I SAB/Ke 6/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Surma Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak (spr.) Asesor WSA Andrzej Mącznik po rozpoznaniu w dniu 29 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. P. na bezczynność Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. w postępowaniu egzekucyjnym p o s t a n a w i a 1. odrzucić skargę; 2. przyznać od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz radcy prawnego M. P.-M. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. UZASADNIENIE Sygn. akt I SAB/Ke [...] Uzasadnienie M. P. złożył 16 sierpnia 2022 r. (data złożenia pisma w zakładzie karnym) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na bezczynność organu – Dyrektora ZUS Oddziału w K. w sprawie braku wszczęcia właściwych procedur administracyjnych związanych ze skargą z 26 kwietnia 2021 r. i orzeczenie, że działanie organu stanowiło znaczną bezczynność i miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Skarżący ponadto wniósł o nałożenie organowi grzywny w wysokości 60 tys. zł oraz przyznanie skarżącemu 50 tys. zł. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że 30 lipca 2021 r. wniósł ponaglenie – bez efektu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie jako nieuzasadnionej i wskazał, że do ZUS nie wpłynęło pismo z 26 kwietnia 2021 r. W piśmie procesowym z 7 grudnia 2022 r. pełnomocnik skarżącego ustanowiony w ramach prawa pomocy wniósł o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu i oświadczył, że koszty te w żadnej części ani w całości nie zostały dotychczas uiszczone. Wniósł ponadto o zwrot uzasadnionych wydatków poniesionych w związku z podjętymi czynnościami, zgodnie z załączonym spisem kosztów. Wydatki dotyczą korespondencji pocztowej do skarżącego i wynoszą [...] zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, w postępowaniu uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U.2022.329 ze zm.) dalej "p.p.s.a." Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Sąd stwierdza, że skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. W pierwszej kolejności jednak podniesienia wymaga, że w aktach sprawy załączonych do akt o sygnaturze I SAB/Ke 5/22, w teczce opisanej jako "[...]", wbrew twierdzeniom organu, znajduje się pismo skarżącego, co prawda z datą 28 kwietnia 2021 r. (nie zaś 26 kwietnia 2021 r.) zatytułowane "Skarga oraz ponaglenie. Do Prezesa ZUS za pośrednictwem ZUS o/o K.". Analiza treści tego pisma prowadzi do wniosku, że wnoszący je M. P. domagał się zakończenia postępowania egzekucyjnego, toczącego się bezskutecznie ponad 5 lat. Jednocześnie wskazywał, że prowadzone przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. – K. postępowanie egzekucyjne zostało umorzone z powodu braku majątku. Zdaniem Sądu z treści pisma skarżącego z dnia 28 kwietnia 2021 r. wynika żądanie zakończenia prowadzonego przez ZUS Oddział w K. postępowania egzekucyjnego poprzez jego umorzenie, powodu braku majątku zobowiązanego. Nie ma natomiast wątpliwości, że w rozpoznawanej w niniejszej sprawie skardze M. P. zarzuca bezczynność organu, powołując się na treść pisma (według sądu jest to pismo z 28 kwietnia 2021 r.), w którym domagał się zakończenia postępowania egzekucyjnego. Sąd zakwalifikował więc wniesioną w niniejszej sprawie skargę M. P. jako skargę na bezczynność organu w postępowaniu egzekucyjnym. Jednocześnie zauważyć należy, że w aktach dołączonych do sprawy o sygnaturze I SAB/Ke 4/22 znajduje się postanowienie Dyrektora ZUS (organu egzekucyjnego) z 26 sierpnia 2021 r. nr [...] w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Oznacza to, że w dacie wniesienia przez skarżącego objętej niniejszą sprawą skargi, tj. 16 sierpnia 2022 r. stan bezczynności nie istniał. W tak ustalonym stanie faktycznym skarga jest niedopuszczalna. Istotne znaczenie dla takiego stanowiska ma uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 czerwca 2020 r. sygn. II OPS 5/19 (CBOS). W treści uzasadnienia tej uchwały dokonano – w oparciu o aktualnie obowiązujące przepisy art. 37 § 1 pkt 1) i pkt 2) K.p.a. – zdefiniowania bezczynności organu w postępowaniu jako "stan postępowania administracyjnego, w którym mimo upływu określonego prawem terminu właściwego dla załatwienia indywidualnej sprawy, rozstrzygnięcie nie zostało wydane". Zatem bezczynność organu ma miejsce w ściśle określonym przypadku – organ, pomimo iż upłynęły przewidziane przepisami prawa terminy do wydania w sprawie rozstrzygnięcia – nie uczynił tego. Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, że zawarty w treści art. 53 § 2b p.p.s.a. zakres czasowy wniesienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania – w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu – należy rozumieć w kontekście trwającego w dacie składania skargi i naruszającego czas załatwienia sprawy stanu postępowania administracyjnego, w niniejszym przypadku – bezczynności organu. W przypadku, gdy w dacie wniesienia skargi stan bezczynności nie istnieje – gdyż organ wydał rozstrzygnięcie w sprawie – w ocenie NSA oraz w ocenie sądu orzekającego w sprawie niniejszej – brak jest w istocie przedmiotu oceny, która miałaby zostać dokonana w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Skoro bowiem organ wydał decyzję (postanowienie), to pozostając w zgodzie z przyjętą wyżej definicją, nie jest już bezczynny, a zatem ustał stan postępowania podlegający kontroli sądu. Należy także zaznaczyć, za NSA, że zasadniczym celem skargi na bezczynność organu administracji publicznej jest doprowadzenie do usunięcia stanu bezczynności, co w przypadku niniejszej sprawy zostało osiągnięte w związku z wydaniem postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Z tych względów sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji postanowienia. Wynagrodzenie pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu w punkcie 2 sentencji postanowienia, sąd przyznał na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. w związku z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (t.j. Dz.U.2019.68). Stosownie do § 2 pkt 2 tego rozporządzenia koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują niezbędne i udokumentowane wydatki radcy prawnego ustanowionego z urzędu. Wydatki, o przyznanie których wnosił w niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącego, nie zostały jednak w żaden sposób udokumentowane. Z tych względów kwota przyznanych kosztów obejmuje wyłącznie wynagrodzenie pełnomocnika.