VIII SA/Wa 511/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Sławomir Fularski po rozpoznaniu w dniu 29 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu sprawy ze skargi T. C. na uchwałę Rady Gminy K. z dnia 25 lutego 2022r. Nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części wsi H. M. postanawia : 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącemu T. C. uiszczony wpis od skargi w wysokości 300 (słownie: trzysta) złotych. UZASADNIENIE Zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 5a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 329 dalej: "p.p.s.a."), sąd odrzuca skargę jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. Wyjaśnić należy, że postępowanie sądowoadministracyjne oparte jest na zasadzie skargowości, a więc może być prowadzone tylko na podstawie skargi wniesionej przez legitymowany do tego podmiot. Krąg podmiotów uprawnionych do wniesienia skargi określają przepisy art. 50 § 1 i § 2 p.p.s.a. Zgodnie art. 50 § 1 p.p.s.a., uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi (art. 50 § 2 p.p.s.a.). Legitymacja do złożenia skargi oparta została - co do zasady - o kryterium interesu prawnego, co oznacza, że skargę może wnieść podmiot, który wykaże związek między chronionym przez przepisy prawa materialnego lub procesowego interesem prawnym, a aktem lub czynnością organu administracji publicznej, ewentualnie bezczynnością lub przewlekłością postępowania administracyjnego, w ramach którego domaga się ochrony tego interesu. Przy czym stwierdzić należy, że interes prawny, jako legitymacja do wniesienia skargi, pozostaje w ścisłym związku z pojęciem strony postępowania, którego dotyczy skarga. W kontrolowanej sprawie zaskarżona jest uchwała Rady Gminy K. z dnia 25 lutego 2022r. Nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części wsi H. M., M., K.– części B. Skarga na przedmiotową uchwałę wniesiona została, na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. 2022 poz. 559; dalej "u.s.g."), zgodnie z którym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Wyjaśnić należy, że w świetle art. 101 ust. 1 u.s.g. merytoryczne rozpoznanie skargi możliwe jest przy łącznym spełnieniu dwóch warunków: publicznoprawnego charakteru zaskarżonej uchwały oraz naruszeniu postanowieniami uchwały interesu prawnego wnoszącego skargę. Dlatego też, mając na uwadze treść ww. przepisu, przed merytorycznym rozpoznaniem skargi Sąd zobowiązany jest w pierwszej kolejności do weryfikacji przesłanek jej dopuszczalności, a więc zbadania, czy skargę wniesiono w sprawie z zakresu administracji publicznej oraz, czy wnoszący skargę legitymuje się interesem prawnym w zaskarżeniu uchwały. Uchwała w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (dalej: m.p.z.p.) w myśl art. 14 ust. 8 u.p.z.p. jest prawem miejscowym. Tym samym jest ona aktem z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a. i na mocy tego przepisu sąd administracyjny jest uprawniony do kontroli działalności administracji publicznej w tym zakresie. Merytoryczna ocena zasadności skargi wniesionej na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. nie jest jednak możliwa, jeśli skarżący nie ma legitymacji procesowej do wniesienia skargi. W przeciwieństwie do legitymacji w postępowaniu administracyjnym określonym przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, w którym stroną może być każdy, czyjego interesu prawnego lub uprawnienia dotyczy postępowanie, uprawnionym do wniesienia skargi z art. 101 u.s.g. może być jedynie podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone. Skarga złożona na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. nie ma bowiem charakteru actio popularis, a więc do jej wniesienia nie legitymuje ani sprzeczność z prawem zaskarżonej uchwały, ani też stan zagrożenia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia (por. wyroki NSA: z 1 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1437/04, publ. LEX nr 151236, z 3 września 2004 r., sygn. akt OSK 476/04, publ. LEX nr 141458). O statusie strony w postępowaniu sądowym decyduje posiadanie interesu prawnego lub uprawnienia, przy czym dopiero naruszenie tego interesu prawnego lub uprawnienia wnoszącego skargę na uchwałę rady gminy otwiera drogę do merytorycznego rozpoznania skargi. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem, a obecnie przede wszystkim zgodnie z art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a., obowiązek wykazania się nie tylko indywidualnym interesem prawnym lub uprawnieniem, ale także zaistniałym w dacie wnoszenia skargi naruszeniem tego interesu prawnego lub uprawnienia, spoczywa na stronie skarżącej. Musi ona wykazać, że istnieje związek pomiędzy jej prawnie gwarantowaną sytuacją, a zaskarżoną uchwałą, polegający na tym, że uchwała narusza jej interes prawny lub uprawnienia (por. wyrok SN z 7 marca 2003 r., sygn. akt III RN 42/02, publ. OSNP z 2004 r. Nr 7, poz. 114; wyrok WSA w Białymstoku z 9 września 2004 r., sygn. akt II SA/Bk 364/04, publ. https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Skarżący musi zatem wykazać, w jaki sposób doszło do naruszenia jego prawem chronionego interesu lub uprawnienia (por. wyrok NSA z 4 