II SA/Ke 690/09

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.),, Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 30 grudnia 2009r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego oddala skargę. UZASADNIENIE Decyzją z dnia 29 września 2009r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., uchyliło w całości wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta O. decyzję Kierownika Działu Dodatków Mieszkaniowych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w O. z dnia 22 lipca 2009r. znak: [...], odmawiającą przyznania M. P. dodatku mieszkaniowego, i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym: organ pierwszej instancji rozpatrując wniosek M. P. z dnia 9.07.2009r. wskazał, że wnioskodawca zajmuje lokal o pow. 60,06 m², podczas gdy z zgodnie z art. 5 ust. 1 i 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, normatywna powierzchnia użytkowa lokalu dla gospodarstwa dwuosobowego wynosi 40 m², a dodatek nie przysługuje jeżeli powierzchnia normatywna zajmowanego lokalu w domach wielorodzinnych przekracza powierzchnię normatywną o więcej niż 30% (art. 5 ust. 5 pkt 1) lub 50% (pkt 2, pod warunkiem, że udział pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu nie przekracza 60%). W przypadku gospodarstwa wnioskodawcy dopuszczalna powierzchnia mieszkania wynosi 52 m², a zatem jest przekroczona o 8,06 m². W odwołaniu M. P. podnosił, że jest osobą całkowicie niezdolną do pracy zarobkowej i samodzielnej egzystencji, a z uwagi na charakter schorzeń ma prawo do dodatkowej powierzchni mieszkalnej. Rozpatrując odwołanie organ drugiej instancji wskazał, że zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, normatywna powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego lub budynku mieszkalnego, w którym znajduje się tylko jeden lokal mieszkalny (dom jednorodzinny), nie może w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego przekraczać 40 m² dla 2 osób. W myśl natomiast art. 5 ust. 3 w/w ustawy powierzchnia normatywna może być powiększona o 15 m², jeżeli w lokalu zamieszkuje osoba niepełnosprawna, która porusza się na wózku lub musi zamieszkiwać w oddzielnym pokoju. Organ odwoławczy ustalił, że powierzchnia mieszkania wnioskodawcy przekracza dopuszczalną powierzchnię normatywną o 8,06 m² [40 + (40 x 30%) = 52]. Ponadto wskazał, że udział powierzchni pokoi i kuchni (48,87 m²) w powierzchni użytkowej lokalu przekracza 60% (art. 5 ust. 5 pkt 2 ustawy). Zarazem jednak Kolegium zwróciło uwagę, że w aktach sprawy znajduje się orzeczenie Lekarza Orzecznika ZUS orzekające czasowo o całkowitej niezdolności do pracy M. P., które jednak nie upoważnia do przyjęcia większej powierzchni normatywnej, a także zaświadczenie lekarskie z dnia 25 czerwca 2009r. stwierdzające, iż rozpoznana u M. P. choroba wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Tymczasem ten ostatni dowód, jako istotny dla sprawy, został zignorowany przez organ pierwszej instancji. Organ odwoławczy wskazał, że co prawda to zaświadczenie nie odpowiada wymogom określonym w ustawie o dodatkach mieszkaniowych, albowiem o wymogu zamieszkiwania w oddzielnym pokoju orzekają powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, o których mowa w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, zatem tylko orzeczenie takiego zespołu może stanowić podstawę zwiększenia powierzchni normatywnej o 15 m², jednakże z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, aby organ pierwszej instancji badał tę kwestię. W ocenie Kolegium organ pierwszej instancji nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, czym naruszył art. 7 k.p.a. Ponadto Kolegium wyjaśniło, że organ pierwszej instancji, stosownie do treści art. 9 k.p.a., powinien przed rozpatrzeniem wniosku pouczyć M. P., że przedmiotowe zaświadczenie lekarskie nie jest wystarczającym dowodem potwierdzającym prawo do dodatkowej powierzchni mieszkaniowej, i że w związku z tym powinien on wystąpić do powiatowego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności o wydanie stosownego orzeczenia. W ocenie organu odwoławczego od treści wydanego orzeczenia uzależnione będzie rozstrzygnięcie przedmiotowego wniosku. Kolegium dodatkowo wskazało, że obowiązek wykazania wymogu zamieszkiwania w oddzielnym pokoju orzeczeniem zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności został wprowadzony przez art. 1 pkt 4 ustawy z dnia 8 października 2004r. o zmianie ustawy o dodatkach mieszkaniowych ( Dz. U. Nr 240 poz. 2406). Art. 2 tej ustawy, przewidujący, że do osób niepełnosprawnych, które legitymują się orzeczeniem zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności wydanym przed dniem wejścia w życie znowelizowanego przepisu ustawy, to jest przed 23 listopada 2004r., oraz osób legitymujących się orzeczeniami, o których mowa w art. 5 i art. 62 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych, konieczność zamieszkiwania w oddzielnym pokoju może być udokumentowana w szczególności zaświadczeniem lekarskim lub opinią biegłego. Ten jednak przepis przejściowy nie ma w sprawie zastosowania, bowiem M. P. posiada aktualne orzeczenie lekarza orzecznika ZUS z dnia 4 maja 2009r. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył M. P. Nie precyzując kierunku rozstrzygnięcia skarżący podniósł, że z powodu nieuleczalnej choroby psychicznej jest osobą całkowicie niezdolną do pracy i samodzielnej egzystencji. Poza tym znajduje się w trudniej sytuacji materialnej, gdyż jego jedynym dochodem jest renta w wysokości 595 zł, a na utrzymaniu ma niepracującą żonę, która również jest chora. Wskazał, że nie stać go na opłacenie całego czynszu za mieszkanie, z uwagi na konieczność zakupu bardzo drogich lekarstw. Zarzucił, że kiedy kilka lat wcześniej ubiegał się o dodatek mieszkaniowy to do jego przyznania wystarczyło przedstawione przez niego zaświadczenie lekarza psychiatry. W odpowiedzi na skargę organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.). Materialnoprawną podstawę do przyznania dodatku mieszkaniowego stanowią przepisy ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 z późn. zm.), która nie pozostawia kwestii przyznania tego świadczenia do uznania organu administracyjnego, ale w sposób dokładny reguluje, kiedy dodatek mieszkaniowy może być przyznany. Jednym z kryteriów, od których uzależnione jest prawo do dodatku jest powierzchnia użytkowa faktycznie zajmowanego przez osobę ubiegającą się o to świadczenie lokalu mieszkalnego. Zgodnie bowiem z art. 5 ust. 5 ustawy dodatek mieszkaniowy przysługuje, gdy powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego nie przekracza normatywnej powierzchni (która dla gospodarstwa domowego, składającego się z dwóch osób, stosownie do ust. 1 art. 5 ustawy wynosi 40 metrów kwadratowych) o więcej niż 30% albo 50% pod warunkiem, że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu nie przekracza 60%. W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje fakt, iż powierzchnia użytkowa lokalu, w którym skarżący mieszka razem z żoną, wynosi 60,06 m², a więc przekracza ona normatywną powierzchnię określoną w art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o 50,15%. Z tych też względów nie może mieć zastosowania art. 5 ust. 5 pkt 1. Organ drugiej instancji prawidłowo również ustalił, iż w sprawie nie może mieć zastosowania art. 5 ust. 5 pkt 2 ustawy, zezwalający na przyznanie dodatku mieszkaniowego gdy powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego nie przekracza normatywnej powierzchni o 50%, ponieważ udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej lokalu zajmowanego przez skarżącego wynosi 81%, a więc przekracza wartość 60%, o której mowa w tym przepisie. Skarżący kwestionuje natomiast wymaganie od niego wykazania prawa do zajmowania ponadnormatywnej powierzchni orzeczeniem powiatowego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności, twierdząc że wystarczającym dokumentem jest dołączone przez niego do wniosku zaświadczenie lekarza psychiatry. W związku z tym wskazać należy, iż zgodnie z art. 5 ust. 3 ustawy normatywną powierzchnię powiększa się o 15 m², jeżeli w lokalu mieszkalnym zamieszkuje osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku lub osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. O wymogu zamieszkiwania w oddzielnym pokoju orzekają powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, o których mowa w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776, z późn. zm.). Z tego ostatniego zdania wynika więc wprost, że nie jest wystarczające zaświadczenie lekarskie, z którego wynikałby wymóg zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, ale że konieczne jest przedstawienie na tę okoliczność orzeczenia powiatowego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności. Takiego zaś orzeczenia skarżący nie przedstawił organom. Przywoływana w skardze okoliczność, że kilka lat temu przy ubieganiu się o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie wymagano od skarżącego przedłożenia takiego zaświadczenia nie ma wpływu na ocenę prawidłowości zaskarżonej decyzji. Jak już bowiem wyjaśnił to organ odwoławczy, przepisy ustawy o dodatkach mieszkaniowych w tej części uległy zmianie. Faktycznie w swoim pierwotnym brzmieniu art. 5 ust. 3 ustawy nie określał rodzaju dokumentu, poświadczającego uprawnienie do dodatkowej powierzchni. Jednakże z dniem 23 listopada 2004r. przepis ten został zmieniony i obowiązuje od tego czasu w wersji wyżej przytoczonej. Słusznie również Kolegium wskazało, że ponieważ M. P. legitymuje się orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS wydanym w dniu 4 maja 2009r., nie może mieć zastosowania przepis art. 2 ustawy z dnia 8 października 2004 r. o zmianie ustawy o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z dnia 8 listopada 2004 r.). Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż podniesione w skardze zarzuty są niezasadne. Dodatkowo wskazać należy, iż zaskarżoną decyzją Kolegium nie odmówiło skarżącemu przyznania dodatku, lecz uchyliło niekorzystną dla niego decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Z urzędu stwierdzić należy, iż pewne wątpliwości może budzić zasadność zastosowania przez organ odwoławczy przepisu art. 138 § 2 kpa i wydanie decyzji kasatoryjnej. Jednakże mając na uwadze to, iż zaskarżona decyzja była dla skarżącego korzystna, bowiem dawała mu możliwość przed ostatecznym zakończeniem sprawy uzyskania wymaganego zaświadczenia od powiatowego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności, dlatego też uwzględniając przepis art. 134 § 2 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.