XXIV C 515/11
Суды общей юрисдикции2011-12-29
Номер дела
XXIV C 515/11
Дата решения
2011-12-29
Тип
SENTENCE
Судьи
Dorota Stokowska-Komorowska (PRESIDING_JUDGE)
Текст решения
<p>
<strong>
<!-- -->Sygn. akt XXIVC 515/11</strong>
</p>
<div>
<h2>WYROK</h2>
<h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5>
<p> Dnia 29 grudnia 2011 roku</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Okręgowy w Warszawie XXIV Wydział Cywilny</strong>
</p>
<p>w składzie:</p>
<p>Przewodniczący: S.S.O. Dorota Stokowska - Komorowska</p>
<p>Protokolant: protokolant sądowy <span class="anon-block">J. C.</span>
</p>
<p>po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2011 r. w Warszawie na rozprawie sprawy</p>
<p>z powództwa <span class="anon-block">W. S. (1)</span>
</p>
<p>przeciwko <span class="anon-block">W. K. (1)</span>
</p>
<p>o stwierdzenie nieważności umowy</p>
<p>1.
stwierdza nieważność Umowy sprzedaży zawartej pomiędzy <span class="anon-block">W. S. (1)</span> a <span class="anon-block">W. K. (1)</span> w dniu 24 października 2000 roku przed <span class="anon-block">M. S. (1)</span>, notariuszem w <span class="anon-block">W.</span> za Rep. A nr <span class="anon-block">(...)</span>, której przedmiotem była nieruchomość stanowiąca <span class="anon-block">lokal mieszkalny nr (...)</span> o powierzchni użytkowej 22,30 m<sup>
<!-- -->(
2)</sup> położony w <span class="anon-block">W.</span>, przy <span class="anon-block">ul . (...)</span>, dla której Sąd Rejonowy dla Warszawy <span class="anon-block">M.</span>, prowadzi <span class="anon-block">księgę wieczystą nr (...)</span>, z którego własnością związany jest udział w częściach wspólnych budynku i prawa użytkowania wieczystego terenu pod budynkiem;</p>
<p>2.
ustala zasadę ponoszenia kosztów postępowania w ten sposób, iż całość kosztów postępowania poniesie pozwany <span class="anon-block">W. K. (1)</span>, szczegółowe wyliczenie tych kosztów pozostawiając referendarzowi sądowemu.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sygn. akt XXIV C 515/11</strong>
</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>Pozwem wniesionym do Sądu Okręgowego w dniu 21 marca 2001 r. powódka <span class="anon-block">W. S. (1)</span> wniosła o zwrot mieszkania wraz z całym jej dobytkiem, które zostały podstępnie zabrane przez <span class="anon-block">W. K. (1)</span> oraz o unieważnienie aktu notarialnego sporządzanego przed notariuszem <span class="anon-block">M. S. (2)</span>. W piśmie z dnia 21 marca 2001 r. powódka podniosła, iż w dniu 25 października 2000 r. zawarła z lombardem reprezentowanym przez pozwanego umowę pożyczki w kwocie 20.000 zł, dla której zabezpieczeniem była nieruchomość, której właścicielem była powódka, położona w <span class="anon-block">W.</span> przy <span class="anon-block">ul . (...)</span>, dla której prowadzona jest <span class="anon-block">księga wieczysta nr (...)</span>. Wskazano, że w listopadzie 2000 r. została spłacona rata ustalona przez pozwanego, w wysokości 3000 zł. Powódka oświadczyła, że próbowała skontaktować się z <span class="anon-block">W. K. (1)</span> w grudniu 2000 r., jednak z uwagi na jego wyjazd okazało się to niemożliwe. Następną próbę kontaktu podjęto w styczniu 2001 r. i wówczas powódka dowiedziała się, że pozwany nie jest już właścicielem lombardu. Wskazano, iż w dniu 7 lutego 2001 r. pod nieobecność <span class="anon-block">W. S. (1)</span> pozwany siłą zajął przedmiotową nieruchomość, wyrzucając z niej konkubenta powódki <span class="anon-block">W. Z. (1)</span> i zmienił zamki do mieszkania. Podniesiono, iż od tego czasu powódka nie miała dostępu do lokalu i znajdujących się w nim rzeczy. Nie udało się też powódce skontaktować się z pozwanym. Powódka oświadczyła, że pismem z dnia 8 lutego 2001 r. poinformowała o swojej sytuacji Prokuraturę Rejonową dla Warszawy Pragi – Północ. Pismem z dnia 10 kwietnia 2001 r. powódka sprecyzowała żądanie pozwu i wniosła o unieważnienie aktu notarialnego sporządzonego w dniu 24 października 2000 r. przed notariuszem nr <span class="anon-block"> (...)</span>.<em>
<!-- --> (pozew k. 3, pisma: z dn. 21.03.2001 r. k. 4-7 oraz z dn. 10.04.2001 r. k.9)</em>
</p>
<p>Na rozprawie w dniu 22 października 2001 r. pozwany wniósł o oddalenie powództwa. <em>
<!-- -->(protokół rozprawy k. 46)</em>
</p>
<p>Postanowieniem z dnia 3 grudnia 2001 r. Sąd Okręgowy w Warszawie II Wydział Cywilny na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 177;art. 177 § 1;art. 177 § 1 pkt. 4)">art. 177 § 1 pkt 4 k.p.c.</a> zawiesił niniejsze postępowanie do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie III K 1230/01 toczącej się przed Sądem Rejonowym dla Warszawy Pragi. Postanowieniem z dnia 27 maja 2011 r. Sąd Okręgowy W Warszawie XXIV Wydział Cywilny podjął zawieszone postępowanie oraz zobowiązał strony do zajęcia stanowiska w sprawie wobec treści wyroku karnego III K 259/06. <em>
<!-- -->(postanowienie z dn.3.12.2001 r. k. 56, postanowienie z dn. 27.05.2011 r. k. 99)</em>
</p>
<p>Pismem złożonym w dniu 16 czerwca 2011 r. powódka poparła powództwo przeciwko pozwanemu <span class="anon-block">W. K. (1)</span> o unieważnienie aktu notarialnego Rep A nr <span class="anon-block">(...)</span>zawartego w dniu 24 października przed notariuszem <span class="anon-block">M. S. (2)</span>. Wskazano iż, wyrokiem wydanym przez Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi – Północ z dnia 17 marca 2010 r. sygn. akt III K 259/06 i wyrokiem Sądu Okręgowego Warszawa Praga w Warszawie VI Wydział Karny sygn. akt VI Ka 846/10 z dnia 19 października 2010 r. pozwany został uznany za winnego zarzucanych mu czynów z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 284;art. 284 § 1;art. 284 § 286;art. 284 § 1)">art. 284 § 1 i 286 § 1 k.k.</a> W ocenie strony powodowej przestępstwa te mają bezpośredni związek z toczącą się przed tutejszym Sądem sprawą z powództwa cywilnego. Podniesiono, że w oparciu o <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 11)">art. 11 k.p.c.</a> wyrok wydany w postępowaniu karnym ma bezpośredni wpływ na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy cywilnej, i tym samym żądanie powódki o unieważnienie przedmiotowego aktu notarialnego jest zasadne. <em>
<!-- -->
(pismo z dn. 16.06.2011 r. k. 104-105)</em>
</p>
<p>Pismem z dnia 8 listopada 2011 r. <span class="anon-block">W. K. (1)</span> wniósł o wezwanie powódki do ostatecznego sprecyzowania żądania pozwu oraz wniosków dowodowych na okoliczności uzasadniające tezy wynikające z czynu z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 284;art. 284 § 1)">art. 284 § 1 k.k.</a> Zdaniem pozwanego strona powodowa nie wskazała dowodów na potwierdzenie swoich tez. Podniósł także, że po jego stronie powstały roszczenia do powództwa wzajemnego bądź potrącenia. <em>
<!-- -->(pismo z dn. 8.11.2011 r. k. 131-132)</em>
</p>
<p>Strony podtrzymały swoje stanowiska na rozprawach z dnia 8 listopada 2011 r. oraz z dnia 15 grudnia 2011 r. <em>
<!-- -->(protokoły rozpraw: k. 133-134, 135)</em>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd ustalił następujący stan faktyczny:</strong>
</p>
<p>W październiku 2000 r. <span class="anon-block">W. S. (1)</span> znalazła się w trudnej sytuacji finansowej i postanowiła uzyskać pożyczkę w lombardzie <span class="anon-block"> (...)</span> przy <span class="anon-block">ul . (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span>, którego właścicielem był <span class="anon-block">W. K. (1)</span>. Została przez niego poinformowana, iż lombard może jej udzielić pożyczki pod zastaw mieszkania. Warunkiem jej uzyskania było przedłożenie aktualnego wypisu z księgi wieczystej oraz wymeldowanie się z mieszkania. W dniu 24 października 2000 r. <span class="anon-block">W. S. (1)</span> wymeldowała się ze swojego mieszkania przy <span class="anon-block">ul . (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span>. <em>
<!-- -->(k. 891, akta sprawy sygn. III K 259/06).</em>
</p>
<p>W dniu 24 października 2000 r. <span class="anon-block">W. S. (1)</span> zawarła z <span class="anon-block">W. K. (1)</span> umowę sprzedaży mieszkania położonego w <span class="anon-block">W.</span> przy <span class="anon-block">ul . (...)</span>, <span class="anon-block">KW (...)</span>, którego była właścicielką. Umowa została zawarta w formie aktu notarialnego Rep. A nr <span class="anon-block">(...)</span>przed notariuszem <span class="anon-block">M. S. (2)</span>. Zgodnie z jego treścią umowy <span class="anon-block">W. S. (1)</span> sprzedała mieszkanie za kwotę 50.000 zł. Kwota ta jednak nie została jej wypłacona. <span class="anon-block">W. K. (1)</span> poinformował <span class="anon-block">W. S. (1)</span>, że jest to umowa wstępna o zabezpieczenie pożyczki, natomiast właściwa umowa pożyczki zostanie zawarta w lombardzie.<em>
<!-- -->
(umowa sprzedaży z dn. 24.10.2000 r. k. 10-11, odpis ks. wieczystej <span class="anon-block"> (...)</span> k. 22-23, k. 891, akta sprawy sygn. III K 259/06) </em>
</p>
<p>W dniu 25 października 2000 r. <span class="anon-block">W. S. (1)</span> zawarła z Lombardem <span class="anon-block"> (...)</span> znajdującym się w <span class="anon-block">W.</span> przy <span class="anon-block">ul . (...)</span>, reprezentowanym przez <span class="anon-block">W. K. (1)</span> umowę pożyczki na kwotę 20.000 zł. Zgodnie z ww. umową <span class="anon-block">W. S. (1)</span> zobowiązała się do zwrotu kwoty pożyczki wraz z oprocentowaniem w terminie do dnia 25 października 2000 r. Kwota pożyczki do zwrotu wraz z oprocentowaniem wynosiła 23.000 zł. Zabezpieczeniem umowy pożyczki miał być zastaw nieruchomości określonych w protokole przyjęcia nieruchomości stanowiącym część umowy, które zgodnie z § 4 ww. umowy w razie niespłacenia pożyczki w terminie miały stać się własnością lombardu. Protokołu tego nigdy nie sporządzono. W umowie pożyczki błędnie oznaczono datę zawarcia umowy, zamiast 25 października 2000 r., opatrzono ją datą 25 września 2000r. <span class="anon-block">W. S. (1)</span> zgłosiła ten fakt <span class="anon-block">W. K. (1)</span> kilka dni po podpisaniu umowy, ten zapewnił ją jednak, że jest to bez znaczenia. <em>
<!-- -->(umowa pożyczki k. 21 k. 892, akta sprawy sygn. III K 259/06)</em>
</p>
<p>Dnia 25 listopada 2000 r. <span class="anon-block">W. S. (1)</span> osobiście wpłaciła pierwszą ratę pożyczki w wys. 3.000 zł. Nie otrzymała pokwitowania wpłaty i poinformowano ją, że potwierdzenie wpłaty przyjdzie pocztą. <em>
<!-- -->(k. 892, akta sprawy sygn. III K 259/06)</em>
