I SA/Ke 649/13

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Grabowska, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Rojek (spr.), Sędzia WSA Mirosław Surma, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Adamczyk, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 31 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi K. Ł. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję wraz poprzedzającą ją decyzją o numerze [...] z dnia [...] 2013 r.; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości; 3. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz adwokata Ł. B. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. UZASADNIENIE I SA/Ke 649/13 Uzasadnienie 1.1. Decyzją z dnia [...] 2013 r. znak: [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy utrzymał w mocy decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia w całości kary pieniężnej nałożonej na K. Ł. (skarżący) decyzją wydaną przez Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w dniu [...] 2013 r. znak: [...] w wysokości [...] zł. 1.2. W uzasadnieniu organ wskazał, że pismem z dnia 6 maja 2013 r. skarżący zwrócił się z wnioskiem o umorzenie przedmiotowej kary pieniężnej. 1.3. Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...]2013 r. znak: [...] odmówił umorzenia w całości ww. kary pieniężnej. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazał art. 61 ust. 1 pkt 1, art. 64 ust. 1 i 56 ust. 1 pkt 5, art. 55 i art. 67 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych ( Dz. U. z 2009 r. Nr 157, poz. 1240 ze zm.). Stwierdził, że decyzja w przedmiocie ulg ma charakter uznaniowy. W niniejszej sprawie na podstawie materiałów zgromadzonych w toku postępowania, organ uznał, że nie zostały spełnione przesłanki do podjęcia decyzji o umorzeniu w całości przedmiotowych należności. Udzielanie wszelkiego rodzaju ulg ma charakter wyjątkowy, bowiem powszechną zasada jest ponoszenie ciężarów i świadczeń publicznych przez obywateli. Skarżący wykazał stały, comiesięczny przychód. Nie przedłożono żadnych dokumentów w przedmiocie wysokości wydatków. Mając na uwadze szczególny charakter instytucji umorzenia należności publicznoprawnych polegający na stosowaniu jej tylko w przypadkach uzasadnionych nadzwyczajnymi okolicznościami życiowymi, organ uznał, ze skarżący takich nie wykazał. Przyznanie ulgi w postaci umorzenia w całości rzeczonej należności stawiałoby podatnika w pozycji uprzywilejowanej w stosunku do innych zobowiązanych, którzy pomimo trudnej sytuacji życiowej uiszczają należności publicznoprawne w terminach ich płatności. 1.4. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] 2013 r. znak: [...] utrzymał w mocy powyższą decyzję. W uzasadnieniu wskazał, że podejmując decyzję w przedmiocie umorzenia należności organ powinien szczegółowo rozważyć kwestię istnienia w konkretnej sprawie szczególnych okoliczności uzasadniających skorzystanie z tej instytucji oraz ewentualnie zakres jej zastosowania. Tym samym organ powinien zbadać, czy umorzenie należności jest uzasadnione względami społecznymi, gospodarczymi, w szczególności możliwościami płatniczymi dłużnika oraz uzasadnionym interesem Skarbu Państwa. Ocena ta musi być dokonywana o obiektywne kryteria. Z przedstawionego przez skarżącego oświadczenia o majątku, dochodach i źródłach utrzymani wynikało, że pozostaje we wspólnym utrzymaniu z małżonką, a z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej uzyskał w 2012 r. dochód netto w wysokości [...] zł. Brak w oświadczeniu dochodu uzyskanego w ostatnich trzech miesiącach. Z przedstawionych kopii księgi przychodów wynikało, że w lutym 2013 r. uzyskał przychód w kwocie [...] zł, w marcu 2013 r. – [...] zł, w kwietniu 2013 r. – [...] zł. Odpowiednio wydatki na ZUS wyniosły [...] zł, [...] zł i [...] zł. Na przedstawione wydatki związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego składały się następujące kwoty: [..] zł – opłata za odpady komunalne, [..] zł – opłata za podatek od nieruchomości , ok. [...] zł – opłata za gaz. Skarżący oświadczył, że posiada dom o powierzchni 96 m², działkę o powierzchni 48 arów oraz nie posiada żadnych ruchomości, zasobów pieniężnych ani innych cennych rzeczy. Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdził, że biorąc pod uwagę zgromadzony materiał dowodowy, nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego. Rozważając możliwość umorzenia należności pieniężnej był obowiązany mieć na względzie nie tylko interes strony, ale również interes Skarbu Państwa. Zwracając uwagę na prewencyjny charakter kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, organ stwierdził, że pomimo ciężkiej sytuacji materialnej skarżącego, nie wystąpiły wyjątkowe i nadzwyczajne okoliczności, które mogłyby być podstawą udzielenia ulgi. Wydatki przedstawione we wniosku wiązały się jedynie ze zwykłymi opłatami ponoszonymi w toku prowadzonej działalności gospodarczej oraz utrzymaniem gospodarstwa domowego. 