okresu.
Zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji jest zobowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy w sprawie. Organ zatem nie może uchylić się od dokonania konkretnych ustaleń faktycznych, mających wpływ na wynik sprawy (art. 7 k.p.a.), a uzasadnienie powinno odpowiadać wymogom art. 107 § 3 k.p.a.
W niniejszej sprawie Sąd stwierdził, że nie zostało wyjaśnione przez organy, czy ponowne naliczenie wysługi lat dla określenia procentowego wzrostu uposażenia skarżącego wiązało się z wydaniem kolejnego rozkazu personalnego z dnia [...], a w obrocie prawnym funkcjonuje inny rozkaz personalny, określający procentową wysokość wzrostu uposażenia skarżącego wydany na dzień przyjęcia go do służby, zgodnie z § 5 ust. 2 i ust. 4 powołanego rozporządzenia.
A zatem w niniejszej sprawie doszło do naruszenia art. 7, 77 § 1 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a., a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ administracji winny uzupełnić postępowanie uwzględniając powyższe uwagi oraz ponownie ocenić zebrany materiał dowodowy.
Z powyższych względów, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. Sąd nie orzekł o kosztach postępowania, z uwagi na to, że skarżący oświadczył, iż nie poniósł żadnych kosztów.
T.P.