II SAB/Ke 122/24

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka, Sędzia WSA Jacek Kuza, , po rozpoznaniu w dniu 30 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi E. U. na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy Bogoria w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania Burmistrza Miasta i Gminy Bogoria do załatwienia wniosku E. U. z dnia 11 września 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej; II. stwierdza, że Burmistrz Miasta i Gminy Bogoria dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Burmistrza Miasta i Gminy Bogoria na rzecz E. U. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. UZASADNIENIE Skargą, wniesioną 24 października 2024 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, E. U. (zwana dalej "skarżącą") zakwestionowała bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy Bogoria w zakresie rozpatrzenia jej wniosku z 11 września 2024 r. (data wpływu do organu – 12 września 2024 r.), w którym domagała się udostępnienia następujących informacji publicznych dotyczących tego, jakie nieruchomości zostały zbyte, oddane w najem lub dzierżawę przez Gminę Bogoria w okresie od 18 listopada 2018 r. do czasu złożenia przedmiotowego wniosku (dane usystematyzowane w postaci chronologicznej), formułując zarzuty naruszenia: 1) art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek; 2) art. 16 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902 ze zm.), zwanej dalej "u.d.i.p.", w zakresie, w jakim odmowa udostępnienia informacji publicznej następuje w drodze decyzji, poprzez niezastosowanie, skutkujące brakiem wydania decyzji administracyjnej w przypadku ograniczenia prawa do informacji publicznej. W uzasadnieniu skargi wskazano, że ww. wniosek został złożony z uwagi na to, że wiele osób dopytuje stronę, będącą radną Gminy Bogoria, na temat przejrzystości dysponowania mieniem publicznym – nieruchomościami Gminy – w okresie kadencji obecnego Burmistrza. Tak uzyskane informacje zostaną przez skarżącą wykorzystane do przeanalizowania całego procesu zarządzania tymi nieruchomościami, tj. ich sprzedaży i oddawania do użytkowania innym podmiotom. Proces ten nie może być utajniany, a społeczeństwo musi mieć do tych danych dostęp, aby sprawować pośrednio kontrolę nad decyzjami podejmowanymi przez zarządzających nieruchomościami gminnymi. Pomimo tego organ, do dnia złożenia niniejszej skargi, nie podjął żadnych czynności zmierzających do załatwienia ww. wniosku, nie przedłużył terminu do załatwienia sprawy, nie wydał decyzji, nie uczynił kompletnie nic. Takie podejście do załatwienia przedmiotowego wniosku wpisuje się, zdaniem skarżącej, w definicję pozostawania organu w oczywistej bezczynności i oczywistego rażącego naruszenia prawa. Mając na uwadze powyższego skarżąca wniosła o: 1) zobowiązanie organu do załatwienia ww. wniosku w zakresie udostępnienia danych związanych z informacjami dotyczącymi jakie nieruchomości zostały zbyte, oddane w najem lub dzierżawę przez Gminę Bogoria w okresie od 18 listopada 2018 r. do czasu złożenia przedmiotowego wniosku (dane usystematyzowane w postaci chronologicznej); 2) zasądzenie od organu na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3) stwierdzenie, że Burmistrz Miasta i Gminy Bogoria działał z rażącym naruszeniem prawa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, argumentując że stronie udzielono żądanej informacji publicznej przy piśmie z 21 listopada 2024 r., przepraszając jednocześnie za niedochowanie ustawowego terminu. W tym ostatnim zakresie organ wyjaśnił, że wniosek znajdował się w aktach pracownika, z którym 30 września 2024 r. rozwiązano umowę za wypowiedzeniem, bez obowiązku świadczenia pracy. Pracownik ów, przekazując stanowisko pracy, nie udzielił informacji o sprawach w toku – dlatego też organ nie miał wówczas wiedzy, że pozostaje w bezczynności w przedmiotowej sprawie – aż do otrzymania skargi (24 października 2024 r.). Zarządzeniem z 17 grudnia 2024 r. tut. Sąd w wezwał organ do nadesłania zwrotnego poświadczenia ww. odpowiedzi – którego brak w aktach administracyjnych niniejszej sprawy. W odpowiedzi nadesłano zwrotne poświadczenie odbioru ww. pisma (data doręczenia – 26 listopada 2024 r.). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935), zwanej dalej "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1 – 4. Wyjaśnić przy tym trzeba, że bezczynność organu ma miejsce wówczas, gdy organ będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do podjęcia czynności, nie podejmuje jej w terminach określonych w ustawie i w konsekwencji pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma na celu spowodowanie wydania przez organ oczekiwanego aktu lub podjęcia określonej czynności. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt organu administracji, lecz jego brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. W przypadku żądania udzielenia informacji publicznej bezczynność może wystąpić wówczas, gdy informacja wskazana we wniosku o jej udostępnienie jest informacją publiczną w rozumieniu u.d.i.p., a żądanie jej udzielenia skierowane jest do podmiotu zobowiązanego w myśl przepisów tej ustawy. Uwzględniając skargę na bezczynność Sąd orzeka na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., który określa, że w tym przypadku sąd: - zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1); - zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2); - stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). W myśl art. 149 § 1a p.p.s.a., jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Stosownie natomiast do art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 156 § 6. W przypadku udzielenia informacji publicznej bezczynność może wystąpić wówczas, gdy informacja wskazana we wniosku o jej udostępnienie jest informacją publiczną w rozumieniu u.d.i.p., a żądanie jej udzielenia skierowane jest do podmiotu zobowiązanego w myśl przepisów tej ustawy. Z art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. wynika, że do udostępnienia informacji publicznej obowiązane są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w tym podmioty reprezentujące jednostki organizacyjne, wykonujące zadania publiczne lub dysponujące majątkiem publicznym. W niniejszej sprawie skarżąca pismem z 11 września 2024 r. (data wpływu – 12 września 2024 r.) domagała się od Burmistrza Miasta i Gminy Bogoria udostępnienia – w sposób chronologiczny – danych związanych z informacjami dotyczącymi jakie nieruchomości zostały zbyte, oddane w najem lub dzierżawę przez Gminę Bogoria w okresie od 18 listopada 2018 r. do czasu złożenia przedmiotowego wniosku z wyszczególnieniem daty dokonania czynności, przedmiotu sprzedaży, dzierżawy lub wynajmu, daty zakończenia wynajmu lub dzierżawy, danych nabywcy, podmiotu biorącego w dzierżawę lub biorącego w najem, przedmiotu sprzedaży, dzierżawy lub wynajmu, kwoty sprzedaży, kwoty czynszu za dzierżawę lub najem (kwota czynszu w ujęciu miesięcznym) oraz trybu dokonania czynności (przetargowy, bezprzetargowy). W odpowiedzi na skargę organ wskazał, że stronie przesłano przy piśmie 21 listopada 2024 r. zestawienie tabelaryczne nieruchomości, które zostały zbyte, oddane w najem, dzierżawę przez Gminę Bogoria w okresie od 18 listopada 2018 r. do 12 września 2024 r. – co znajduje potwierdzenie w zwrotnym poświadczeniu odbioru tej przesyłki, znajdującej się na k. 29 akt sądowych (data doręczenia – 26 listopada 2024r.). Analizując treść przekazanych danych, zawartych w wykazie zajmującym 13 stron – z wyszczególnieniem każdej z wymienionych we wniosku kategorii – nie budzi wątpliwości Sądu, że stronie udzielono w całości żądanej informacji publicznej, co miało jednak miejsce już po wniesieniu skargi. Należy przy tym zwrócić uwagę, że nie było w niniejszej sprawie sporne, że: - po pierwsze, Burmistrz Miasta i Gminy Bogoria, jako organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego, jest – co do zasady – podmiotem obowiązanym na gruncie u.d.i.p. do udostępnienia żądanych przez skarżącą informacji publicznych; - po drugie, żądane przez skarżącą dane miały przymiot informacji publicznej, W rezultacie, wobec ostatecznego udzielenia odpowiedzi na wniosek strony, oczywistym pozostaje, że zawarte w skardze żądanie zobowiązania organu do załatwienia wniosku z 11 września 2024 r. stało się bezprzedmiotowe, w związku z czym Sąd orzekł o umorzeniu niniejszego postępowania, dotyczącego bezczynności organu – na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a (pkt I wyroku). W sytuacji ustania bezczynności sąd orzeka bowiem biorąc za podstawę stan faktyczny sprawy z dnia orzekania. Nie można zobowiązać organu do określonego działania, które przed dniem orzekania zostało już podjęte (por. wyrok NSA z 18 stycznia 2017 r. o sygn. akt I OSK 1789/16, dostępny w internetowej bazie orzeczniczej NSA). Jednocześnie Sąd uznał, że zarzucana bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy Bogoria nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, stosownie do art. 149 § 1a p.p.s.a. Bezczynność o takim charakterze ma bowiem miejsce wtedy, gdy w sposób znaczący i jednoznaczny doszło do przekroczenia terminów określonych przepisami prawa na dokonanie danej czynności, a jednocześnie nie zachodzą okoliczności wyłączające w jakimkolwiek zakresie winę organu za tę bezczynność. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie ustawowych obowiązków, czyli terminów do załatwienia sprawy. Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Istotą rażącego naruszenia prawa jest pozbawiona jakichkolwiek wątpliwości oczywistość stwierdzonego naruszenia (zob. wyrok NSA z 24 maja 2018 r., sygn. akt II OSK 381/18, dostępny j.w.). Nie budzi wątpliwości Sądu, że z taką sytuacją nie mamy do czynienia w odniesieniu do wniosku skarżącej z 11 września 2024 r., na który organ ostatecznie odpowiedział pismem z 21 listopada 2024 r. – a zatem niespełna miesiąc po wniesieniu skargi (24 października 2024 r.), co niewątpliwie wymagało zgromadzenia szeregu danych. Dodatkowo w treści odpowiedzi Burmistrz Miasta i Gminy Bogoria zawarł przeprosiny za opóźnienie, wyjaśniając końcowo, że o złożonym wniosku nie został poinformowany przez pracownika, z którym 30 września 2024 r. rozwiązano umowę za wypowiedzeniem, bez obowiązku świadczenia pracy. W konsekwencji organowi nie można przypisać złej woli – wobec czego Sąd nie stwierdził, aby bezczynność ta miała postać rażącego naruszenia prawa, mając na uwadze treść art. 149 § 1a p.p.s.a. (pkt II wyroku). O kosztach postępowania, na które składa się uiszczony wpis od skargi (100 zł), Sąd orzekł pkt III wyroku na podstawie art. 200 i art. 201 § 1 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. ----------------------- I