II C 1527/21

Sądy powszechne2021-12-29

Sygnatura

II C 1527/21

Data orzeczenia

2021-12-29

Rodzaj

REGULATION

Podstawa prawna

art. 417 kc

Treść orzeczenia

Sygn. akt II C 1527/21 <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> J. W. (1) i J. W. (2) wystąpili przeciwko ZUS – (...) Oddział w Ł. z powództwem obejmującym 9 roszczeń pieniężnych sformułowanych w punktach od 1a do 1i pozwu. W uzasadnieniu pozwu podali, że pozwany dokonuje „potrąceń ze świadczeń emerytalnych powodów bez tytułów wykonawczych (…), rażąco naruszając dobra osobiste powodów”. W związku z powyższym powodowie sformułowali szereg (9) roszczeń pieniężnych o zapłatę odszkodowania i zadośćuczynienia pieniężnego (w tym za śmierć D. W.). Podali, że od grudnia 2016 roku prowadzona jest egzekucja ze świadczenia emerytalnego przysługującego J. W. (2), a z kolei od listopada 2018 roku prowadzona jest egzekucja z analogicznego świadczenia przysługującego J. W. (1). Powód podano podniósł, że jest „jedynakiem zadręczonej egzekucjami D. W.”. W dalszym piśmie procesowym powodowie doprecyzowali, że pozwanym w sprawie jest ZUS z siedzibą w W. a nie (...) Oddział ZUS w Ł.. (pozew k. 4-7, pismo procesowe powodów k. 35) W odpowiedzi na pozew pozwany ZUS wniósł o oddalenie powództwa – wskazując na przedawnienie roszczeń powodów oraz na brak bezprawności działania strony pozwanej. (odpowiedź na pozew - k. 38-43) Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: D. W. (1) zmarła w dniu 26 października 2009 roku. (kopia odpisu aktu zgonu – k. 235 załączonych akt emerytalnych D. W.) W stosunku do D. W. na skutek skierowanego do ZUS wezwania komornika sądowego z 9 kwietnia 2003 roku było prowadzone postepowanie egzekucyjne z jej świadczenia emerytalnego – do daty zgonu uprawnionej. W stosunku do J. W. (2) została wszczęta egzekucja ze świadczenia emerytalnego na skutek wezwania komornika sądowego z dnia 16 czerwca 2014 roku oraz późniejszych dalszych wezwań innych organów egzekucyjnych. W stosunku do J. W. (1) została wszczęta egzekucja ze świadczenia emerytalnego na skutek wezwania komornika sądowego z dnia 15 grudnia 2018 roku oraz późniejszych dalszych wezwań innych organów egzekucyjnych. Egzekucja z wyżej wymienionych świadczeń emerytalnych powodów jest prowadzona nadal - ZUS nie został poinformowany przez organy egzekucyjne o całkowitym zwolnieniu świadczeń emerytalnych powodów od zajęcia. (okoliczności niesporne, pozew k. 5 odwrót, załączone akta emerytalne powodów i D. W.) Sąd Okręgowy zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wskazać należy na kwestię natury proceduralnej – wprawdzie pozwany zakład jest państwową osobą prawną, jednakże w sprawie niniejszej, z uwagi na brzmienie art. 12 ust. 3 i 4 ustawy o Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 15 grudnia 2016 r. (Dz.U. z 2016 r. poz. 2261) nie zachodzi obligatoryjne zastępstwo procesowe pozwanego przez Prokuratorię Generalną RP, gdyż wartość przedmiotu sporu jest niższa niż 5.000.000 zł, a użyte w końcowej części art. 12 ust. 4 ustawy sformułowanie mówiące o sprawach „w których wartość przedmiotu sprawy przekracza kwotę 5 000 000 zł” należy odnosić także do punktu 1 tego przepisu, dotyczącego spraw rozpoznawanych przez sąd okręgowy jako sąd pierwszej instancji (por. uzasadnienie wyroku SN z dnia 23 października 2020 r., I CSK 689/18 i wyrażony tam pogląd prawny, który sąd rozpoznający sprawę niniejszą podziela). Z uwagi na treść 118 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 442(1);art. 442(1) § 1)">art. 442 1 §1 k.c.</a> podniesiony przez pozwanego zarzut przedawnienia roszczeń powodów jest zasadny w odniesieniu do roszczeń z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 442(1) pkt. 1 c;art. 442(1) pkt. 1 d;art. 442(1) pkt. 1 e;art. 442(1) pkt. 1)">punktów 1c, 1d, 1e i 1i</a> związanych ze śmiercią D. W., która miała miejsce w 26 X 2009 roku – niezależnie od tego, jakie zdarzenie było przyczyną śmierci tej osoby, musiało ono mieć miejsce najpóźniej w dniu 26 X 2009 roku, a skoro tak, to 10-letni termin przedawnienia roszczenia deliktowego wynikający z końcowej części <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 442(1);art. 442(1) § 1)">art. 442 1 §1 k.c.</a> upłynął najpóźniej z końcem 2019 roku, wobec czego w dacie złożenia pozwu w sprawie niniejszej wyżej wskazane roszczenia powodów były już przedawnione. Przede wszystkim jednak wszystkie roszczenia powodów zgłoszone w pozwie podlegają oddaleniu jako bezzasadne, a to dlatego, że powodowie nie przywołali w pozwie żadnych działań lub zaniechań strony pozwanej, które można byłoby uznać za niezgodne z prawem wykonywanie władzy publicznej (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 417;art. 417 § 1)">art. 417 §1 k.c.