</p>
<p>W grudniu 2000 r. <span class="anon-block">W. S. (1)</span> próbowała skontaktować się z właścicielem lombardu, celem wyznaczenia terminu kolejnej spłaty pożyczki. Poinformowano ją jednak, że z uwagi na wyjazd nie ma go w lombardzie. W rozmowie telefonicznej przeprowadzonej w styczniu 2001 r., poinformowano <span class="anon-block">W. S.</span>, że <span class="anon-block">W. K. (1)</span> nie jest już właścicielem lombardu. <span class="anon-block">W. S.</span> bezskutecznie próbowała w następnych dniach skontaktować się telefonicznie z <span class="anon-block">W. K.</span> <em>
<!-- -->(k. 892, akta sprawy sygn. III K 259/06)</em>
</p>
<p>W dniu 7 lutego 2001 r. <span class="anon-block">W. K. (1)</span> wszedł do mieszkania przy <span class="anon-block">ul . (...)</span>, w którym nie było <span class="anon-block">W. S.</span> a był tylko jej konkubent - <span class="anon-block">W. Z. (1)</span>. <span class="anon-block">W. K.</span> oświadczył, że jest właścicielem mieszkania i nakazał <span class="anon-block">W. Z. (1)</span> opuszczenie mieszkania. <span class="anon-block">W. K. (1)</span> uniemożliwił zabranie rzeczy znajdujących się w mieszkaniu a następnie zmienił zamki w drzwiach. Po dowiedzeniu się o całej sytuacji <span class="anon-block">W. S.</span> próbowała bezskutecznie skontaktować się z <span class="anon-block">W. K.</span>. Dnia 8 lutego 2001 r. złożyła zawiadomienie o przestępstwie w Prokuraturze Rejonowej dla Warszawy Praga – Północ. <em>
<!-- -->(zawiadomienie k. 1-2 oraz k. 892 akt sprawy sygn. III K 259/06)</em>
</p>
<p>Po upływie kilku dni <span class="anon-block">W. Z. (1)</span> wyłamał zamki w drzwiach mieszkania i wraz z <span class="anon-block">W. S. (1)</span> wszedł do mieszkania. Dnia 12 lutego 2001 r. <span class="anon-block">W. K. (1)</span> przybył do lokalu w asyście czterech policjantów. Stwierdził, że było włamanie do jego mieszkania i nakazał <span class="anon-block">W. S.</span> i jej konkubentowi opuszczenie lokalu. W dniu 17 lutego 2001 r. <span class="anon-block">W. S.</span> i <span class="anon-block">W. Z.</span> przewieziono do komisariatu Policji w związku ze zdarzeniem z dnia 12 lutego 2001 r. <span class="anon-block">W. S. (1)</span> na dowód posiadania prawa własności spornej nieruchomości przedłożyła akt notarialny, który potwierdzał to twierdzenie. Następnie do komisariatu przyjechał <span class="anon-block">W. K. (1)</span>, który okazał akt notarialny z dnia 24 października 2000 r. sporządzony przez notariusz <span class="anon-block">M. S. (2)</span>. <span class="anon-block">W. S. (1)</span> zorientowała się wtedy, że <span class="anon-block">W. K.</span> podstępem doprowadził ją do sprzedania mieszkania. <em>
<!-- -->(k. 892-893 akt sprawy sygn. III K 259/06)</em>
</p>
<p>W sprawie z zawiadomienia <span class="anon-block">W. S. (1)</span> toczyło się w Prokuraturze Rejonowej <span class="anon-block">W.</span> <span class="anon-block">P.</span> postępowanie w sprawie przeciwko <span class="anon-block">W. K. (1)</span> o czyn z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 286;art. 286 § 1)">art. 286 § 1 k.k.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 284;art. 284 § 1)">284 § 1 k.k.</a> W dniu 20 sierpnia 2001 r. sporządzony został akt oskarżenia przeciwko <span class="anon-block">W. K. (1)</span>, który oskarżony został o to, że we wrześniu i październiku 2000 r. w <span class="anon-block">W.