II SA/Sz 1030/14

SENTENCJA Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Monika Bieńkowska po rozpoznaniu w dniu 31 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Stowarzyszenia [...] o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie UZASADNIENIE We wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonym na urzędowym formularzu PPPr Stowarzyszenie wniosło przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku podało, że realizuje swoje cele statutowe, jego członkami są mieszkańcy gminy, którzy zrzeszyli się aby bronić swoich gospodarstw, zdrowia i życia członków swoich rodzin oraz środowiska naturalnego. W ocenie Stowarzyszenia skoro działa w interesie ogólnie społecznym, to może spodziewać się wsparcia ze strony Sądu. Stowarzyszenie nie posiada żadnych nieruchomości, rzeczy ruchomych ani środków pieniężnych na rachunku bankowym. Wykonując zobowiązanie referendarza sądowego zobowiązujące do złożenia listy członków Stowarzyszenia, dokumentu z którego wynika wysokość składki członkowskiej oraz uzyskany z tego tytułu dochód, kserokopii sprawozdania finansowego za rok 2012 i 2013 oraz wyciągów z zestawieniem operacji z posiadanych rachunków, kont bankowych z okresu ostatnich 6 miesięcy, wnioskujące Stowarzyszenie nadesłało listę członków (60 osób) oraz wyjaśniło, że aktualnie nie posiada żadnego majątku i nie jest organizacją nastawioną na zysk, majątek Stowarzyszenia w roku 2014 nie jest oparty o składki członkowskie, na luty 2015 r. zaplanowane jest walne zebranie na którym zostanie ustalona wysokość składki członkowskiej, jednakże zebrane w ten sposób fundusze zostaną w pełni przeznaczone na realizację celów statutowych. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, referendarz sądowy zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 246 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie prawnej a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej może nastąpić w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Z powyższego przepisu wynika, że ciężar dowodu co do wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na podmiocie występującym z takim żądaniem, co jednoznacznie wynika z treści ww. przepisu. W niniejszej sprawie rozpoznanie skargi przez Sąd zależne jest od uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 200 zł. Analizując znajdujący się w aktach sądowych wniosek PPPr oraz złożone wyjaśnienia przypomnieć należy, że Stowarzyszenie realizując cele określone w statucie winno liczyć się z tym, że prowadzenie każdej działalności, w tym działalności stowarzyszenia, wiąże się z koniecznością ponoszenia kosztów. Określając cele i formy działania stowarzyszenia jego założyciele, a następnie członkowie powinni przewidzieć środki z jakich będzie finansowana działalność statutowa oraz podjąć niezbędne kroki celem uzyskania takich środków. W niniejszej sprawie Stowarzyszenie wyjaśniło, że nie prowadzi działalności gospodarczej w roku 2014 odstąpiło od pobierania składek członkowskich, a z uwagi na fakt, że działa w interesie ogólnie społecznym oczekuje wsparcia ze strony Sądu. Odnośnie powyższego, podkreślić należy, że z analizy § 24 nadesłanego przez Stowarzyszenie Statutu wynika, że źródłami majątku Stowarzyszenia są: składki członkowskie, środki finansowe uzyskane z Unii Europejskiej, dochody z nieruchomości i ruchomości stanowiącej własność Stowarzyszenia będącej w jego użytkowaniu, dotacje, darowizny, zapisy, spadki, subwencje oraz inne przysporzenia majątkowe dokonane na rzecz Stowarzyszenia przez krajowe i zagraniczne osoby fizyczne i prawne, odsetki bankowe, wpłaty z działalności statutowej, dochody z ofiarności publicznej, dochody z działalności gospodarczej, inne wpływy i dochody. W rezultacie należy stwierdzić, że strona skarżąca posiada szerokie możliwości pozyskania środków finansowych na prowadzenie działalności statutowej, w tym również prowadzenie procesów sądowych. Natomiast fakt, że z nich nie korzysta nie może przemawiać za uprzywilejowanym traktowaniem jego wniosku o przyznanie prawa pomocy, z czego władze Stowarzyszenia powinny zdawać sobie sprawę. Argumentacja Stowarzyszenia, wskazuje, że oczekuje ono, iż żądanie przyznania prawa pomocy zostanie uwzględnione z uwagi na fakt, że w 2014 r. zrezygnowało z pobierania składek członkowskich oraz, że działa w interesie społecznym. Powyższe zmierza w istocie do tego, aby działalność Stowarzyszenia, którego założyciele i członkowie zrezygnowali z ustawowo przewidzianego źródła finansowania tej działalności, realizowana była z budżetu Państwa. "Przerzucanie" ciężaru funkcjonowania stowarzyszenia na Państwo, np. poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, rodzi ten skutek, że faktycznie działalność stowarzyszenia staje się finansowana ze środków publicznych, a to prowadzi do zaprzeczenia zasady, że stowarzyszenie prowadzi działalność na bazie własnego majątku. Stowarzyszenie, nawet o niewielkiej liczbie członków i o niskich dochodach, musi liczyć się z trudną sytuacją w prowadzeniu działalności, dla której zostało utworzone i podjąć odpowiednie kroki w kierunku uzyskania majątku. Konstytucja RP przewiduje bowiem prawo obywateli do zrzeszania się m.in. w stowarzyszenia, jednakże nie gwarantuje wszystkim stowarzyszeniom prawa do finasowania ich działalności przez państwo ( por. postanowienie NSA z dnia 20.12.2006 r., sygn. akt II OZ 31433/06). Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie jest usprawiedliwiony w sytuacji, gdy strona dobrowolnie pozbawia się środków z których mogłaby pokryć ewentualne koszty postępowania, a cel aktywności podmiotu ubiegającego się o prawo pomocy nie jest przesłanką jego przyznania. Należy również mieć na uwadze, że w przypadku uwzględnienia skargi, skarżącemu przysługuje od organu zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw na podstawie art. 200 P.p.s.a. W przedstawionych okolicznościach brak jest więc podstaw do przyznania skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W oparciu o powyższe na podstawie art. 246 § 2 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.