2.1. Na powyższe rozstrzygnięcie K. Ł. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Nie precyzując kierunku rozstrzygnięcia, stwierdził, że nie zgadza się z decyzją z dnia [...] 2013 r., bowiem żyje na granicy ubóstwa, poza prowadzoną działalnością nie uzyskuje innych dochodów, a jego żona nie pracuje. Wskazał też, że leczy się kardiologicznie, lecz nie ma środków na wykupienie przepisanych leków. Zamieszkuje w domu, który odziedziczył po rodzicach. Obecnie dom jest stary, zimny, nie przedstawia znacznej wartości. W ocenie skarżącego, spełnia on przesłanki z art. 57 ustawy o finansach publicznych, bowiem okoliczności przemawiające za umorzeniem należności zachodzą właśnie w jego przepadku. 2.2. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. 2.3. Pismem z dnia 23 grudnia 2013 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego uzupełniając odpowiedź na skargę, przesłał dodatkowe wyjaśnienia w sprawie. Wskazał, że decyzja Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego nr [...] z dnia [...] 2013r. w przedmiocie nałożenia na K. Ł. kary pieniężnej w kwocie [...] zł została utrzymana w mocy decyzją Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] 2013r. nr [...]. Na powyższą decyzję K.Ł. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi (sygn. akt III SA/Łd 844/13). Organ wskazał, że termin rozprawy został wyznaczony na 18 grudnia 2013r. Wobec tego, zgodnie z art. 93 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym, wydanie decyzji w przedmiocie udzielenia ulgi było przedwczesne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył co następuje: 3.1 Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Oznacza to, że wyeliminować z obrotu prawnego można jedynie rozstrzygnięcie naruszające prawo w sposób o jakim mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Istotnym jest, że zgodnie w przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną. 3.2. Dokonana w powyższy sposób kontrola zaskarżonej decyzji wykazała, że narusza ona prawo w sposób, o jakim mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a., co musiało skutkować jej uchyleniem. 3.3. Stosownie do treści art. 93 ust.1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2013r., poz.1414, dalej u.t.d.) karę pieniężną, o której mowa w art. 92a ust. 1, tj. związaną z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego przez podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie, nakłada w drodze decyzji administracyjnej, właściwy ze względu na miejsce wykonywanej kontroli organ, którego pracownicy lub funkcjonariusze stwierdzili naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego, z zastrzeżeniem ust. 4-6 /nie mające w niniejszej sprawie zastosowania/. Na mocy art. 93 ust. 2 u.t.d. decyzja ostateczna o nałożeniu kary pieniężnej podlega wykonaniu po upływie 30 dni od dnia jej doręczenia, pod warunkiem, ze strona nie zaskarżyła jej do sądu administracyjnego. Wniesienie skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego wydłuża bowiem wykonalność takiej decyzji do czasu: • odrzucenia skargi, • cofnięcia skargi, • wydania przez sąd prawomocnego orzeczenia o oddaleniu skargi. 3.4. Z przedłożonych akt sprawy wynika, że skarżący w dniu 6 maja 2013r. złożył wniosek o umorzenie kary pieniężnej nałożonej nieostateczną decyzją Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...]2013r. nr [...]. Dopiero w toku postępowania sądowego organ wskazał, że decyzja ta była przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Łodzi, a sprawa o sygn. akt III SA/Łd 844/13 miała być rozpoznawana w dniu 18 grudnia 2013r. Uwzględniając treść art. 93 ust. 3 u.t.d. należy zauważyć, że na datę złożenia wniosku o umorzenie nie było kary podlegającej wykonaniu, co czyniło postępowanie w tym zakresie bezprzedmiotowym. Wobec tego wydanie decyzji przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego nr [...] w dniu [..]2013r., którą odmówił skarżącemu umorzenia przedmiotowej kary pieniężnej, jak i wydanie przez ten organ decyzji nr [...] na skutek ponownego rozpoznania sprawy w dniu 17 września 2013 r. stanowiło obrazę przepisu art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013r., poz. 267, dalej k.p.a.). Zgodnie z jego treścią gdy żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przyczyny te nie zostały w ustawie skonkretyzowane. W orzecznictwie wywiedziono, że należy przez nie rozumieć takie sytuacje, gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie lub gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialno-prawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym (patrz: wyrok WSA w Olsztynie z dnia 13 grudnia 2011r., sygn. akt II SA/Ol 893/11, Lex nr 1094438). 3.5. Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni powyższe rozważania. Wydając stosowne rozstrzygnięcie zważy na treść art. 61a k.p.a. 3.6 Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.