</span> doprowadził <span class="anon-block">W. S. (1)</span> do niekorzystnego rozporządzenia własnym mieniem (mieszkaniem przy <span class="anon-block">ul . (...)</span>) przez wprowadzenie jej w błąd co do warunków spłaty i zabezpieczenia zawartej umowy pożyczki (czyn z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 286;art. 286 § 1)">art. 286 § 1 k.k.</a>) oraz, że w dniu 7 lutego 2001 r. w <span class="anon-block">W.</span> przy <span class="anon-block">ul . (...)</span> przywłaszczył przedmioty należące do <span class="anon-block">W. S. (1)</span> i <span class="anon-block">W. Z. (1)</span> (czyn z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 284;art. 284 § 1)">art. 284 § 1 k.k.</a>). Wyrokiem z dnia 17 marca 2010 r. Sąd Rejonowy dla Warszawy <span class="anon-block">P.</span> w <span class="anon-block">W.</span> III Wydział Karny w sprawie o sygn. akt III K 259/06 uznał <span class="anon-block">W. K. (1)</span> za winnego popełnienia zarzucanych mu czynów tj. że w październiku 2000 r. w <span class="anon-block">W.</span> działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej doprowadził <span class="anon-block">W. S. (1)</span> do niekorzystnego rozporządzenia własnym mieniem poprzez wprowadzenie w błąd co do zabezpieczenia umowy pożyczki zastawem nieruchomości, co spowodowało przeniesienie przez nią w dniu 25 października 2000 r. na rzecz <span class="anon-block">W. K. (1)</span> własności przedmiotowego mieszkania tj. czynu z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 286;art. 286 § 1)">art. 286 § 1 k.k.</a> i wymierzył mu karę jednego roku pozbawienia wolności i 200 stawek dziennych grzywny ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 10 zł a także uznał winnym popełnienia czynu z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 284;art. 284 § 1)">art. 284 § 1 k.k.</a> – i za ten czyn wymierzył karę 6 miesięcy pozbawienia wolności. Wymierzone kary pozbawienia wolności połączono i wymierzono karę łączną 1 roku i 3 miesięcy pozbawienia wolności a karę pozbawienia wolności zawieszono warunkowo na okres pięciu lat próby. Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie w wyroku z dnia 19 październiku 2010 r. wyrok sądu pierwszej instancji utrzymał w mocy. Sąd Okręgowy zmienił wyrok z dnia 17 marca 2010 r. w zakresie ustalenia wartości przedmiotów należących do <span class="anon-block">W. S. (1)</span> i <span class="anon-block">W. Z. (1)</span>. <em>
<!-- -->(akt oskarżenia z 20.08.2001 r. k. 50-53, wyrok z dn. 17.03.2010 r. k. 116-117, wyrok z dn. 19.10.2010 r. k. 118, akt sprawy sygn. III K 259/06)</em>
</p>
<p>Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o powołane wyżej dowody. Sąd odwołał się w swoich ustaleniach do dokumentów znajdujących się w aktach przedmiotowej sprawy oraz w aktach sprawy karnej o sygnaturze III K 259/06. Sąd oparł się na ustaleniach dokonanych przez Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi Północ w Warszawie w wyroku z dnia 17 marca 2010 r. oraz przez Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie w wyroku z dnia 19 październiku 2010 r. W ocenie Sądu wiarygodność dokumentów wskazanych wyżej nie budzi wątpliwości co do rzetelności i autentyczności zawartych w nich treści. Również ustalenia dokonane przez sądy karne zostały w pełni przyjęte w zakresie w jakim dotyczyły niniejszego postępowania.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</strong>
</p>
