II SA/Op 462/15

SENTENCJA Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Violetta Radecka po rozpoznaniu w dniu 31 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A Spółki z o.o. z siedzibą w [...] na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Opolu z dnia 28 sierpnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry na skutek wniosku skarżącej Spółki o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od opłat sądowych w całości postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. UZASADNIENIE Przedmiotem skargi A Spółki z o.o. z siedzibą w [...], wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu jest postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Opolu z dnia 28 sierpnia 2015 r., nr [...], odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Na skutek zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II tut. Sądu z dnia 19 października 2015 r., wezwano pełnomocnika skarżącej do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł, pouczając o obowiązku dokonania tej czynności w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zostało doręczone skutecznie w dniu 27 października 2015 r. i w tym samym dniu, został złożony za pośrednictwem poczty (data stempla), wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Z powyższych względów Sąd doręczył pełnomocnikowi skarżącej Spółki formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy typu PPPr i wezwał do jego wypełnienia oraz odesłania, w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Wezwanie tej treści, zostało skutecznie doręczone w dniu 10 listopada 2015 r., co wynika z adnotacji na pocztowym zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki, znajdującego się w aktach sprawy (k-29). Odpowiadając na powyższe wezwanie, Spółka nadesłała za pośrednictwem poczty w dniu 17 listopada 2015 r. (data stempla), wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony na właściwym formularzu, domagając się ponownie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku Spółka wskazała na złą sytuację finansową, powodującą niemożność uiszczenia kosztów sądowych. Podała, że posiada niski kapitał zakładowy w wysokości 5.000 zł, a w ubiegłym roku odnotowała ujemny wynik finansowy. Podniosła, że uiszczenie kosztów sądowych może nadwyrężyć kondycję finansową Spółki, a nawet narazić ją na utratę płynności finansowej, bowiem skarżąca nie dysponuje wystarczającymi środkami finansowymi. W dalszej części wniosku spółka podała, że wysokość kapitału zakładowego Spółki wynosi 5.000,00 zł, wartość środków trwałych wykazuje stan zerowy, zaś strata za ostatni rok obrotowy według bilansu wyniosła 33.064,25 zł. Stan rachunku bankowego Spółki na koniec miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym złożono wniosek o przyznanie prawa pomocy wykazywał 340,00 zł. Dodatkowo Spółka podniosła, że posiada zobowiązania z tytułu wydanych przez urzędy celne o nałożeniu kar finansowych. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego o przedłożenie dodatkowych dokumentów i informacji, skarżąca Spółka dołączyła do akt sprawy dokumenty: CIT-8 za 2014 r.; VAT-7 za ostatnie 3 miesiące 2015 r.; bilans na dzień 31 grudnia 2014 r.; wyciągi z rachunku bankowego Spółki za 6 miesięcy, sprawozdanie finansowe Spółki. Jednocześnie Prezes Spółki oświadczył, że nie został złożony wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki; Spółka nie zatrudnia pracowników na podstawie umów o pracę, a posiada współpracowników na podstawie umów cywilnoprawnych. Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) – zwanej dalej w skrócie: "P.p.s.a." zważono, co następuje: Stosownie do treści art. 246 § 2 pkt 1 P.p.s.a., osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym - obejmującym zgodnie z art. 245 § 2 tej ustawy zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego – gdy ta wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Analogiczne rozwiązanie przewidziano w odniesieniu do uregulowanego w art. 245 § 3 ustawy P.p.s.a. prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującego zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującego tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Powyższe może bowiem zostać przyznane dopiero wtedy, gdy osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a.). Odnosząc przywołaną wyżej regulację prawną do realiów rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że brak jest podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku. Wymagany w niniejszej sprawie wpis od skargi wynosi 100 zł (podstawa: § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 221, poz. 2193 z późn. zm.), a w przypadku dalszego procedowania Spółka zobowiązana będzie uiścić wpis od skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł (§ 3 w związku z § 2 ust. 1 pkt 1 przywołanego rozporządzenia) i opłatę kancelaryjną (§ 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych – Dz.U. Nr 221, poz. 2192). W ocenie referendarza, przedstawiona sytuacja materialna Spółki wynikająca z zebranego materiału dowodowego, stwarza możliwość poniesienia ww. opłat sądowych, a w szczególności wpisu od skargi w wysokości 100 zł, warunkującego skuteczne wszczęcie postępowania sądowego w sprawie. Strona skarżąca, która jest spółką z ograniczoną odpowiedzialnością, funkcjonuje w obrocie prawnym od ponad półtora roku; posiada kapitał zakładowy w wysokości 5.000,00 zł, a przychody Spółki za okres od 15 kwietnia 2014 r. do 31 grudnia 2014 r. wyniosły: 237.796,39 zł, koszty: 234.170,62 zł, a zysk to 2.936,77 zł (co wynika z rachunku zysków i strat za 2014 r.). Deklaracje VAT-7 za miesiące: sierpień, wrzesień i październik 2015 