II SA/Po 583/13

SENTENCJA Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 31 grudnia 2013r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2013r. Nr [...] w przedmiocie świadczenia rodzinnego postanawia 1. ustanowić dla A. K. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka, 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. /-/ K.Witkowicz-Grochowska UZASADNIENIE Skarżąca A. K. na urzędowym formularzu PPF złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w całości poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata (k.14 akt sad.). W uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, że przebywa na bezpłatnym urlopie wychowawczym, utraciła zasiłek wychowawczy i rodzinny z dodatkami, nadto z tytułu alimentów otrzymuje miesięcznie [...] zł. Mąż zarabia około [...] zł z czego [...] zł płaci z tytułu alimentów na swoje dzieci z poprzedniego małżeństwa. Skarżąca wskazał, że wspólne gospodarstwo domowe prowadzi z mężem i trójką małoletnich dzieci. Miesięczne koszty utrzymania mieszkania to kwota około [...] zł (czynsz [...] zł miesięcznie, gaz [...] zł na dwa miesiące, prąd [...] zł na dwa miesiące, kablówka [...] zł, leki od [...] zł do [...] zł miesięcznie ). Dzieci chorują, więc potrzebne są pieniądze na leki. Nadto koszt żywności i ubrań to około [...] zł – [...] zł miesięcznie. Oświadczyła, że korzysta z pomocy rodziców. Nadto skarżąca oświadczyła, że posiada mieszkanie o powierzchni [...] m² w G., a jej mąż grunt rolny o powierzchni [...] ha. Mąż z działalności gospodarczej osiąga dochód w wysokości około [...] zł miesięcznie, z tytułu posiadanej nieruchomości rolnej – [...] zł miesięcznie. Łączne dochody rodziny wliczając alimenty to około [...] zł miesięcznie. W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy skarżąca oświadczyła, że sama nie ma żadnych dochodów stałych ani dorywczych. Mąż z działalności gospodarczej uzyskuje [...] zł brutto miesięcznie i [...] zł z tytułu posiadanego gruntu rolnego. W styczniu 2013r. skarżąca otrzymała alimenty na dwie córki w wysokości [...] zł, ale w czerwcu około [...] zł. Nadto oświadczyła, że posiadają dwa samochody osobowe marki Mercedes z 1994r. oraz Audi z 1995r. Nie posiadają żadnych kredytów, ani zajęć komorniczych. Skarżąca powtórzyła wysokość kosztów koniecznego utrzymania, nadto podała, że otrzymuje dodatek mieszkaniowy w wysokości [...] zł miesięcznie. Dodała, że na książki do szkoły dla córek potrzebuje około 750 zł. Dołączyła kserokopie dokumentów: - zaświadczenia z Urzędu Skarbowego o opodatkowaniu działalności gospodarczej męża skarżącej w formie karty podatkowej, - PIT-37 skarżącej i męża za 2012r. - zawiadomienia o wysokości opłat za mieszkanie, - dowodu wpłaty podatku rolnego i opłat za media - decyzji o wysokości dodatku mieszkaniowego, - informacji o wysokości zaległości z tytułu alimentów. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r. poz. 270 ze zm. – dalej "p.p.s.a.") strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Taki szczególny przepis to art. 239 pkt 1 a) p.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Stąd skarżąca wnosząc skargę w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia rodzinnego z mocy prawa, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych i wydatków (art. 211 - art. 213 p.p.s.a.). Wobec powyższego skarżąca zwolniona jest na mocy ustawy z obowiązku poniesienia kosztów sądowych związanych z udziałem w niniejszej sprawie - art. 239 pkt 1 a) p.p.s.a. Wyjaśnić należy, że przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych pozostaje aktualne jedynie w sytuacji, gdy na podmiocie występującym z takim żądaniem ciąży obowiązek uiszczenia tych kosztów. Skoro skarżąca zwolniona jest z ustawy to nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, zatem zwolnienie od tych kosztów w drodze postanowienia nie może być przyznane i w konsekwencji należy oddalić wniosek w tym zakresie (art. 258 §2 pkt 7 p.p.s.a.). Żądanie obejmujące wydanie orzeczenia o zwolnieniu od kosztów sądowych jest bezpodstawne. Wnioskodawczyni złożyła także wniosek o ustanowienie adwokata, który należało rozpoznać merytorycznie w oparciu o sytuację majątkową, rodzinną i finansową. Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 245 §3 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych wydatkach bieżącego utrzymania. Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącej pozwala na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Pięcioosobowa rodzina utrzymuje się z dochodów z działalności gospodarczej męża skarżącej i z posiadanego przez niego gruntu rolnego oraz z alimentów jakie skarżąca uzyskuje na swoje dwie córki. Skarżąca obecnie jest na urlopie wychowawczym z uwagi na opiekę nad synem i nie pracuje. Wysokość uzyskiwanych dochodów pozwala na poniesienie jedynie kosztów podstawowego utrzymania rodziny. Koszty te są zwiększone z uwagi na fakt, że dzieci chorują i skarżąca ponosi dodatkowe wydatki na leki. Nadto mąż skarżącej zobowiązany jest do ponoszenia alimentów na rzecz swoich dzieci w wysokości [...] zł miesięcznie, co stanowi znaczne obciążenie rodziny. Skarżąca nie dysponuje żadnymi oszczędnościami, które mogłaby przeznaczyć na pokrycie honorarium profesjonalnego pełnomocnika. Przedstawiona przez wnioskodawczynię sytuacja finansowa wskazuje, więc że nie ma możliwości wygospodarowania jakichkolwiek środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia adwokata z wyboru. Przyznać zatem należało prawo pomocy w tym zakresie. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 i art. 246 §1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 239 pkt 1a) ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K.Witkowicz-Grochowska