<p>Powództwo w sprawie niniejszej zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, że pozwany podstępnie doprowadził powódkę do sprzedaży nieruchomości położonej w <span class="anon-block">W.</span> przy <span class="anon-block">ulicy (...)</span>.</p>
<p>Prawidłowa kwalifikacja żądania <span class="anon-block">W. S. (1)</span> sformułowanego jako unieważnienie aktu notarialnego prowadzić musi do wniosku, że zmierza ono do ustalenia nieważności umowy sprzedaży <span class="anon-block">lokalu nr (...)</span> w budynku przy <span class="anon-block">ul . (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> z dnia 24 października 2000 r., na mocy której przedmiotowy lokal wraz z udziałem w części wspólnej budynku i prawem użytkowania wieczystego gruntu pod budynkiem nabył w całości <span class="anon-block">W. K. (3)</span>. Istota powództwa o ustalenie została określona w treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 189)">art. 189 k.p.c.</a> Jest to przepis, który umożliwia ustalanie w postępowaniu procesowym istnienia lub nieistnienia prawa lub stosunku prawnego. W orzecznictwie powszechnie dopuszcza się wytaczanie powództw, których celem jest niejako pośrednie ustalenie istniejących stosunków prawnych przez stwierdzenie nieważności bądź ważności dokonywanych czynności <em>
<!-- -->(SN w orz. z dnia</em> 27 <em>
<!-- -->sierpnia 1976 r., U CR 288/76). </em>Takimi powództwami są powództwa dotyczące ważności umów. Konsekwencją uchylenia się od skutków prawnych oświadczenia woli jest nieważność czynności prawnej. Oświadczenie o uchyleniu działa z mocą wsteczną od momentu dokonania czynności prawnej <em>
<!-- -->(wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 23 listopada 1995 r. I ACr 483/95).</em>
</p>
<p>W przypadku powództwa o ustalenie (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 189)">art. 189 k.p.c.</a>) sąd ma obowiązek badania z urzędu, czy po stronie powoda występuje interes prawny w domaganiu się ustalenia. Interes prawny istnieje wówczas, gdy zachodzi stan niepewności co do istnienia stosunku prawnego lub prawa, a wynik postępowania doprowadzi do usunięcia niejasności i wątpliwości w tym zakresie i zapewni powodowi ochronę jego prawnie chronionych interesów, czyli definitywnie zakończy spór istniejący lub prewencyjnie zapobiegnie powstaniu takiego sporu w przyszłości.</p>
<p>W toku postępowania przedstawiono argumentację, która potwierdza istnienie po stronie powodowej interesu prawnego, o którym mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 189)">art. 189 k.p.c.</a> Ponadto należy w pełni podzielić pogląd Sądu Apelacyjnego w Katowicach, który stwierdził, że strona umowy zarzucająca, że jej oświadczenie woli dotknięte jest wadą, w zasadzie zawsze posiada interes prawny w wytoczeniu powództwa z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 189)">art. 189 k.p.c.</a> i nie musi go przed sądem w sposób szczególny uzasadniać. Jej interes prawny jest w takim przypadku oczywisty <em>
<!-- -->(wyrok z dnia 18 maja 2007 r., I ACa 205/07).</em>
</p>
<p>Strona powodowa zakwestionowała ważność umowy z dnia 24 października 2000 r. w związku z zawarciem umowy pod wpływem błędu. Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 84;art. 84 § 1)">art. 84 § l k.c.</a> w razie błędu co do treści czynności prawnej można uchylić się od skutków prawnych swego oświadczenia woli. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 86;art. 86 § 1)">Art. 86 § 1 k.c.</a> określa kwalifikowaną formę błędu w postaci podstępu – co miało miejsce w niniejszym przypadku.</p>
