II SA/Go 133/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Asesor WSA Kamila Karwatowicz po rozpoznaniu w dniu 30 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku pełnomocnika skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia opinii o barku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi J.S. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia postanawia: odmówić przywrócenia terminu. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 17 sierpnia 2022 r., sygn. akt II SA/Go 133/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. oddalił skargę J.S. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2022 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczono pełnomocnikowi skarżącego (ustanowionemu w ramach prawa pomocy) dnia 4 października 2022 r. Pismem z dnia [...] października 2022 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) J.S. wystąpił osobiście do tutejszego Sądu z pismem, w którym wskazał, iż zaskarża w całości wyrok wydany w jego sprawie. Oświadczył, iż nie został poinformowany przez panią mecenas z urzędu o terminie odwołania, ani gdzie ma się odwołać (zaskarżyć) wyrok. Jednocześnie zwrócił się do Sądu o zwolnienie go od kosztów, które miałby ponieść przy zaskarżeniu wyroku oraz o udzielenie mu pomocy prawnej w urzędu. Na podstawie zarządzenia z dnia 17 listopada 2022 r. poinformowano skarżącego, że w niniejszej sprawie skarżącemu przyznano już prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowiono pełnomocnika z urzędu. Informację doręczono skarżącemu dnia 29 listopada 2022 r. i pełnomocnikowi skarżącego dnia 5 grudnia 2022 r. Postanowieniem z dnia 29 listopada 2022 r., sygn. akt II SA/Go 133/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. odrzucił skargę kasacyjną wniesioną osobiście przez J.S.. Odpis postanowienia doręczono pełnomocnikowi skarżącego dnia 7 grudnia 2022 r. Pismem z dnia [...] grudnia 2022 r. pełnomocnik skarżącego wniosła o przywrócenie terminu do złożenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, dołączając do niego tę opinię. Wniosek uzasadniła zmianą decyzji przez skarżącego, o czym została poinformowana pismem Sądu z dnia 5 grudnia 2022 r. Przez złożenie wniosku pełnomocnik chciałaby otworzyć skarżącemu bieg terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej jako p.p.s.a.) czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Stosownie do art. 86 § 1 oraz art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że w sprawie doszło do uchybienia terminu do złożenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Skoro odpis wyroku z uzasadnieniem doręczono pełnomocnikowi skarżącego dnia 4 października 2022 r., to przewidziany w art. 177 § 1 i 4 p.p.s.a. termin na złożenie przez pełnomocnika opinii minął w niniejszej sprawie z dniem 3 listopada 2022 r. Następnie, mając na uwadze okoliczności powołane w przedmiotowym wniosku, Sądu znał, iż zachowano tu termin określony w art. 87 § 1 p.p.s.a. W tej sytuacji należało przejść do oceny argumentacji wniosku o przywrócenie terminu, tzn. czy zostały w nim uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. W orzecznictwie i literaturze zgodnie przyjmuje się, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2017, s. 515-516). Oceniając wystąpienie powyższej przesłanki, sąd obowiązany jest przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o własne interesy (postanowienie NSA z dnia 18 grudnia 2013 r., I OZ 1199/13). Przy czy podkreślić należy, iż w przedmiotowej sprawie, w której skarżący reprezentowany jest przez profesjonalnego pełnomocnika, kryterium braku winy w uchybieniu terminu należy oceniać z uwzględnieniem miernika staranności wymaganego przy dokonywaniu czynności procesowych przez tego pełnomocnika (Komentarz do P.p.s.a. B.Dauter (...), Wolters Kluwer, wyd. 7, str. 328). Przywrócenie uchybionego terminu może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. To na stronie ciąży obowiązek wykazania należytej staranności w uprawdopodobnieniu braku winy w uchybieniu danego terminu (postanowienie NSA z dnia 17 marca 2009 r., I OZ 211/09). Przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (postanowienie NSA z dnia 26 października 2009 r., I OZ 996/09), np. stan nadzwyczajny, problemy komunikacyjne, klęska żywiołowa (powódź, pożar), czy nagła chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod uwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (postanowienia NSA z dnia 22 stycznia 2014 r., I OZ 10/14, z dnia 31 stycznia 2014 r., I OZ 52/14, z dnia 1 grudnia 2015 r., sygn. akt II OZ 1223/15). Mając powyższe na uwadze w ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie zachodzą okoliczności, które uprawdopodobniałyby brak winy pełnomocnika skarżącego w uchybieniu terminu do złożenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Kierując się obiektywnym miernikiem staranności, nie sposób uznać, że pełnomocnik skarżącego dołożyła wszelkich starań, by w sprawie nie doszło do uchybienia terminu. Pełnomocnik nie wykazała, iż faktyczna przyczyna uchybienia terminu była od niej niezależna i nie mogła być przezwyciężona przy dołożeniu wszelkich starań. Uzasadnienie złożonego w niniejszej sprawie wniosku o przywrócenie terminu nie wskazuje na jakąkolwiek okoliczność mogącą uzasadniać przywrócenie terminu. W przedstawionych we wniosku okolicznościach nie sposób było doszukać się tego rodzaju przeszkody, której nie można było przezwyciężyć, aby termin do złożenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej został dochowany. Zdaniem Sądu pełnomocnik nie uprawdopodobniła powołanych okoliczności o zmianie stanowiska przez skarżącego, skoro w terminie przewidzianym dla złożenia tej opinii skarżący wystąpił do Sądu z osobiście sporządzoną skargą kasacyjną, w której wskazał na brak udzielenia mu informacji przez pełnomocnika co do sposobu i terminu wniesienia skargi kasacyjnej. Powyższe nie wskazuje na to aby po wydaniu przez Sąd wyroku pełnomocnik i skarżący byli w kontakcie, dokonując ustaleń co do podjęcia ewentualnych dalszych czynności. Jednocześnie z akt sprawy i okoliczności sprawy nie wynika, aby zachodziły jakiekolwiek trudności w zakresie komunikowania się przez pełnomocnika ze skarżącym. Przede wszystkim jednak stwierdzić należy, iż do wniosku o przywrócenie terminu pełnomocnik nie dołączyła żadnego dokumentu uprawdopodobniającego powołane we wniosku okoliczności lub przyczynę braku powzięcia w stosownym terminie wiedzy co do zamiarów skarżącego. W konsekwencji Sąd, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.