II SA/Kr 679/07

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Głowacki Sędziowie AWSA Inga Gołowska AWSA Janusz Kasprzycki (spr.) Protokolant: Anna Fugiel po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi E. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącego 100,00 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. UZASADNIENIE Pismem z dnia [...] r. E. G. zwrócił się do Wójta Gminy [...] w sprawie niwelacji działki, dokonanej przez K. S., przylegającej do działek własności jego i brata. Podniósł w nim, że została wykonana skarpa ziemna o wysokości 3,0 m i długości około 40,0 m. Twierdzi, że spowodować to może osunięcie się terenu jego działki łącznie z istniejącym na nim ogrodzeniem. Zniszczeniu mogą ulec także rosnące tam drzewa. Pogorszeniu mogą ulec także warunki wodne na jego terenie. Wskazał, że na terenie zniwelowanym K. S. stoi woda, która przy i po deszczu będzie zalewać brata i jego nieruchomość. Uważa, że dokonana przez K. S. niwelacja terenu spowodowała naruszenie warunków gruntowo-wodnych. Na tak dużą niwelację powinien on posiadać stosowne pozwolenie. Wniósł zatem o kontrolę tej samowoli i wydanie poleceń w celu przywrócenia terenu do stanu poprzedniego. W odpowiedzi na powyższe pismo Wójt Gminy [...] w piśmie z dnia [...] r., znak: [...], wskazał, że w dniu [...] r. przeprowadzono wizję w terenie. W trakcie tej wizji stwierdzono wykonanie niwelacji działki nr [...] , w wyniku której powstała stroma – pionowa ściana gruntu o wysokości około 3 m, długości około 40 m. Według informacji uzyskanych podczas wizji granica działek przebiega w odległości około 30 – 50 cm od wykonanej pionowej ściany, na szczycie której znajduje się istniejące ogrodzenie posesji i rosną drzewa. Wójt wskazał następnie, że w trakcie wizji nie stwierdzono zakłócenia stosunków wodnych na działce nr [...] (tj. działce E. G.), w związku z wykonaną niwelacją na działce nr [...], będącej własnością K. G. Wójt podniósł, że ze względu na naturalne ukształtowanie działki [...] (działki E. G.), woda zawsze spływała i spływa na działkę nr [...], ponieważ najniższa część działki nr [...] jest wyższa o około 0,5 m od najniższego punktu działki sąsiedniej. Zgodnie z informacjami przekazanymi przez E. G. woda, ze względu na naturalne ukształtowanie terenu, zawsze spływała na działkę K. S. i wsiąkała w jego gruncie z uwagi na brak naturalnego odpływu. Wójt poinformował jednocześnie, że w przypadku poniesienia szkody związanej z wykonaną niwelacją (np. w wyniku obsunięcia się istniejącego ogrodzenia lub obsunięcia się gruntu), E. G. może dochodzić roszczeń na drodze postępowania cywilnego, zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego w zakresie ochrony własności i posiadania. W odniesieniu do powyższego pisma E. G. w dniu [...] r. złożył osobiście w Samorządowym Kolegium Odwoławczym w [...] pismo z tej samej daty, nazwane "skargą", w którym to stwierdził, że nie zgadza się on z odpowiedzią z dnia [...] r. Uważa ją bowiem za niezgodną z przepisami prawa, gdyż, jak twierdzi, komisja trzymała stronę K. S. W końcowym fragmencie tego pisma E. G. podniósł, że odpowiedź Urzędu Gminy nie zawiera informacji, że służy mu odwołanie i w jakim terminie. Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], powołując jako podstawę prawną art. 129 § 2 i art. 134 k.p.a. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od pisma z dnia [...] r., znak: [...], traktując je jako decyzję administracyjną odmawiającą nakazania K. S. przywrócenia stosunków wodnych w związku z działaniami wykonanymi na działce nr [...]. W uzasadnieniu jego wydania Kolegium wskazało, że Wójt Gminy [...] decyzją odmówił K. S. nakazania przywrócenia stosunków wodnych w związku z dokonanymi przez niego działaniami na działce nr [...]. Decyzję tą E. G. odebrał w dniu [...] r., a w dniu [...] r. osobiście złożył odwołanie. Kolegium stwierdziło zatem, że 14 dniowy termin do wniesienia odwołania upływał z dniem [...] r. Termin zatem do wniesienia tego środka zaskarżenia nie został dotrzymany. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] nie może więc rozpatrywać odwołania wniesione z uchybieniem terminu, gdyż rozpatrywanie jego w takiej sytuacji oraz, gdy termin do jego wniesienia nie został przywrócony, stanowiłoby rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Biorąc powyższe pod uwagę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] orzekło jak w sentencji postanowienia. Z tym postanowieniem nie zgodził się E. G. i wniósł na nie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Opisał w niej okoliczności związane ze skierowaniem przez niego wniosku do Wójta Gminy [...] w sprawie wykonanej niwelacji, złożeniem w dniu [...] r. "skargi" do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na załatwienie jego sprawy, w szczególności na to, że w piśmie z dnia [...] r., znak: [...] nie podano mu " "(...) wyczerpującej decyzji – odpowiedzi oraz nie podano (...) do kogo przysługuje (...) prawo odwołania się i w jakim terminie." Podniósł, że zaskoczyło go postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania oraz orzekające, że jest ono ostateczne. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko, wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czy w świetle § 2 art. 1 w/w ustawy kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem materialnym i procesowym, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skarga zasługuje na uwzględnienie. Podstawą prawną kwestionowanego postanowienia był art. 134 w zw. z art. 129 § 2 k.p.a. Stanowi on, że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Zgodzić się należy ze stanowiskiem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], że pismo z dnia [...] r., znak: [...], jest decyzją administracyjną. Nie ulega wątpliwości, że to, iż określony akt nie jest nazwany decyzją, nie przesądza, że nie jest nią w istocie. Do uznania go za tego rodzaju akt władczy organu wystarczy, gdy zawiera on niezbędne charakterystyczne elementy przewidziane dla decyzji administracyjnej, do których zaliczyć należy: oznaczenie organu administracji wydającego akt, wskazanie adresata aktu, rozstrzygnięcie o istocie sprawy oraz podpis osoby reprezentującej organ. Zwrócić należy uwagę, że przepisy prawa materialnego przewidują decyzyjną formę nie tylko w sposób bezpośredni, ale także przez określenie kompetencji organu do rozstrzygnięcia sprawy w formie czasownikowej, np. zezwala, stwierdza, nakazuje, przyznaje, określa. W ocenie Sądu wzmiankowane pismo zawiera te niezbędne charakterystyczne elementy. Wyraźnie wynika z niego, że Wójt nie stwierdził zakłócenia stosunków wodnych. Co do zasady zgodzić się również należy ze stanowiskiem Kolegium, że każde uchybienie terminu od wniesienia odwołania powoduje, że organ odwoławczy ma obowiązek stwierdzić to uchybienie w oparciu o art. 134 k.p.a. Mając jednak na względzie niekorzystne dla strony postępowania i nieodwracalne w postępowaniu administracyjnym skutki uchybienia terminu kwestia uchybienia terminu i braku wniosku o jego przywrócenie muszą być ustalone w sposób nie budzący wątpliwości. W rozpatrywanej sprawie w piśmie nazwanym "skargą" z dnia [...] r. zawarte są kwestie dotyczące braku pouczenia o przysługującym odwołaniu jak i co do terminu jego składania, które zdaniem skarżącego, winny się w tego rodzaju akcie znaleźć. Skoro te niezmiernie ważne kwestie zauważył skarżący, których brak, a nawet już mylne pouczenie o terminie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia są w nauce prawa i w orzecznictwie sądowym uznawane za brak winy w uchybieniu terminu, to stwierdzić należy, że celem podniesienia ich była kwestia ewentualnego przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W takim razie kwestia ta winna ulec wyjaśnieniu przez organ odwoławczy. Bezsprzecznie nie można bez uprzedniego ostatecznego rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu wydawać bowiem postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania w oparciu o art. 134 k.p.a. Nie wyjaśnienie kwestii związanych z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania czyni kwestionowane postanowienie Kolegium za wydane naruszeniem art. 7 i 77 § 1, 80 i w konsekwencji art. 134 k.p.a. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U., z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku. O kosztach Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U., z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.) jak w punkcie II sentencji wyroku.