<p>Stwierdzenie, że zawarcie w dniu 24 października 2000 r. przez strony umowy sprzedaży przedmiotowego lokalu było skutkiem wprowadzenia podstępnie w błąd powódki przez pozwanego - zostało zdaniem Sądu w sposób bezsporny wykazane. Decydujące w tym względzie były ustalenia dokonane w postępowaniu karnym przez Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi-Północ w Warszawie w sprawie o sygn. akt III K 259/06 w wyroku z dnia 17 marca 2010 r., potwierdzone następnie w wyroku Sądu Okręgowego Warszawa Praga z dnia 19 października 2010 r. W myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 11)">art. 11 k.p.c.</a> ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego, co do popełnienia przestępstwa wiążą Sąd w postępowaniu cywilnym. Sąd w postępowaniu karnym uznał <span class="anon-block">W. K. (1)</span> winnym dokonania czynu z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 286;art. 286 § 1)">art. 286 § 1 k.k.</a> tj., że w październiku 2000 r. w <span class="anon-block">W.</span> działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej doprowadził <span class="anon-block">W. S. (1)</span> do niekorzystnego rozporządzenia własnym mieniem poprzez wprowadzenie w błąd co do zabezpieczenia umowy pożyczki zastawem nieruchomości, co spowodowało przeniesienie przez nią w dniu 25 października 2000 r. na rzecz <span class="anon-block">W. K. (1)</span> własności przedmiotowego mieszkania. Sąd w postępowaniu karnym nie miał wątpliwości, że <span class="anon-block">W. S. (1)</span> została wprowadzona w błąd przez pozwanego. Analiza dokumentów przedstawionych przez strony w niniejszym postępowaniu także nie pozostawia żadnych wątpliwości faktycznych i prawnych co do oceny, że umowa z dnia 24 października 2000 r. została zawarta przez powódkę pod wpływem podstępu pozwanego i związku z tym była obarczona błędem.</p>
<p>Należy tu wskazać, że data zawarcia umowy wskazana została w przedmiotowym akcie na 24.10.2000 r. i na 25 października 2000 r. (słownie). Nie ulegało jednak wątpliwości, że w niniejszej sprawie należało unieważnić akt notarialny umowy sprzedaży nieruchomości położonej w <span class="anon-block">W.</span> przy <span class="anon-block">ulicy (...)</span> zawarty przez notariuszem <span class="anon-block">M. S. (2)</span> <span class="anon-block">rep . A nr (...)</span>/2000.</p>
<p>Biorąc powyższe pod uwagę należy wskazać, że inne rozstrzygnięcie stałoby w sprzeczności z zasadami współżycia społecznego określonymi w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5 k.c.</a> oraz poczuciem szeroko rozumianej sprawiedliwości. Działania podejmowane przez pozwanego względem powódki zasługują w świetle ustaleń poczynionych przez Sąd w sprawie niniejszej jak również przez sąd w postępowaniu karnym na wyrażenie daleko idącej dezaprobaty dla takich zachowań.</p>
<p>Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia w sprawie niniejszej pozostają podnoszone przez pozwanego ewentualne roszczenia do wytoczenia przez niego przeciwko powódce powództwa wzajemnego bądź potrącenia.</p>
<p>Z uwagi na powyższe, Sąd orzekł jak w pkt 1sentencji wyroku.</p>
<p>O kosztach procesu pomiędzy stronami rozstrzygnięto na zasadzie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 k.p.c.</a> w ten sposób, iż całość kosztów postępowania poniesie pozwany <span class="anon-block">W. K. (1)</span>. Szczegółowe wyliczenie kosztów pozostawiono na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 108;art. 108 § 1)">art. 108 § 1 k.p.c</a> referendarzowi sądowemu.</p>
</div>