VII SA/Wa 1256/13

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska – Rzepecka (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Dorota Wasiłek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi J. S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku dostarczenia oceny stanu technicznego I. skargę oddala, II. przyznaje ze środków Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego Y. S. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) w tym: tytułem zastępstwa prawnego kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy). UZASADNIENIE Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. postanowieniem z dnia [...] lutego 2013 r., nr [...], na podstawie art. 81c ust. 2 w związku z art. 83 ust. 1 i art. 81 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2010 r. nr 243, poz. 1623 ze zm.) oraz art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.), prowadząc postępowanie administracyjne w sprawie dotyczącej zbiornika na nieczystości ciekłe, zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] położonej w miejscowości Ż., gm. S., będącej własnością J. S., zobowiązał ww. do sporządzenia i przedstawienia, w terminie trzech miesięcy od daty uprawomocnienia się postanowienia, oceny stanu technicznego zbiornika na nieczystości ciekłe z określeniem szczelności ścian i dna zbiornika oraz jego pojemności z wykazaniem na mapie zasadniczej wymiarów zbiornika i odległości otworów do usuwania nieczystości od granic działek sąsiednich (3 egz. oceny technicznej wraz z kserokopią uprawnień i zaświadczeniem o wpisie na listę członków samorządu zawodowego). Wskazał ponadto, że opracowanie powinno zawierać wskazania graficzne i opisowe możliwości doprowadzenia zbiornika na nieczystości ciekłe do stanu zgodnego z prawem i odpowiedniego stanu technicznego oraz szczegółowe określenie czynności i zakresu robót niezbędnych do wykonania otworu do wybierania nieczystości oraz odpowietrzenia zbiornika w odległości zgodnej z przepisami. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż na wniosek K. C. przeprowadził kontrolę m.in. w sprawie zbiornika na nieczystości ciekłe, zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] położonej w miejscowości Ż., gm. S., będącej własnością J. S.. Podczas kontroli stwierdzono, że przy budynku mieszkalnym od strony działki nr ewid. [...] znajduje się zbiornik na nieczystości ciekłe wykonany z kręgów betonowych, zlokalizowany w odległości 1,64 m od ogrodzenia od strony [...], stanowiącej drogę gminną i odległości 1,0 m od ściany budynku mieszkalnego. Zbiornik przykryty jest płytami betonowymi, przy zbiorniku brak jest wentylacji. Następnie, zaznaczył, że zgodnie z § 35 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, zbiorniki na nieczystości ciekłe powinny posiadać dno i ściany nieprzepuszczalne, szczelne przekrycie z zamykanym otworem do usuwania nieczystości i odpowietrzenie wyprowadzone, co najmniej 0,5 m ponad poziom terenu. Ponadto, zgodnie z § 36 ust. 2 pkt 2 ww. rozporządzenia odległość pokrywy i wylotów wentylacji ze zbiorników bezodpływowych na nieczystości ciekłe powinna wynosić co najmniej 2,0 m od granicy działki sąsiedniej, drogi (ulicy) lub ciągu pieszego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. stwierdził, biorąc powyższe pod uwagę oraz fakt, że przy zbiorniku nie wykonano wentylacji, a otwór do wybierania nieczystości zlokalizowano w odległościach niezgodnych z przepisami, że zachodzą uzasadnione wątpliwości, co do prawidłowości budowy zbiornika i jego szczelności oraz stanu technicznego urządzenia, a w związku z tym konieczne jest nałożenie wskazanego w postanowieniu obowiązku. Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodziła się J. S. składając zażalenie. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 Prawa budowlanego, po rozpatrzeniu zażalenia J. S., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że stosownie do art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego, stanowiącego podstawę prawną wydanego postanowienia, organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia. Organ stwierdził, że w związku z ujawnieniem przez organ stopnia powiatowego braku stosownej wentylacji przedmiotowego zbiornika oraz jego lokalizacji niezgodnej z wymaganiami przepisów techniczno-budowlanych, zaszły okoliczności uprawniające do powzięcia uzasadnionych wątpliwości co do stanu technicznego ww. zbiornika. Ustosunkowując się do zarzutów i wywodów zawartych w zażaleniu, organ odwoławczy podniósł, że w jego ocenie, pozostają one bez wpływu na treść rozstrzygnięcia. Zaznaczył, że stosownie do obowiązujących przepisów na każdoczesnym właścicielu nieruchomości ciąży obowiązek utrzymywania obiektów budowlanych znajdujących się w jej granicach w należytym stanie technicznym. Ponadto, jak wynika z treści zażalenia także sama skarżąca nie jest pewna co do szczelności przedmiotowego zbiornika. Skargę na powyższe postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła J. S.. W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, iż wszyscy w okolicy mają takie same szamba, ale nikt im nie nakazuje wykonywania ocen szczelności przez odpowiednie grupy zawodowe. Stwierdziła, że przedmiotowe szambo posiada szczelne ściany, odpowietrzenie, wystarczającą pojemność. Na mapie zasadniczej szambo jest uwidocznione (na mapach znajdujących się w Wydziale Geodezji zaznaczone są odległości od działek sąsiednich). Zbiornik jest w odpowiednim stanie technicznym, a jego stan jest zgodny z obowiązującym prawem. Prawo budowlane zaś zostało zastosowane w taki sposób, jakby szambo zostało wybudowane bez pozwolenia i niezgodnie z przepisami. Dodatkowo podniosła, że droga przebiegająca za jej posesją jest źle wymierzona, każda ocena odległości będzie mylna. J. S. zaznaczyła nadto, iż nie stać ją na poniesienie kosztów związanych ze sporządzeniem wymaganej oceny technicznej. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu było postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2013 r., utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S., wydane w oparciu o art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego. Z treści art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego wynika, że organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia. W ustępie 1 powołanego artykułu ustawodawca wskazuje, że przepis ów może zostać zastosowany przez organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego przy wykonywaniu zadań określonych przepisami prawa budowlanego. Zarówno w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, jak i w doktrynie wskazuje się jednomyślnie, że postanowienie wydane na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego ma charakter dowodowy, co oznacza, że postępowanie w którym jest ono podejmowane stanowi część innego już toczącego się postępowania przewidzianego w prawie budowlanym, bądź jest elementem wyjaśnienia przez organ okoliczności, które mogłyby uzasadniać wszczęcie takiego postępowania. Przepis ten nie zawiera tym samym żadnych ograniczeń co do rodzaju postępowań, w których może być stosowany (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 maja 2012 r., sygn. akt II OSK 353/11, Lex nr 1219138). Zaznaczyć również należy, iż przepis art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego ma charakter uznaniowy. Mając na uwadze nieostry zakres pojęć "uzasadnione wątpliwości" oraz "odpowiednie oceny techniczne" należy przyjąć, iż zarówno określenie zakresu żądanej przez organ oceny technicznej, jak również uzasadnienie podjętych działań w trybie tego przepisu, musi oparte być na szczegółowej analizie stanu faktycznego konkretnej sprawy i wymaga wyczerpującego uzasadnienia (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 2011 r., sygn. akt II OSK 865/10). Aby skorzystać z rozwiązania zawartego w art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego muszą zatem przemawiać nie jakiekolwiek wątpliwości, ale uzasadnione wątpliwości, a nadto organ powinien precyzyjnie wskazać jaką ocenę techniczną i w jakim zakresie strona ma przedłożyć. Przepis ten powinien być wykorzystywany w sytuacjach, kiedy organ nadzoru budowlanego nie jest we stanie, przy użyciu posiadanej wiedzy i środków, którymi dysponuje, rozstrzygnąć powstałych wątpliwości. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie, organy nadzoru budowlanego prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy i zgromadzony materiał dowodowy wyjaśnia, dlaczego powzięły one uzasadnione wątpliwości, co do prawidłowości budowy oraz stanu technicznego przedmiotowego zbiornika na nieczystości ciekłe. Organ stopnia powiatowego, podczas kontroli przeprowadzonej na nieruchomości będącej własnością J., S. stwierdził, iż przy budynku mieszkalnym od strony działki nr ewid. [...] znajduje się zbiornik na nieczystości ciekłe wykonany z kręgów betonowych, zlokalizowany w odległości 1,64 m od ogrodzenia od strony działki sąsiedniej, odległości 0,70 m od ogrodzenia od strony działki nr ewid. [...], stanowiącej drogę gminną i odległości 1,0 m od ściany budynku mieszkalnego. Zbiornik przykryty jest płytami betonowymi, przy zbiorniku brak jest wentylacji. Zauważyć należy, iż zgodnie z § 35 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, zbiorniki bezodpływowe na nieczystości ciekłe, doły ustępów nieskanalizowanych oraz urządzenia kanalizacyjne i zbiorniki do usuwania i gromadzenia wydalin pochodzenia zwierzęcego powinny mieć dno i ściany nieprzepuszczalne, szczelne przekrycie z zamykanym otworem do usuwania nieczystości i odpowietrzenie wyprowadzone co najmniej 0,5 m ponad poziom terenu. Jak wyżej wskazano, przedmiotowy zbiornik nie posiada wentylacji, ponadto nie wiadomo, czy posiada nieprzepuszczalne ściany i dno. W celu wyjaśnienia powyższych wątpliwości, zasadnie więc organy nadzoru budowlanego, zobowiązały J. S. do sporządzenia i przedstawienia oceny stanu technicznego zbiornika na nieczystości ciekłe z określeniem szczelności ścian i dna zbiornika oraz jego pojemności wraz ze wskazaniem możliwości doprowadzenia zbiornika na nieczystości ciekłe do stanu zgodnego z prawem i odpowiedniego stanu technicznego oraz poprzez szczegółowe określenie czynności i zakresu robót niezbędnych do wykonania otworu do wybierania nieczystości oraz odpowietrzenia zbiornika. W wątpliwość można jedynie poddać obowiązek przedstawienia na mapie zasadniczej wymiarów zbiornika i odległości otworów do usuwania nieczystości od granic działek sąsiednich. Dyspozycja przepisu art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego wskazuje bowiem na uzasadnione wątpliwości, co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu. Jednakże, co do zasady, nie można uznać, aby organy nadzoru budowlanego podejmując rozstrzygnięcie, wykroczyły poza granice określone przez przepis art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego. Odnosząc się do argumentacji przedstawionej w skardze, zauważyć należy, iż nie może stanowić podstawy do wyeliminowania zaskarżonego postanowienia okoliczność, iż wszyscy w okolicy mają takie same szamba, ale nikt im nie nakazuje wykonywania ocen szczelności przez odpowiednie grupy zawodowe, jak również kwestia braku środków finansowych na wykonanie nałożonego obowiązku. Sąd ocenia tylko, czy postanowienie jest zgodne z prawem, czy też nie, nie kieruje się natomiast, tak jak w prawie cywilnym, zasadami współżycia. Trudności w pozyskaniu środków na wypełnienie nałożonych przez organ nadzoru budowlanego obowiązków, czy też inne względy społeczne nie mogą być argumentem przemawiającym za odstąpieniem od nałożenia określonego obowiązku, czy uchyleniem kontrolowanego rozstrzygnięcia. Oceniając zaskarżone postanowienia w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, po rozważeniu podniesionych przez stronę skarżącą zarzutów, Sąd uznał, że nie dają one podstaw do postawienia organom orzekającym zarzutu dowolności i podważenia legalności zapadłych rozstrzygnięć, bowiem nie naruszają one prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę jako nieuzasadnioną oddalił.