I SA/Rz 696/07

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Referendarz sądowy Grzegorz Panek po rozpoznaniu w dniu 27 grudnia 2007r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi A. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) czerwca 2007r. (...) w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej - p o s t a n a w i a - ustanowić dla skarżącego A. W. adwokata UZASADNIENIE Skarżący A. W. w złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy zwrócił się o ustanowienie adwokata. We wniosku podał, że zamieszkuje w domu który jest własnością jego rodziców. Pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z rodzicami, byłą żoną oraz czwórką małoletnich dzieci. Wskazał, że otrzymuje wynagrodzenie za pracę w wysokości 468zł brutto miesięcznie (1/2 etatu). Ciąży na nim obowiązek płacenia rat alimentacyjnych na rzecz dzieci. Koszty związane z codziennym utrzymaniem rodziny skarżącego pokrywane są ze środków otrzymywanych przez rodziców skarżącego oraz jego byłej żony. Skarżący nie posiada żadnych cennych przedmiotów ani oszczędności. Istota instytucji prawa pomocy, uregulowanej w przepisach art. art. 243 - 263 p.p.s.a. wyraża się w tym, że obejmuje ona zwolnienie strony postępowania od kosztów sądowych oraz możliwość ustanowienia zawodowego pełnomocnika - adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego, rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie jednego z wymienionych pełnomocników (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym zaś, zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a., obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Owo częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ich ułamkowej części albo ich określonej kwoty pieniężnej. Osobie fizycznej przyznanie prawa pomocy następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym powinno mieć charakter wyjątkowy i być stosowane w stosunku do osób charakteryzujących się ubóstwem (przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby, ze względu na okoliczności życiowe, pozbawione całkowicie środków do życia). Strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe, w szczególności stały miesięczny dochód przewyższający ustalone minimalne wynagrodzenia za pracę (postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2004 r., OZ 862/04 - za B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz", Wydawnictwo Zakamycze 2005 r., str. 593 i postanowienie NSA z dnia 28 listopada 2005 r. - II FZ 708/05 - niepublikowane). Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie stronie prawa do sądu w sytuacji, gdy z przyczyn od siebie niezależnych nie jest ona w stanie ponieść kosztów postępowania. Prawo pomocy zapewnia stronie możliwość dochodzenia swoich praw przed sądem, w sytuacji gdy znajduje się ona w ciężkich warunkach materialnych. Główną zatem przesłanką decydującą o przyznaniu stronie prawa pomocy jest jej stan majątkowy, w tym osiągane dochody. Trzeba tutaj zaznaczyć, iż skarżącemu na jego wniosek, postanowieniem Sądu z dnia 20 września 2007r. (I SA/Rz 696/07), zostało już przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Oceniając okoliczności wskazane w uzasadnieniu obecnie rozpoznawanego wniosku o przyznanie prawa pomocy, Sąd uznał że zaistniały przesłanki do przyznania prawa pomocy w także w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, co w rezultacie oznaczać będzie przyznanie prawa pomocy w całości. Za przyznaniem prawa pomocy przemawia trudna sytuacja materialna skarżącego. Oceniając przedstawione przez skarżącego okoliczności Sąd uznał, iż przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym będzie adekwatne do jego sytuacji rodzinnej, majątkowej i dochodów, co skutecznie zabezpieczy jego interesy i umożliwi rozpoznanie złożonej skargi przez Sąd. W szczególności wysokość uzyskiwanego przez skarżącego dochodu wskazuje, że nie jest on w stanie uiścić kosztów postępowania sądowego. Mając na uwadze przedstawione okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.