III FZ 357/26

Dnia 9 lipca 2026 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Sędzia NSA Stanisław Bogucki po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia P. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 20 maja 2026 r., sygn. akt I SA/Sz 420/26 w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi P. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia 26 lutego 2026 r., nr SKO.4140.2531.2025 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2020 r. postanawia oddalić zażalenie. 1. Postanowieniem z 20.05.2026 r. o sygn. I SA/Sz 420/26 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odmówił P. M. (dalej: skarżący) wstrzymania wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z 26.02.2026 r. o nr SKO.4140.2531.2025, wydanej w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2020 r. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia podał art. 61 § 3 ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej: p.p.s.a.). 2. Przebieg postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Szczecinie. 2.1. Skarżący wniósł skargę na ww. decyzję SKO w Szczecinie, w której zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania tej decyzji do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowego. Nie przedstawił uzasadnienia faktycznego, nawiązującego do jego aktualnej sytuacji życiowej, materialnej, w celu wykazania istnienia ustawowej przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. 2.2. Odmawiając skarżącemu wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, WSA w Szczecnie wyjaśnił, że nie wykazał on zaistnienia okoliczności świadczących o możliwości wstrzymania wykonania decyzji. Podkreślił, że samo złożenie skargi i sfomułowanie w niej zarzutów wobec decyzji kwestionowanej przez skarżącego, nie pozwala jeszcze zastosować art. 61 § 3 p.p.s.a. 3. Stanowisko skarżącego w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. 3.1. Skarżący wniósł zażalenie na opisane wyżej postanowienie, zaskarżając je w całości i wnosząc o jego zmianę w całości przez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie: 1) art. 61 § 3 p.p.s.a. przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że w sprawie nie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody ani spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, podczas gdy wykonanie zaskarżonej decyzji przed merytorycznym rozpoznaniem skargi może doprowadzić do istotnego zachwiania sytuacji majątkowej skarżącego, zwłaszcza przy uwzględnieniu skali podwyższenia zobowiązania podatkowego po wznowieniu postępowania oraz realnego ryzyka wszczęcia egzekucji administracyjnej; 2) art. 61 § 3 p.p.s.a. przez nadmiernie rygorystyczne potraktowanie wymogu wykazania przesłanek wstrzymania wykonania aktu i nieuwzględnienie, że w postępowaniu wpadkowym strona powinna przede wszystkim wiarygodnie uprawdopodobnić ryzyko powstania znacznej szkody albo trudnych do odwrócenia skutków, a nie wykazywać ich z taką samą ścisłością jak okoliczności rozstrzygane w postępowaniu głównym; 3) art. 61 § 3 p.p.s.a. w związku z art. 166 oraz art. 141 § 4 p.p.s.a., polegające na sporządzeniu uzasadnienia zaskarżonego postanowienia w sposób nadmiernie ogólny, bez dostatecznego odniesienia się do realiów sprawy, w szczególności do znacznego podwyższenia zobowiązania podatkowego po wznowieniu postępowania, charakteru sprawy dotyczącej zobowiązania za 2020 r. oraz konsekwencji wykonania decyzji przed sądową kontrolą jej legalności; 4) art. 61 § 3 p.p.s.a. przez pominięcie, że późniejszy zwrot wyegzekwowanego świadczenia, w razie uwzględnienia skargi, nie usuwa automatycznie wszystkich skutków wykonania decyzji, takich jak utrata bieżącej płynności finansowej, konieczność rezygnacji z zaspokojenia podstawowych potrzeb, zajęcie rachunku bankowego, powstanie kosztów egzekucyjnych oraz dezorganizacja sytuacji życiowej skarżącego; 5) art. 61 § 3 p.p.s.a. przez niedokonanie należytego wyważenia interesu publicznego i interesu strony, mimo że czasowe wstrzymanie wykonania decyzji jedynie zachowuje stan istniejący do czasu sądowej kontroli legalności decyzji, natomiast wykonanie tej decyzji przed rozpoznaniem skargi może wywołać po stronie skarżącego skutki nieproporcjonalne do celu postępowania zabezpieczającego. 4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. 4.1. Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w część aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika nadto, że to na stronie skarżącej spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie. Dlatego też zawarta we wniosku argumentacja, powinna być poparta faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Ogólnikowe twierdzenia strony, pozbawione szerszego uzasadnienia, nie mogą stanowić podstawy do orzeczenia przez sąd administracyjny o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a. obowiązek uprawdopodobnienia wystąpienia przesłanek spoczywa na składającym wniosek. Do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo twierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Powinno wskazywać na konkretne okoliczności powodujące, że wykonanie aktu lub czynności będącej przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej spowoduje w stosunku do wnioskodawcy wystąpienie jednej lub obu przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Podkreślić przy tym należy, że brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie może być uznany za brak formalny wniosku i nie obliguje Sądu do wezwania strony, w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a., do jego uzupełnienia. W świetle powyższego nie można uznać, żeby WSA w Szczecinie odmawiając wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji naruszył art. 61 § 3 p.p.s.a. W skardze do tego Sądu, domagając się udzielenia ochrony tymczasowej, skarżący nie przedstawił żadnych danych oraz dokumentów, tym samym uniemożliwił Sądowi ocenę, czy na skutek wykonania decyzji powstanie szkoda, której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa zapłaty. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji, że samo złożenie skargi i sfomułowanie w niej zarzutów wobec decyzji kwestionowanej przez skarżącego, nie pozwala jeszcze zastosować art. 61 § 3 p.p.s.a. Ustawową przesłanką wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie jest złożenie skargi, tylko wykazanie konkretnego i realnego niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody bądź spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w wyniku wykonania zaskarżonej decyzji, czego w niniejszej sprawie skarżący nie uczynił, ponieważ uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji sprowadza się do stwierdzenia skarżącego, że "Decyzja po wznowieniu ustaliła zobowiązanie na poziomie ponad trzykrotnie wyższym niż pierwotnie, a organ wskazał termin płatności znacznej kwoty oraz możliwość wszczęcia egzekucji administracyjnej. Wykonanie decyzji przed sądową kontrolą jej legalności może spowodować dla skarżącego poważne i trudne do odwrócenia skutki majątkowe. Skarga nie ma charakteru oczywiście bezzasadnego: podnosi istotne zarzuty dotyczące samej podstawy wznowienia, sposobu zastosowania art. 68 o.p., oceny materiału dowodowego oraz wadliwego objęcia najwyższymi stawkami całej nieruchomości". 4.2. Uwzględniając powyższe okoliczności, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. o oddaleniu zażalenia. Sędzia NSA Stanisław Bogucki