II SA/Ke 918/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Sędzia WSA Beata Ziomek, , po rozpoznaniu w dniu 30 grudnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2020 r. znak: [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. UZASADNIENIE Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...] 2020 r. znak: [...], po rozpatrzeniu odwołania M.K. od decyzji z [...] 2020 r. wydanej z upoważnienia Wójta Gminy, odmawiającej M. K. przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym bratem – M.K., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 2 kpa utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy zacytował treść art. 17 ust. 1 pkt 4, ust. la i ust. I b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r. poz. 111, ze zm.) i wskazał, że wnioskodawczyni M.K. jest siostrą osoby wymagającej opieki – M.K. który posiada orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności, a niepełnosprawność i stopień niepełnosprawności powstały przed 10 rokiem życia. Rodzice M. K. nie posiadają orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności. Matka oświadczyła, że nie może sprawować opieki, bo ma jeszcze dwoje chorych dzieci, a ojciec oświadczył, że pracuje zawodowo. Wobec powyższego Kolegium uznało, że ciążący na rodzicach M.K. obowiązek alimentacyjny nie przeszedł na jego siostrę, gdyż rodzice są nadal w pierwszej kolejności zobowiązani do sprawowania opieki nad synem. Organ dodał, że okoliczność, że ojciec osoby wymagającej opieki pracuje, nie może zostać uwzględniona, gdyż pozostaje bez wpływu na wystąpienie przesłanek z art. 17 ust. la wyżej wymienionej ustawy. W skierowanej do WSA w Kielcach skardze na powyższą decyzję M.K. wniosła o jej zmianę i przyznanie prawa do wnioskowanego świadczenia oraz wniosła o uchylenie decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu skarżąca zarzuciła, że organ prowadzący postępowanie nie dokonał wnikliwej analizy merytorycznej dowodów zgromadzonych w sprawie. Wskazała, że jej rodzice są opiekunami trojga niepełnosprawnych dzieci. Ojciec dzieci pracuje zawodowo, matka sprawuje opiekę nad dwojgiem dzieci, a ona nad bratem. gdyż matka nie była fizycznie w stanie sprawować opieki nad trojgiem niepełnosprawnych dzieci. Skarżąca także podniosła, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje opiekunowi faktycznemu dziecka, a ona jest właśnie takim opiekunem, gdyż otrzymała zasiłek opiekuńczy na mocy decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm.), niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Jej przedmiotem jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie odmowy przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej wnioskowanego na brata. Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 111, ze zm.), dalej zwanej "u.ś.r.", świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. 1a. Osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki: 1. rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 2. nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 3. nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Z przytoczonych przepisów wynika, że aby ustalić prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, zarówno osoba wymagająca opieki, jak i osoba sprawująca tę opiekę muszą spełnić określone ustawą przesłanki. Jeśli chodzi o osobę wymagającą opieki, to ustawodawca wymaga, aby osoba ta posiadała orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczenie o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami wymienionymi w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.s.r. Bezspornym jest, że M.K. spełnia powyższe warunki. Dodatkowo spełnia on również warunek przewidziany w art. 17 ust. Ib pkt 1 u.s.r., gdyż niepełnosprawność istnieje od 10 roku życia. Jednak poza osobą wymagającą opieki, także osoba ją sprawująca, w niniejszej sprawie skarżąca, musi spełnić ustawowe przesłanki do przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Zwrócić należy uwagę, że skarżącej, jako osobie nie spokrewnionej z osobą wymagającą opieki w pierwszym stopniu, lecz jako jego siostrze, może przysługiwać świadczenie pielęgnacyjne tylko wtedy, gdy osoba wymagająca opieki nie ma rodziców, zostali oni pozbawieni praw rodzicielskich, legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności oraz, gdy nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletni lub legitymują się one orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Nie było w sprawie kwestionowane, że M.K. ma dwoje rodziców, którzy nie zostali pozbawieni praw rodzicielskich i nie posiadają orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności. W tym miejscu wypada podkreślić, że nie ma znaczenia, z jakiego powodu rodzice osoby wymagającej opieki, opieki tej nie mogą sprawować. Takie okoliczności jak praca zawodowa, stan zdrowia, czy, jak wynika ze skargi, zmęczenie spowodowane opieką nad dwójka niepełnosprawnych dzieci, nie mogą zostać uwzględnione, gdyż pozostają bez wpływu na wystąpienie przesłanek z art. 17 ust. la pkt 1 u.ś.r. W konsekwencji zgodzić należy się z organami, że nie zachodzą podstawy do przyznania wnioskowanego świadczenia, gdyż obowiązek sprawowania opieki nad M.K. spoczywa w pierwszej kolejności na jego rodzicach. Podkreślenia jednocześnie wymaga, że przepisy u.ś.r. w sposób jednoznaczny określają przesłanki nabycia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, nie pozostawiając organom w tym zakresie żadnej uznaniowości, przy czym ustawa ta nie reguluje kwestii opieki nad niepełnosprawnym i nie obliguje do sprawowania takiej opieki żadnego z członków rodziny. Ustala natomiast w sposób precyzyjny, które z osób sprawujących opiekę i po spełnieniu jakich przesłanek mogą otrzymać rekompensatę finansową ze strony państwa za rezygnację z zatrudnienia lub podjęcia pracy w celu sprawowania takiej opieki. Wbrew twierdzeniom skarżącej, jako opiekunowi faktycznemu brata nie przysługuje jej świadczenie pielęgnacyjne. Z cytowanego wyżej art. 17 ust. 1 pkt 2 u.ś.r. wynika bowiem, że świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje wprawdzie opiekunowi faktycznemu, ale dziecka, przez którego ustawodawca rozumie osobę faktycznie opiekującą się dzieckiem, jeżeli wystąpiła z wnioskiem do sądu rodzinnego o przysposobienie dziecka (art. 3 pkt 14 u.ś.r.). Ponadto zgodnie z art. 3 pkt 4 u.ś.r. ilekroć w ustawie jest mowa o dziecku, oznacza to dziecko własne, małżonka, przysposobione oraz dziecko, w sprawie którego toczy się postępowanie o przysposobienie, lub dziecko znajdujące się pod opieką prawną. Również pobieranie przez skarżącą specjalnego zasiłku opiekuńczego nie daje uprawnienia do przyznania wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego, gdyż nie wynika to z żadnego przepisu prawa. Mając to wszystko na uwadze stwierdzić należy, że w rozpoznawanej sprawie zachodzą okoliczności wyłączające możliwość przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad bratem, a decyzje odmawiające przyznania takiego świadczenia są prawidłowe i dlatego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst. jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) skarga podlegała oddaleniu.