r. pokazują, że Spółka dokonała dostawy towarów i świadczyła usługi w podanych miesiącach w wysokości odpowiednio: 29.462 zł, 33.313 zł i 44.580 zł, a także dokonała nabycia towarów i usług, odpowiednio na kwoty: 25.382 zł, 39.158 zł i 49.369 zł. Spółka nie przedłożyła, pomimo takiego stwierdzenia w piśmie z dnia 15 grudnia 2015 r., wyciągów z rachunku bankowego za okres ostatnich 6 miesięcy, a ograniczyła się jedynie do dostarczenia do Sądu wyciągów obrazujących okres od kwietnia 2015 r. do września 2015 r. Wynika z nich, że skarżąca na bieżąco reguluje należności z tytułu np. usług telekomunikacyjnych, obsługi prawnej (1.200 zł miesięcznie) i księgowej (615 zł), opłat za dzierżawę urządzeń (1.500 zł), czynszu za wynajem lokalu (513,50 zł). Według natomiast oświadczenia złożonego we wniosku, stan środków na rachunku bankowym na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku (czyli na koniec października 2015 r.), kształtował się na poziomie: 340 zł. Wprawdzie podana wysokość salda rachunku nie jest wysoka, jednakże rachunek Spółki w zależności od potrzeb jest na bieżąco zasilany wpłatami własnymi A. S., które w omawianym okresie wyniosły łącznie: 36.137,73 zł. Powyższe świadczy po pierwsze o tym, że Spółka posiada zamiar prowadzenia działalności gospodarczej i dokonuje planów związanych z jej istnieniem, a ponadto, że dysponuje środkami finansowymi, które pozwalają jej na bieżące uiszczanie należności. Ponoszenie wydatków związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą nie może być natomiast podstawą uznania, że Spółka nie jest w stanie uiścić kosztów sądowych. Wydatki związane z opłaceniem czynszu za lokale, opłacenie serwisu urządzeń, opłacenie podatku od gier, składki na ubezpieczenie społeczne, obsługa księgowa są normalnymi kosztami prowadzenia z działalności gospodarczej (por. postanowienie NSA z dnia 18 października 2013 r., sygn. akt II FZ 878/13; wszystkie przywołane w niniejszym orzeczeniu postanowienia dostępne są stronie internetowej: www.nsa.orzeczenia.gov.pl). Wydatki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o charakterze cywilnoprawnym, czyli np. z najmu, nie mogą mieć przy tym pierwszeństwa zaspokojenia przez zobowiązaniami publicznoprawnymi, a do takich zalicza się koszty sądowe. W konsekwencji nie uzasadniają one zwolnienia od kosztów sądowych (por. postanowienie NSA z dnia 28 maja 2014 r., sygn. akt II FZ 693/14). Zauważyć także należy, że wykazywana we wniosku strata bilansowa za 2014 r. nie jest równoznaczna z brakiem środków finansowych, ani też nie jest wskaźnikiem jednoznacznie obrazującym sytuację finansową podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą. Strata jest bowiem wynikiem bilansowym nadwyżki kosztów nad przychodami, spowodowanym np. nakładami inwestycyjnymi, czy odpisami amortyzacyjnymi i nie jest równoznaczna z fiaskiem prowadzonej działalności gospodarczej (por. postanowienie NSA z dnia 12 kwietnia 2011 r., sygn. akt I GZ 92/11). Oczywistym jest bowiem, że podmiot wykazujący stratę bilansową w danym roku może równocześnie dysponować dużymi zasobami pieniężnymi. Ponadto, wykazana strata dotyczy poprzedniego roku i trudno wyłącznie te dane uznać za miarodajnie obrazujące aktualną sytuację finansową Spółki. W świetle przedstawionych faktów brak jest podstaw do przyjęcia, że Spółka zmaga się z groźbą niewypłacalności. Nadal bowiem prowadzi działalność gospodarczą, dokonuje zakupu towarów i usług, a także sama świadczy usługi. W stosunku do Spółki nie toczy się także postępowanie upadłościowe, likwidacyjne, układowe lub naprawcze. Brak jest zatem podstaw do traktowania skarżącej Spółki w szczególny sposób w stosunku do innych podmiotów prowadzących działalność gospodarczą. Przedsiębiorstwo, które nie wykazało bowiem, że utraciło płynność finansową i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, nawet pomimo trudności finansowych, powinno partycypować w kosztach postępowania sądowego (por. postanowienie NSA z dnia 1 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OZ 208/08). Tymczasem kondycja finansowa Spółki, wynikająca z przedstawionych danych, w tym osiągnięty w 2014 r. przychód, występowanie obrotów związanych ze sprzedażą świadczonych usług w obecnym roku, wskazuje, że Spółka nie może zostać uznana za podmiot nieposiadający lub niemogący wygospodarować odpowiednimi środkami na pokrycie wpisu sądowego. Uzyskana w bieżącym roku kwota ze sprzedaży wielokrotnie przekracza kwotę wymaganego w sprawie wpisu od skargi. W ocenie referendarza wykazane przychody świadczą ponadto o potencjale Spółki do gromadzenia środków finansowych. Dla oceny zasadności wniosku Spółki, która jest podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą, okoliczność uzyskiwania przychodów posiada ogromne znaczenie, ponieważ świadczy o możliwości do gromadzenia środków finansowych, a tym samym o dostępności tych środków w celu pokrycia kosztów sądowych. To uzyskiwane przychody z tytułu świadczonych usług, bądź sprzedawanych towarów, a nie dochody (bądź strata), będące wynikiem różnicy pomiędzy przychodami a kosztami działalności, która z kolei jest skutkiem decyzji gospodarczych podejmowanych przez prowadzącego działalność gospodarczą, świadczą w istocie o możliwościach płatniczych Spółki. Ocena wszystkich tych okoliczności wskazuje, że nie ma wystarczających podstaw do obciążenia budżetu państwa kosztami sądowymi w sprawie zainicjowanej przez A Spółka z o. o., która nadal prowadzi działalność gospodarczą i obraca środkami wielokrotnie przekraczającymi wysokość opłat sądowych w sprawie, co referendarz wykazał w uzasadnieniu postanowienia. Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.