</a>) lub wyrządzenie szkody z winy organu osoby prawnej (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 416)">art. 416 k.c.</a>) czy też zawinione wyrządzenie szkody powodom przez pracowników ZUS (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 430)">art. 430 k.c.</a>). Powodowie upatrywali bezprawnego działania strony pozwanej w dokonywaniu potrąceń z należnych im (a wcześniej D. W.) świadczeń emerytalnych – w toku postępowania egzekucyjnego. Działanie takie nie było żadną miarą bezprawne, skoro z załączonych akt emerytalnych powodów i D. W. wynika, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych potrącał ze świadczeń emerytalnych przysługujących tym osobom należności na rzecz wierzycieli w toku postępowań egzekucyjnych sądowych i w administracji, w oparciu o wezwania kierowane do ZUS w tych sprawach przez uprawnione do tego organy egzekucyjne. Stosownie do przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">K.p.c.</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19660240151" title="Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - Dz. U. z 1966 r. Nr 24, poz. 151 ()">ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji z dnia 17 czerwca 1966 r.</a> (tekst jedn. Dz.U. poz. 1427 z 2020 roku) ZUS jako podmiot zobowiązany do wypłaty określonych świadczeń pieniężnych na rzecz dłużników, co do których została wszczęta egzekucja sądowa i administracyjna, nie był uprawniony do weryfikowania tego, czy istnieją i jaką treść mają tytułu wykonawcze, na które powoływały się uprawnione organy egzekucyjne – był związany wezwaniami kierowanymi do niego przez te organy. Skoro takie wezwania w sposób niesporny był kierowane w okresie objętym pozwem (co potwierdzili także pozwani w pozwie) i zajęcia nie zostały uchylone do chwili obecnej przez organ egzekucyjny (co również jest niesporne w niniejszej sprawie), to ZUS nie był uprawniony do niewykonania wezwań organów egzekucyjnych. Wywody powodów dotyczące rzekomego nieistnienia zobowiązań (cywilnoprawnych, podatkowych, etc.) mających mieć swoje źródło w obowiązkach związanych z prawem użytkowania wieczystego nieruchomości przy ul. (...) w Ł. nie mają w sprawie niniejszej znaczenia – z uwagi na podaną wyżej zasadę związania dłużnika zajętej w postępowaniu egzekucyjnym wierzytelności (w tym przypadku dłużnikiem tym jest ZUS) skierowanym do niego wezwaniem do dokonywania potrąceń na żądanie organu egzekucyjnego. Powodowie nie twierdzili, że potrącenia te były dokonywane w wysokości nie odpowiadającej wysokości wezwań organów egzekucyjnych. Okoliczności związane z nieistnieniem obowiązków stwierdzonych tytułami wykonawczymi powodowie powinni podnosić w ramach postępowania przeciwegzekucyjnego (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 840)">art. 840 k.p.c.</a>) i analogicznego postępowania w ramach egzekucji w administracji (art. 33 ustawy o egzekucji w administracji). Zarzuty dotyczące rzekomego nieistnienia tytułów wykonawczych również powinny zgłaszane do organów prowadzących egzekucję. Dodać należy, że powodowie nie wykazali także w żaden sposób istnienia związku przyczynowego między jakimkolwiek działaniem lub zaniechaniem pozwanego a śmiercią D. W.. Z tych względów powództwo podlegało oddaleniu w całości. O kosztach procesu sąd orzekł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 1(1))">art. 98 §1 i §1 1 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c.</a> obciążając powodów jedynie częściowo kosztami zastępstwa procesowego strony pozwanej, tj. w zakresie ¼ tych kosztów, wraz z odsetkami za opóźnienie od daty uprawomocnienia się wyroku. Wartość przedmiotu sporu w zakresie roszczeń J. W. (2) wynosi 576.173,48 zł, co przy minimalnej przewidzianej stawce wynagrodzenia pełnomocnika będącego radcą prawnym oznacza wynagrodzenie w kwocie 10.800 zł – powoda obciążono obowiązkiem zwrotu pozwanemu 25% tej kwoty (2160 zł). Z kolei przedmiotu sporu w zakresie roszczeń J. W. (1) wynosi 133.693,94 zł, co przy minimalnej przewidzianej stawce wynagrodzenia pełnomocnika będącego radcą prawnym oznacza wynagrodzenie w kwocie 5.400 zł – powódkę obciążono obowiązkiem zwrotu pozwanemu 25% tej kwoty (1080 zł). Przesłanką obciążenia powodów jedynie częścią kosztów procesu była ich sytuacja majątkowa i możliwości zarobkowe, opisane w pozwie i załącznikach do niego. </div> <div> <h2>ZARZĄDZENIE</h2> Odpisy wyroku wraz z uzasadnieniem i pouczeniem o terminie 2 tygodni na złożenie apelacji przesłać każdemu z powodów. Dnia 19 I 2021 roku </div>