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1563/04, wyrok NSA z 22 lutego 2006 r., sygn. akt II OSK 1127/05, publ. https://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: CBOSA). Interes ten powinien być bezpośredni, konkretny i realny. Związek pomiędzy własną, indywidualną sytuacją prawną skarżącego a zaskarżoną uchwałą musi w dacie wniesienia skargi powodować następstwo w postaci wynikającego z przepisu prawa ograniczenia lub pozbawienia danego podmiotu konkretnych uprawnień lub nałożenia na niego obowiązków (por. wyrok NSA z 7 maja 2008 r., sygn. akt II OSK 84/08, publ. CBOSA). W konsekwencji musi to być interes znajdujący bezpośrednie i jasne odzwierciedlenie w przepisie prawa, przekładający się na stwierdzenie, że przez określoną regulację w uchwale nastąpi konkretne oddziaływanie na sytuację prawną skarżącego (nie faktyczną) poprzez uszczuplenie jego praw (pogorszenie jego sytuacji prawnej) lub wygenerowanie obowiązków (uciążliwości). Przy czym, owo oddziaływanie musi być rzeczywiste, a nie potencjalne, a więc jego stwierdzenie nie może opierać się na antycypacji, że może ono wystąpić (a nie musi) w przyszłości. Cytowany przepis, kreujący legitymację skargową, przesądza bowiem o naruszeniu interesu prawnego, a nie możliwości jego naruszenia. Zarazem jako podstawę legitymacji skargowej akcentuje naruszenie interesu prawnego, a więc jednoznacznie umocowanego w prawie materialnym, a nie interesu faktycznego. Ciężar wykazania naruszenia interesu prawnego spoczywa na podmiocie wnoszącym skargę (por. wyrok NSA z 14 marca 2002 r., sygn. akt II SA 2503/01, publ. CBOSA). Jest on zobligowany wykazać, że zaskarżona uchwała, naruszając prawo, negatywnie wpływa na jego sytuację prawną, pozbawiając go pewnych uprawnień, czy też uniemożliwiając ich realizację. Wymogu tego nie spełnia hipotetyczne oddziaływanie normy prawnej na sytuację prawną danego podmiotu albo wnoszenie skargi w interesie innego podmiotu niż skarżący lub w interesie ogólnym. W szczególności interesem prawnym nie legitymuje się podmiot jedynie zainteresowany podjęciem albo uchyleniem określonego aktu, który nie oddziałuje bezpośrednio na jego sferę prawną. Podmiot ten dysponuje bowiem jedynie interesem faktycznym (por. m.in.: wyroki NSA z 12 marca 2019 r., sygn. akt II OSK 231/19, z 19 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 3147/17, wyrok WSA w Opolu z 3 października 2017 r., sygn. akt II SA/Ol 707/17, wyrok WSA w Poznaniu z 15 stycznia 2020 r., sygn. akt II SA/Po 916/19, wszystkie publ. CBOSA). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, należy wskazać, że skarżący kwestionuje postanowienia planu, gdyż – jego zdaniem – zaskarżona uchwała narusza jego interes prawny w ten sposób, że z "przyczyn niewiadomych pozostawia jego działkę o nr [...] poza granicami rysunku planu, co powoduje, że działka, która była przygotowywana jako działka pod zabudowę mieszkaniową, obecnie, bez żadnego merytorycznego uzasadnienia, pozostaje działką rolną". Ponadto, jak zauważa skarżący, "rysunek planu w sposób sztuczny i niezrozumiały prowadzi linię graniczną do zabudowy zagrodowej w taki sposób, jakby celowo miała ograniczyć prawa i plany skarżącego, które od 2011 roku, w stosunku do działki nr [...] – były znane w Gminie". Zdaniem Sądu, szczegółowa analiza argumentacji skargi, jak i pisma skarżącego z 22 listopada 2022r. stanowiącego odpowiedź na wezwanie Sądu prowadzi do wniosku, że – wbrew przekonaniu skarżącego – przedstawione okoliczności nie świadczą o istnieniu po jego stronie naruszenia interesu prawnego, uprawniającego do zaskarżenia przedmiotowej uchwały, a jedynie o istnieniu interesu faktycznego, który w świetle art. 101 ust. 1 u.s.g. nie jest wystarczający do uznania legitymacji skarżącego. Skarżący nie wskazał żadnego przepisu prawa, który uprawniałby go lub zobowiązywał do jakichkolwiek działań lub zaniechań w związku z uchwaleniem zaskarżonej uchwały. Oczekiwania skarżącego odnoszące się do zmiany przeznaczenia gruntów, z działki rolnej na cele nierolnicze z możliwością zabudowy należy rozpatrywać wyłącznie w kategorii interesu faktycznego, który jednakże nie uprawnia do skutecznego wniesienia skargi na akt prawa miejscowego. Sąd zauważa także, iż z pisma organu z 4 października 2022r., jak i z przedstawionych akt administracyjnych wynika, że zaskarżoną uchwałą przyjęto miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego części wsi H. M., M., K.– cześć B, który w ogóle nie dotyczy działki skarżącego nr [...], która jest położona poza granicami obszaru objętego ww. planem miejscowym, na co zwrócił również uwagę skarżący w piśmie z 22 listopada 2022r. W świetle powyższych rozważań, w ocenie Sądu, skarżący nie wykazał, że zaskarżony akt organu jednostki samorządu terytorialnego naruszał jego konkretny, aktualny interes prawny lub uprawnienie, dlatego brak było podstaw do merytorycznego rozpoznania sprawy. Skargę należało zatem odrzucić jako pochodzącą od nieuprawnionego podmiotu. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a i § 3 p.p.s.a., postanowił jak w pkt 1 sentencji. O zwrocie skarżącemu uiszczonego wpisu od skargi orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i art. 232 § 2 p.p.s.a. jak w pkt 2 sentencji postanowienia.