I OSK 323/08

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Izabella Kulig- Maciszewska Sędziowie Sędzia del. WSA Jacek Fronczyk Sędzia NSA Joanna Runge- Lissowska (spr.) Protokolant Magdalena Cieślak po rozpoznaniu w dniu 30 grudnia 2008r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Z. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 19 września 2007 r. sygn. akt II SA/Łd 284/07 w sprawie ze skargi Z. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego z dodatkami oddala skargę kasacyjną UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 19 września 2007 r. sygn. akt II SA/Łd 284/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę Z. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...], w przedmiocie zasiłku rodzinnego z dodatkami, poprzedzoną decyzją Wójta Gminy Witonia z dnia [...] października 2006 r. nr [...]. Decyzją tą Wójt przyznał Z. B., na jej wniosek złożony 7 czerwca 2004 r., zasiłek rodzinny na dziecko A. B. - w wysokości 43 zł miesięcznie na okres od 1 czerwca 2004 r. - 31 sierpnia 2005 r., dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka w wysokości 170 zł na ten okres, dodatek z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego - jednorazowo 90 zł oraz dodatek z tytułu pokrycia wydatków związanych z dojazdem do miejscowości, w której znajduje się szkoła, w wysokości 40 zł miesięcznie na okres 1 czerwca 2004 r. - 30 czerwca 2005 r. - wszystkie świadczenia wypłacono w grudniu 2005 r. oraz odmówił przyznania dodatku z tytułu pokrycia wydatków związanych z zamieszkiwaniem w miejscowości, w której znajduje się szkoła w wysokości 80 zł na okres od 1 czerwca 2004 r. do 30 czerwca 2005 r. Z. B. wniosła odwołanie od odmawiającej przyznania dodatku części decyzji, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło zaskarżoną decyzję w tej części i umorzyło postępowanie, w pozostałej części utrzymało decyzję w mocy. Przyczyną odmowy przyznania tego dodatku było to, że Z. B. we wniosku z dnia 7 czerwca 2004 r. nie domagała się jego przyznania. Oddalając skargę Z. B., Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodził się z ustaleniem organów, iż składając dnia 7 czerwca 2004 r. wniosek o przyznanie zasiłku rodzinnego z dodatkami na stosownym formularzu, Z. B. nie zakreśliła na tym formularzu rubryki dotyczącej przyznania dodatku związanego z zamieszkiwaniem dziecka w miejscowości, w której znajduje się szkoła, a w związku z tym również z rozstrzygnięciem organów co do nieprzyznania tego dodatku. Wojewódzki Sąd wyjaśnił, iż zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.) ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych następuje na wniosek, do którego należy dołączyć stosowne dokumenty, co wynika z art. 23 ust. 4 tej ustawy, a z akt sprawy wynika, iż z wniosku Z. B. z dnia 7 czerwca 2004 r. wynika, iż o dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu zamieszkiwania dziecka w miejscowości, w której mieści się szkoła ona nie występowała. Reprezentowana przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, Z. B. wniosła skargę kasacyjną od tego wyroku, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi do ponownego rozpoznania i zarzucając: Naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie: art. 23 ust. 1, ust. 3, ust. 4 i ust. 5 w związku z art. 32 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) w związku z § 2 i § 5 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. z 2005 r. Nr 105, poz. 881 ze zm.) poprzez rażąco błędną wykładnię, a polegającą na przyjęciu, iż możliwym jest przyznanie świadczenia rodzinnego tylko w przypadku złożenia wniosku w formie przewidzianej i określonej przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych i rozporządzenia Ministra Polityki społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r., jak również przez niewłaściwe, polegające na zastosowaniu przepisów rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. i na pominięciu treści art. 63 § 1, § 2 i § 3 oraz art. 64 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.); art. 15 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) poprzez niewłaściwe zastosowanie. Naruszenie przepisów postępowania, które to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz., 1270 ze zm.) w związku z art. 23 i art. 15 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) poprzez ich niewłaściwe zastosowanie; art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 67 § 1 i 2, art. 77 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), przez błędną i dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, a także poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego, nienależyte dokumentowanie czynności dokonywanych w postępowaniu oraz nieudzielanie skarżącemu należytych i wyczerpujących informacji o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania oraz nieudzielanie niezbędnych wyjaśnień i wskazówek; art. 61 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 19760 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w związku z art. 32 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) przez rażąco wadliwą wykładnię i przyjęcie, iż postępowanie w sprawie przyznania świadczeń rodzinnych można wszcząć jedynie na wniosek; art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przez niepełne przedstawienie stanu sprawy, a tym samym dokonanie wadliwej oceny zebranego materiału dowodowego; art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. . Nr 153, poz. 1270 ze zm.) poprzez jego zastosowanie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie mogła być uwzględniona. Istotą w sprawie jest to, czy dodatek do świadczenia rodzinnego może być przyznany z urzędu czy też na wniosek ubiegającego się o zasiłek rodzinny. Art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.) ustanawia generalną zasadę, że ustalanie prawa do świadczeń rodzinnych oraz ich wypłata następuje na wniosek osób w nim wskazanych. Świadczeniami rodzinnymi są świadczenia wskazane w art. 2 tej ustawy, w tym zasiłek rodzinny oraz dodatki do tego zasiłku (pkt 1). Z przepisów tych wynika, że wszystkie świadczenia rodzinne, to jest te, które wymienia art. 2 są przyznawane na wniosek uprawnionych osób, które z kolei wymienia ust. 1 art. 23. Wobec tego każdy z dodatków do zasiłku rodzinnego, które wyliczone są w art. 8, przysługuje wówczas, jeżeli uprawniona osoba wystąpi o jego przyznanie. W niniejszej sprawie rzecz idzie o to, czy Z. B., występując o zasiłek rodzinny wraz z dodatkami do tego zasiłku, wnosiła o przyznanie jej dodatku do zasiłku, o którym mowa w art. 8 pkt 7, a szczegółowo określonego w art. 15 ust. 1 pkt 1, tj. w związku z zamieszkiwaniem dziecka w miejscowości, w której znajduje się siedziba szkoły. Zgodzić należy się z oceną tak organów, jak i Wojewódzkiego Sądu, że wniosek Z. B. z dnia 7 czerwca 2004 r., złożony na stosownym formularzu, nie zawiera wystąpienia o ten dodatek. Wynika z niego jedynie, że domagała się ona zasiłku rodzinnego oraz dodatku do tego zasiłku z tytułu samotnego wychowywania dziecka. Wobec tego nie można uznać, że Sąd błędnie ocenił rozstrzygnięcie organów, sprowadzające się w istocie do nieprzyznania tego dodatku jako zgodne z prawem. Skoro z art. 23 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych wynika, iż świadczenia są przyznawane na wniosek, a we wniosku z 7 czerwca 2004 r. nie było żądania o przyznanie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu zamieszkiwania dziecka w miejscowości, w której znajduje się szkoła, to dodatek taki nie mógł być przyznany, a w związku z tym sprawa wniosku z dnia 7 czerwca 2004 r. została rozstrzygnięta prawidłowo przez organy, a Wojewódzki Sąd nie miał podstaw do uwzględnienia skargi. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). O wynagrodzeniu radcy prawnego za pomoc prawną udzieloną z urzędu, orzeknie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, bowiem art. 209 i 210 tej ustawy dotyczy tylko kosztów pomiędzy stronami postępowania.