I OSK 4033/18

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie NSA Marian Wolanin (spr.) del. WSA Dariusz Chaciński po rozpoznaniu w dniu 30 grudnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 17 lipca 2018 r., sygn. akt IV SA/Gl 87/18 w sprawie ze skargi P. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z [...] r., nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego: oddala skargę kasacyjną. UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z 17 lipca 2018 r., sygn. akt IV SA/Gl 87/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach po rozpatrzeniu skargi P. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z [...] r., nr [...], w przedmiocie umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, uchylił zaskarżoną decyzję. W skardze kasacyjnej od powołanego wyroku pełnomocnik Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. zarzucił naruszenie art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. z 2017 r. poz. 489 ze zm.), jako przepisu prawa materialnego, przez jego błędną wykładnię polegającą na nieuwzględnieniu celów, jakie zakłada regulacja zawarta w ustawie o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, a celami jakie można dekodować w trakcie interpretacji powyższego artykułu. Jak podkreśla się w orzecznictwie "preambuła (...) stanowi wyjaśnienie podstawowych motywów, dla jakich został wydany akt" (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 sierpnia 1984 r., sygn. akt II SA 735/84). W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumentację mającą przemawiać za uchyleniem zaskarżonego wyroku. W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik P. P. wniósł o jej oddalenie podnosząc argumenty mające przemawiać za niezasadnością zarzutu kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw do jej uwzględnienia, dlatego podlega oddaleniu. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje bowiem sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2017 r. poz. 1369, ze zm.) - dalej ppsa, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnej jej podstawami, określonymi w art. 174 ppsa. Wobec niestwierdzenia zaistnienia przesłanek nieważności postępowania, oceniając wyrok Sądu I instancji w ramach zarzutu zgłoszonego w skardze kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny uznał ten zarzut za niezasadny. Skarżący kasacyjnie zarzucił Sądowi I instancji błędną wykładnię art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów przez błędną jego wykładnię. Przez błędną wykładnię rozumie się nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, czyli mylne rozumienie określonej normy prawnej. Wykładając treść art. 30 ust. 2 powołanej ustawy Sąd I instancji stwierdził, że rozstrzygnięcie w sprawie umorzenia świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego zapada w ramach tzw. uznania administracyjnego Jakkolwiek uznaniowy charakter decyzji podejmowanych w przedmiocie umorzenia należności oznacza, że organ orzekający może, ale nie musi umorzyć należności, to jednak decyzje wydane w tym zakresie nie mogą być dowolne. Sąd I instancji podniósł również, że uwzględnienie sytuacji dochodowej i rodzinnej, o której mowa w art. 30 ust. 2 powołanej ustawy, musi polegać na ustaleniu, czy i jakie dochody posiada dłużnik alimentacyjny, jakie ma możliwości uzyskiwania dochodów, jakie wydatki ma konieczne do poniesienia, jaka jest jego sytuacja rodzinna, czy prowadzi gospodarstwo domowe sam, czy z innymi członkami rodziny, czy i jaki ma to wpływ na budżet dłużnika. W ocenie Sądu I instancji art. 30 ust. 2 ustawy, przy rozstrzyganiu wniosku o umorzenie należności, obliguje organ do uwzględnienia sytuacji dochodowej i rodzinnej. W skardze kasacyjnej nie zakwestionowano przedstawionej wykładni art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów dokonanej przez Sąd I instancji, a wręcz podzielono pogląd o uznaniowym charakterze decyzji wydawanej na podstawie powołanego przepisu prawa. Skarżący kasacyjnie nie podważył również tezy Sądu I instancji o konieczności ustalenia sytuacji dochodowej i rodzinnej dłużnika alimentacyjnego w przypadku stosowania tego przepisu. W skardze kasacyjnej skupiono się natomiast na polemice z oceną Sądu I instancji ustaleń faktycznych dokonanych przez organy administracji. Ocena ta, niezależnie od tego, czy jest trafna, nie stanowi jednak błędnej wykładni omawianego art. 30 ust. 2 i nie jest wynikiem tej wykładni. Działając w granicach wyznaczonych podstawą skargi kasacyjnej - zgodnie z art. 183 § 1 ppsa - Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do dokonywania oceny zaskarżonego wyroku w zakresie wykraczającym poza tę podstawę. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 i art. 193 zdanie drugie ppsa, orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania kasacyjnego dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu dla skarżącego do Sądu I instancji nie orzeczono, ponieważ według art. 254 § 1 ppsa wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej składa się do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego.